Κατατέθηκε στη Βουλή το σχέδιο νόμου του Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου με τίτλο «Εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και λοιπές διατάξεις», σηματοδοτώντας την προσαρμογή της Ελλάδας στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο αποτελεί μέρος του Ευρωπαϊκή Ένωση για το Μεταναστευτικό και το Άσυλο και στοχεύει, σύμφωνα με την κυβέρνηση, στην αποτελεσματικότερη προστασία των εξωτερικών συνόρων, στην επιτάχυνση των διαδικασιών ασύλου και στην ενίσχυση των επιστροφών όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία ή νόμιμη παραμονή στην Ευρώπη.
Υποχρεωτικό screening στα εξωτερικά σύνορα
Για πρώτη φορά θεσπίζεται υποχρεωτική διαδικασία προελέγχου (screening) για όλους τους παράτυπα εισερχόμενους υπηκόους τρίτων χωρών στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η διαδικασία θα περιλαμβάνει:
- Πλήρη ταυτοποίηση
- Λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων και βιομετρικών στοιχείων
- Ελέγχους ασφαλείας
- Υγειονομικούς ελέγχους
Στόχος είναι η ταχύτερη καταγραφή και αξιολόγηση κάθε περίπτωσης πριν την είσοδο στο ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου.
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης ότι οι αιτήσεις ασύλου που υποβάλλονται στα σύνορα θα εξετάζονται μέσω ταχείας διαδικασίας και με αυστηρά χρονοδιαγράμματα.
Σε πολλές περιπτώσεις, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η διαδικασία ασύλου και επιστροφής θα μπορεί να ολοκληρώνεται εντός περίπου δώδεκα εβδομάδων.
Παράλληλα, όσοι δεν λαμβάνουν διεθνή προστασία θα εντάσσονται άμεσα σε διαδικασία επιστροφής, με αυστηρότερους μηχανισμούς ελέγχου και δυνατότητα παραμονής σε κλειστές ή ελεγχόμενες δομές έως την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Κέντρα επιστροφών εκτός Ε.Ε.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη δυνατότητα αξιοποίησης κέντρων επιστροφών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο της νέας ευρωπαϊκής πολιτικής για τις επιστροφές μεταναστών που δεν δικαιούνται άσυλο.
Η πρόβλεψη αυτή εντάσσεται στη συνολικότερη ευρωπαϊκή στρατηγική αποτροπής της παράτυπης μετανάστευσης και αποσκοπεί, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στο να σταλεί σαφές μήνυμα ότι η παραμονή στην ευρωπαϊκή επικράτεια δεν μπορεί να είναι απεριόριστη χωρίς καθεστώς προστασίας ή νόμιμη άδεια παραμονής.
Το σχέδιο νόμου προβλέπει ακόμη:
- Ενίσχυση της συνεργασίας με τη Frontex
- Αναβάθμιση των συστημάτων καταγραφής και ταυτοποίησης
- Εφαρμογή του νέου συστήματος Eurodac
- Κοινές ευρωπαϊκές διαδικασίες διαχείρισης μεταναστευτικών ροών
Σύμφωνα με το υπουργείο, το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα λειτουργικό και αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης του μεταναστευτικού, βασισμένο σε σαφείς κανόνες, ταχεία επεξεργασία αιτήσεων προστασίας και ουσιαστική εφαρμογή επιστροφών.
