Μείωση κατά 50% στις χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) για τα νοικοκυριά στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης, ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών και αλλαγές στον τρόπο σύνδεσης νέων εγκαταστάσεων στο ηλεκτρικό δίκτυο προβλέπει το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τίτλο «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας».
Το σχέδιο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία Ταμείου Απανθρακοποίησης Νήσων με πόρους 2,3 δισ. ευρώ, την καθιέρωση δοκιμών αντοχής για τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας και νέες υποχρεώσεις για τις επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων (data centers).
Η μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ κατά 50% αφορά τους οικιακούς καταναλωτές στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης. Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η σταδιακή διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα περιορίζει το κόστος ηλεκτροδότησής τους και δημιουργεί περιθώρια για ελάφρυνση των λογαριασμών.
Παράλληλα, καθίσταται υποχρεωτική η προσφορά συμβάσεων σταθερής τιμής διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους. Κατά τη διάρκεια της σύμβασης, οι προμηθευτές δεν θα μπορούν να μεταβάλλουν μονομερώς την τιμή και τους όρους που έχουν καθορίσει, ώστε οι καταναλωτές να γνωρίζουν εκ των προτέρων τη συμφωνημένη τιμή προμήθειας.
Προβλέπεται ακόμη προστασία από τη διακοπή ηλεκτροδότησης όσο βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία επίλυσης διαφοράς. Για τους καταναλωτές που εξυπηρετούνται από τον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου, το μέγιστο διάστημα εκπροσώπησης αυξάνεται από τρεις σε τουλάχιστον έξι μήνες.
Επιπλέον, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, θα επιτρέπεται η σύναψη περισσότερων συμβάσεων προμήθειας ή συμφωνιών κοινής χρήσης ενέργειας μέσω διαφορετικών μετρητών στο ίδιο σημείο σύνδεσης.
Νοικοκυριά, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς θα μπορούν να μοιράζονται ενέργεια που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές, είτε μέσω ιδιωτικής συμφωνίας είτε μέσω κοινού νομικού σχήματος. Θα έχουν επίσης τη δυνατότητα να αναθέτουν την οργάνωση της διαδικασίας σε τρίτο πρόσωπο.
Βασική προϋπόθεση είναι η κοινή χρήση ενέργειας να μην αποτελεί την κύρια εμπορική ή επαγγελματική δραστηριότητα των συμμετεχόντων.
Στο σκέλος της λειτουργίας της αγοράς, οι προμηθευτές θα υποχρεούνται να λαμβάνουν μέτρα αντιστάθμισης κινδύνου (hedging), προκειμένου να περιορίζουν την έκθεσή τους στις έντονες διακυμάνσεις των χονδρεμπορικών τιμών.
Επιπλέον, θεσπίζονται δοκιμές αντοχής (stress tests), με στόχο να αξιολογείται κατά πόσο οι εταιρείες προμήθειας μπορούν να ανταποκριθούν σε δυσμενείς συνθήκες της αγοράς. Το σχετικό πλαίσιο θα καθορίζεται από τη ΡΑΑΕΥ.
Ψηφιακές αιτήσεις και νέοι κανόνες για τις συνδέσεις
Αλλαγές προβλέπονται και στη διαδικασία σύνδεσης νέων εγκαταστάσεων στο ηλεκτρικό δίκτυο. Ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν ανά τρίμηνο στοιχεία για τη διαθέσιμη δυνατότητα νέων συνδέσεων σε κάθε περιοχή.
Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται αποκλειστικά ψηφιακά, ενώ οι ενδιαφερόμενοι θα ενημερώνονται για την πορεία τους εντός τριών μηνών από την υποβολή σχετικού αιτήματος και στη συνέχεια ανά τρίμηνο.
Για περιοχές όπου δεν υπάρχει επαρκής χωρητικότητα για νέες συνδέσεις με εγγυημένη ισχύ, εισάγονται οι Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος. Μέσω αυτών, μια εγκατάσταση θα μπορεί να συνδέεται στο δίκτυο αποδεχόμενη εκ των προτέρων ότι ο αρμόδιος Διαχειριστής θα μπορεί, μέσα σε συμφωνημένα όρια, να περιορίζει την ενέργεια που διοχετεύεται στο δίκτυο ή απορροφάται από αυτό.
Οι περιοχές εφαρμογής θα καθορίζονται από τη ΡΑΑΕΥ, έπειτα από εισήγηση των αρμόδιων Διαχειριστών. Εφόσον οι περιορισμοί παραμένουν εντός των συμφωνημένων ορίων, δεν θα προβλέπεται αποζημίωση. Αντίθετα, όταν τα όρια υπερβαίνονται, ο ιδιοκτήτης της εγκατάστασης θα δικαιούται αποζημίωση, ενώ για τη μη τήρηση των περιορισμών από τους χρήστες θα επιβάλλονται χρεώσεις μη συμμόρφωσης.
Μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων έργων ενίσχυσης του δικτύου, οι ευέλικτες συνδέσεις θα μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να μετατρέπονται σε συνδέσεις εγγυημένης ισχύος. Οι ρυθμίσεις αυτές δεν θα αναστέλλουν ούτε θα καθυστερούν τα ήδη προγραμματισμένα έργα ανάπτυξης των δικτύων.
Το νομοσχέδιο προβλέπει τη σύσταση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νήσων, με διαθέσιμους πόρους ύψους 2,3 δισ. ευρώ, για τη χρηματοδότηση έργων που θα περιορίσουν την εξάρτηση των νησιών από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο.
Το Ταμείο θα μπορεί να συγχρηματοδοτεί έως το 60% των επενδύσεων που αφορούν εγκαταστάσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συστήματα αποθήκευσης, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και φράγματα πολλαπλού σκοπού.
Ειδικές υποχρεώσεις θεσπίζονται για τα νέα κέντρα δεδομένων. Οι επενδυτές θα αναλαμβάνουν εξ ολοκλήρου το κόστος σύνδεσης, καθώς και τις δαπάνες για τα αναγκαία έργα ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος.
Επιπλέον, θα πρέπει να καλύπτουν τουλάχιστον το 60% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, σύμφωνα με τις προβλέψεις του νομοσχεδίου.
Στο ίδιο σχέδιο νόμου περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για τη μετεγκατάσταση του οικισμού Μεταμόρφωση, ο οποίος έχει υποστεί επανειλημμένες καταστροφές από πλημμύρες τα τελευταία χρόνια. Η νέα θέση προβλέπεται να βρίσκεται νότια του γειτονικού οικισμού του Παλαμά.
Παράλληλα, προβλέπεται η αναβάθμιση του σταδίου «Γ. Καραϊσκάκης», με αύξηση της χωρητικότητάς του από 33.500 σε 52.000 θέσεις. Το κόστος των απαιτούμενων εργασιών προβλέπεται να καλυφθεί από τον Ολυμπιακό.
