Έχει πολλαπλό ενδιαφέρον η έρευνα της Metron Analysis που διενεργήθηκε στο πλαίσιο του συνεδρίου του Κύκλου Ιδεών που διοργανώνεται σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών. Το ενδιαφέρον έγκειται στο ότι επιβεβαιώνονται τα όσα αλλοπρόσαλλα και αντιφατικά εκτιμούν σε κάθε δημοσκόπηση οι πολίτες, γεγονός που ενδεχομένως αποτυπώνει και μια ελλιπή παρακολούθηση από αυτούς των πραγμάτων και ρηχή εμβάθυνση σε όσα συμβαίνουν. Και κυρίως στα αίτιά τους.
Στη σημερινή ανάλυση θα ήθελα να σταθώ στην καταγραφόμενη κρίση εμπιστοσύνης στο επίπεδο λειτουργίας της δημοκρατίας στη χώρα μας. Διότι αυτή η κρίση εμπιστοσύνης προϋποθέτει συγκεκριμένη αντίληψη από την κοινωνία τού τι είναι η δημοκρατία και πώς πρέπει να λειτουργεί. Και όχι να διατυπώνεται μια κρίση με βάση αόριστες περί δημοκρατίας απόψεις ή επειδή τυχόν δεν εξυπηρετείται όπως θέλει ατομικά ο κάθε πολίτης το συμφέρον του.
Αν πάρουμε ως παράδειγμα ένα στοιχείο της δημοκρατίας που αφορά λ.χ. την ενημέρωση των πολιτών και επομένως τη λειτουργία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, διαπιστώνουμε όχι μόνο ότι κανείς δεν τα παρακωλύει για να γράφουν ό,τι θέλουν. Αλλά επιπλέον και ότι ορισμένα εξ αυτών είναι τόσο ασύδοτα, ώστε ανενόχλητα να συκοφαντούν και να διασύρουν, χωρίς καμία κύρωση! Ένα άλλο παράδειγμα που μπορεί να φέρει κανείς είναι οι αυθαιρεσίες των πολιτών οι οποίες συναγωνίζονται τις όποιες αυθαιρεσίες του πολιτικού συστήματος, αν κρίνει η κοινωνία ότι σημειώνονται τέτοιες.
Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η έννοια της δημοκρατίας είναι από τις ελαστικότερες που υπάρχουν, δεδομένου ότι κανείς μπορεί να την προσαρμόζει στις αντιλήψεις του. Στο παρελθόν είχε εκδοθεί μία αριστερών πάντως αποκλίσεων μικρή πολιτική εγκυκλοπαίδεια την οποία επέλεξα επίτηδες, επειδή η ελληνική κοινωνία είναι συνήθως αριστερόστροφη, αλλά με δεξιές τσέπες. Και επομένως δίνει μεγαλύτερη βάση εγκυρότητας σε κάθε αριστερόστροφη αναφορά. Την εγκυκλοπαίδεια αυτή έχουν γράψει Γάλλοι σοσιαλίζοντες και την έχει μεταφράσει ένα κορυφαίος σοσιαλιστής Έλληνας δημοσιογράφος, ο Σπύρος Λιναρδάτος. Στο λήμμα «Δημοκρατία» μπορεί να διαβάσει κανείς τα εξής: Η Δημοκρατία δεν έχει εχθρούς. Όλοι στον κόσμο είναι δημοκράτες: Ο συνταγματάρχης της Λατινικής Αμερικής που γεμίζει τις φυλακές, ο συνάδελφός του της μαύρης Αφρικής που “αδειάζει” από ανθρώπους την αντιπολίτευση, ο Βάλτερ Ούλμπριχτ που εμποδίζει την αναχώρηση των Γερμανών του (σ.σ. Δεν είχε ακόμη πέσει το Τείχος του Βερολίνου που χώριζε στα δύο την Γερμανία, σε Ανατολική και Δυτική)… Είναι κανείς δημοκράτης από μία ορισμένη ανθρώπινη αξιοπρέπεια που απαιτεί η κοινωνία να είναι πρώτ’ απ’ όλα μία κοινωνία ατόμων που συνεννοούνται μεταξύ τους και οργανώνονται ελεύθερα, πριν από κάθε μεσολαβητική ή καταπιεστική παρέμβαση του Κράτους ή ενδιάμεσων οργανισμών…».
Το ερώτημα λοιπόν είναι αν τα άτομα της ελληνικής κοινωνίας συνεννοούνται μεταξύ τους. Το ότι οργανώνονται ελεύθερα δεν υπάρχει αμφιβολία, αν κρίνουμε ότι υπάρχει μερίδα της κοινωνίας που ψηφίζει ό,τι του φανεί του Λωλοστεφανή.΄Έτσι, από γινάτι ή φανατισμό. Και αυτή πάντως η «οργάνωση» που πρέπει να γίνει πριν από κάθε μεσολάβηση ή παρέμβαση του κράτους, στερείται ενός βασικού στοιχείου. Της κρατικής παρέμβασης. Διότι στη χώρα μας είναι χαρακτηριστική η χαλαρότητα με την οποία παρεμβαίνει ή μεσολαβεί το κράτος!! Ενίοτε ούτε καν παρεμβαίνει, πιστό στις λαϊκές απαιτήσεις τού να μην ενοχλείται η κοινωνία, ακόμη και όταν η έννομη τάξη είναι απαραίτητη!
Δεν είναι βέβαιο ότι στη χώρα που γέννησε τη δημοκρατία έχουμε επακριβώς κατανοήσει πώς αυτή λειτουργεί. Και η βασική παρερμηνεία της έννοιας αυτής αποδεικνύει ότι σε αυτήν εδώ τη χώρα επιδιδόμαστε σε μία λυσσώδη άμυνα για τα δικαιώματα, αγνοώντας επιδεικτικά ότι στοιχείο μιας δημοκρατικής λειτουργίας είναι και οι υποχρεώσεις. Αν ετίθετο λ.χ. στη σχετική έρευνα ένα ερώτημα για τις υποχρεώσεις, η απάντηση θα ήταν τέτοια ώστε να δικαιολογείτο η άποψη περί κρίσεως εμπιστοσύνης στη δημοκρατία, εδώ;
Δεν χωρεί αμφιβολία ότι η «δημοκρατία» είναι μια συχνή καραμέλα στο στόμα πολιτικών αρχηγών που συνήθως «διαπιστώνουν» πως στη χώρα μας δεν λειτουργεί και που είναι πρόθυμοι να την αποκαταστήσουν! Τα αποτελέσματα οσάκις τους έχει δοθεί η ευκαιρία «να την αποκαταστήσουν» τα έχουμε δει. Όμως με κάτι τέτοιες αναφορές που στηρίζουν τη δική τους αντίληψη περί δημοκρατίας, τους όρους της οποίας ξεχνούν όταν βρίσκονται στην εξουσία, επηρεάζουν και το ευρύ κοινό. Το οποίο με τη σειρά του αφομοιώνει μια θολή έννοια της δημοκρατίας. Και πάντως εκείνη που υποτιμά τις υποχρεώσεις, διότι ο λαϊκισμός όσων προθυμοποιούνται να «αποκαταστήσουν» τη δημοκρατία πρωτίστως κολακεύει το πόπολο…
Εφημερίδα Απογευματινή
