Οι επενδύσεις στην Ελλάδα ανακάμπτουν δυναμικά μετά τη μακρά περίοδο συρρίκνωσης που προηγήθηκε, ωστόσο τα κεφάλαια δεν κατανέμονται ισόρροπα μεταξύ των κλάδων της οικονομίας. Η αγορά ακινήτων, η δημόσια διοίκηση μαζί με την εκπαίδευση και την υγεία, καθώς και η βιομηχανία, η ενέργεια και τα ορυχεία συγκεντρώνουν περίπου το 70% της συνολικής αύξησης που καταγράφηκε την περίοδο 2019-2023.
Η εικόνα αυτή αναδεικνύει τόσο τη δυναμική της επενδυτικής δραστηριότητας όσο και τις σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των επιμέρους τομέων. Την ώρα που ορισμένοι κλάδοι ενισχύουν θεαματικά τη συμμετοχή τους, άλλοι, με ισχυρή παρουσία στην ελληνική οικονομία, εμφανίζουν σαφώς χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης. Μάλιστα, οι χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες είναι ο μοναδικός από τους δέκα βασικούς κλάδους που καταγράφει μείωση επενδύσεων.
Η συνολική εικόνα της επενδυτικής ανάκαμψης
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν από 20,32 δισ. ευρώ το 2019 σε 35,69 δισ. ευρώ το 2023, καταγράφοντας άνοδο 15,37 δισ. ευρώ ή 75,7%, με βάση τα ποσά σε τρέχουσες τιμές.
Η ανάκαμψη συνεχίστηκε και τα επόμενα χρόνια. Όπως έχει επισημάνει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, οι επενδύσεις από περίπου 11% του ΑΕΠ το 2019 έχουν ανέλθει στο 18%, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαέξι ετών.
Σε πραγματικούς όρους, ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου αυξήθηκε κατά περίπου 80% μεταξύ 2020 και 2025. Η ενίσχυση αυτή συνδέεται, μεταξύ άλλων, με την αξιοποίηση πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων, οι οποίοι στηρίζουν τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής και τη χρηματοδότηση έργων και υποδομών.
Το 2025, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΕΛΣΤΑΤ, ο πραγματικός όγκος των επενδύσεων έφθασε τα 37,1 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 8,9% σε σχέση με το 2024. Παράλληλα, η συμβολή των επενδύσεων στην οικονομική ανάπτυξη υπερέβη εκείνη της ιδιωτικής κατανάλωσης.
Η θετική πορεία συνεχίστηκε και το δεύτερο τρίμηνο του 2026, όταν οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν κατά 6,1% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025 και κατά 2,2% έναντι του πρώτου τριμήνου, σε εποχικά διορθωμένους όρους. Τα στοιχεία είναι προσωρινά και ενδέχεται να αναθεωρηθούν.
Ακίνητα: Η μεγαλύτερη αύξηση σε απόλυτα ποσά
Την ισχυρότερη επίδοση ως προς την απόλυτη αύξηση των επενδύσεων παρουσιάζει η διαχείριση ακίνητης περιουσίας. Οι σχετικές δαπάνες ανήλθαν από 1,94 δισ. ευρώ το 2019 σε 6,01 δισ. ευρώ το 2023, σημειώνοντας αύξηση κατά 4,07 δισ. ευρώ ή 209,6%.
Η εξέλιξη αυτή καθιστά τον κλάδο τον μεγαλύτερο συντελεστή της συνολικής επενδυτικής ανόδου στη συγκεκριμένη περίοδο. Η ενίσχυση της δραστηριότητας γύρω από την ακίνητη περιουσία αποτυπώνεται τόσο στο μέγεθος των πρόσθετων κεφαλαίων όσο και στην εντυπωσιακή ποσοστιαία μεταβολή.
Ωστόσο, η μεγάλη αύξηση των επενδύσεων στον συγκεκριμένο τομέα δεν συνεπάγεται από μόνη της αντίστοιχη ενίσχυση της παραγωγικής δυναμικότητας σε όλους τους υπόλοιπους κλάδους της οικονομίας.
Δημόσια διοίκηση, εκπαίδευση και υγεία στη δεύτερη θέση
Σημαντική συμβολή στην επενδυτική ανάκαμψη έχει και ο ευρύτερος κλάδος της δημόσιας διοίκησης, της εκπαίδευσης και της υγείας. Οι επενδύσεις αυξήθηκαν από 4,32 δισ. ευρώ το 2019 σε 8,34 δισ. ευρώ το 2023, καταγράφοντας άνοδο 4,02 δισ. ευρώ ή 92,9%.
Μαζί με τη διαχείριση ακίνητης περιουσίας, ο συγκεκριμένος κλάδος συγκέντρωσε περίπου 8,09 δισ. ευρώ από τα συνολικά 15,37 δισ. ευρώ της αύξησης των επενδύσεων. Αυτό αντιστοιχεί στο 52,6% της συνολικής ανόδου, δηλαδή περισσότερο από το μισό των πρόσθετων επενδυτικών κεφαλαίων κατευθύνθηκε σε δύο μόνο από τους δέκα βασικούς κλάδους.
Η εικόνα μεταβάλλεται ακόμη περισσότερο όταν στην ανάλυση προστεθούν η βιομηχανία, η ενέργεια και τα ορυχεία.
Η βιομηχανία συμπληρώνει την τριάδα
Στον κλάδο της βιομηχανίας, της ενέργειας και των ορυχείων οι επενδύσεις αυξήθηκαν από 3,86 δισ. ευρώ το 2019 σε 6,53 δισ. ευρώ το 2023. Η μεταβολή αντιστοιχεί σε πρόσθετα κεφάλαια ύψους 2,66 δισ. ευρώ και ποσοστιαία αύξηση 68,9%.
Σε συνδυασμό με τα ακίνητα και τον κλάδο της δημόσιας διοίκησης, της εκπαίδευσης και της υγείας, οι τρεις αυτοί τομείς συγκέντρωσαν περίπου 10,75 δισ. ευρώ από τη συνολική αύξηση των 15,37 δισ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν το 70% της επενδυτικής ανόδου μεταξύ 2019 και 2023.
Το υπόλοιπο περίπου 30% μοιράστηκε στους άλλους επτά κλάδους, γεγονός που αναδεικνύει τη συγκέντρωση της επενδυτικής δραστηριότητας σε συγκεκριμένους τομείς.
Κατασκευές: Εντυπωσιακή ποσοστιαία άνοδος από χαμηλή βάση
Στις κατασκευές καταγράφηκε η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση, με τις επενδύσεις να ενισχύονται κατά 336,1%. Σε απόλυτα ποσά, ωστόσο, η μεταβολή ήταν σαφώς μικρότερη από εκείνη των τριών μεγαλύτερων κλάδων: από μόλις 172 εκατ. ευρώ το 2019 ανήλθαν σε περίπου 750 εκατ. ευρώ το 2023.
Η περίπτωση αυτή καταδεικνύει τη διαφορά ανάμεσα στην ποσοστιαία μεταβολή και στο πραγματικό μέγεθος των πρόσθετων επενδύσεων. Μια μεγάλη αύξηση επί χαμηλής αφετηρίας δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη αντίστοιχα μεγάλη συμμετοχή στη συνολική επενδυτική επέκταση.
Θετική πορεία καταγράφηκε επίσης στην ενημέρωση και επικοινωνία, όπου οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 75,8%, από 1,30 δισ. ευρώ σε 2,29 δισ. ευρώ. Στις επαγγελματικές και διοικητικές υπηρεσίες η άνοδος έφθασε το 68,1%, ενώ στις τέχνες, την ψυχαγωγία και τις λοιπές υπηρεσίες διαμορφώθηκε στο 43,3%.
Γεωργία, εμπόριο και τουρισμός με χαμηλότερες επιδόσεις
Στον αντίποδα, η επενδυτική δραστηριότητα σε κλάδους με σημαντική θέση στην ελληνική οικονομία αυξήθηκε με σαφώς χαμηλότερους ρυθμούς.
Στο εμπόριο, στις μεταφορές, στον τουρισμό και στην εστίαση οι επενδύσεις ενισχύθηκαν κατά 39,5%, από 3,91 δισ. ευρώ το 2019 σε 5,45 δισ. ευρώ το 2023. Η αύξηση αντιστοιχεί σε περίπου 1,54 δισ. ευρώ.
Ακόμη χαμηλότερη ήταν η μεταβολή στον πρωτογενή τομέα. Στη γεωργία, τη δασοκομία και την αλιεία οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 29,5%, από 2,25 δισ. ευρώ σε 2,91 δισ. ευρώ, προσθέτοντας περίπου 664 εκατ. ευρώ.
Οι δύο αυτοί κλάδοι απέχουν σημαντικά από τις επιδόσεις της διαχείρισης ακίνητης περιουσίας και του τομέα της δημόσιας διοίκησης, της εκπαίδευσης και της υγείας, τόσο σε ποσοστιαία μεταβολή όσο και ως προς τα πρόσθετα κεφάλαια που προσέλκυσαν.
Ο μοναδικός κλάδος με μείωση επενδύσεων
Αρνητική εικόνα παρουσιάζουν οι χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες, οι οποίες αποτελούν τον μοναδικό από τους δέκα βασικούς κλάδους που κατέγραψε υποχώρηση.
Οι επενδύσεις μειώθηκαν από 933,1 εκατ. ευρώ το 2019 σε 757 εκατ. ευρώ το 2023, σημειώνοντας πτώση 176,1 εκατ. ευρώ ή 18,9%.
Η συνολική εικόνα αποτυπώνει, επομένως, μια ισχυρή αλλά άνιση επενδυτική ανάκαμψη. Παρά την αύξηση των συνολικών κεφαλαίων και τη θετική πορεία των τελευταίων ετών, η μεγαλύτερη μερίδα της ανόδου συγκεντρώνεται σε τρεις κλάδους, ενώ η γεωργία, το εμπόριο και ο τουρισμός ενισχύονται με χαμηλότερους ρυθμούς και οι χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες κινούνται αντίθετα από τη γενική τάση.
