Η μείωση της γραφειοκρατίας και η ενίσχυση της διαφάνειας αποτελούν τον βασικό άξονα των αλλαγών που προωθούνται στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, με στόχο τόσο τη βελτίωση της εξυπηρέτησης των πολιτών όσο και την αντιμετώπιση χρόνιων φαινομένων διαφθοράς που συνδέονταν με την έκδοση αδειών οδήγησης και άλλες διοικητικές διαδικασίες.
Οι παρεμβάσεις ξεκίνησαν κατά την περίοδο που την πολιτική ευθύνη του τομέα Μεταφορών είχε ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης και συνεχίζονται από τη σημερινή πολιτική ηγεσία, υπό τον αναπληρωτή υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Γιώργο Κώτσηρα. Κοινός παρονομαστής είναι η αξιοποίηση της τεχνολογίας, ώστε κάθε διαδικασία να γίνεται ηλεκτρονικά, με μεγαλύτερη ταχύτητα, διαφάνεια και δυνατότητα ελέγχου.
Κεντρικό στοιχείο της μεταρρύθμισης αποτελεί η θωράκιση του αδιάβλητου των πρακτικών εξετάσεων υποψηφίων οδηγών. Το νέο σύστημα προβλέπει την πλήρη ψηφιακή καταγραφή της διαδικασίας μέσω κάμερας και μικροφώνου, που θα τοποθετούνται στα οχήματα εξέτασης σε συνεργασία με τις σχολές οδηγών.
Η διαδικασία θα ενεργοποιείται από τον εξεταστή μέσω μοναδικού QR κωδικού που θα σαρώνεται από tablet, εξασφαλίζοντας την ταυτοποίηση του οχήματος και την αυτόματη έναρξη της καταγραφής. Όλο το οπτικοακουστικό υλικό θα αποθηκεύεται σύμφωνα με τις προβλέψεις του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (GDPR) και τα διεθνή πρότυπα ασφάλειας πληροφοριών.
Νέο σύστημα για τις θεωρητικές εξετάσεις
Παράλληλα, αναπτύσσεται ενιαίο ψηφιακό σύστημα για τις θεωρητικές εξετάσεις, το οποίο θα ενσωματώνει προηγμένους μηχανισμούς ταυτοποίησης των υποψηφίων και δυνατότητες στατιστικής ανάλυσης των αποτελεσμάτων.
Η επεξεργασία των δεδομένων θα επιτρέπει στις αρμόδιες υπηρεσίες να εντοπίζουν ασυνήθιστα πρότυπα και πιθανές αποκλίσεις, δημιουργώντας για πρώτη φορά ουσιαστικά εργαλεία εσωτερικού ελέγχου για την πρόληψη φαινομένων αδιαφάνειας. Το νέο σύστημα λειτουργεί ήδη πιλοτικά στη Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών Ηρακλείου και σταδιακά θα επεκταθεί σε όλη τη χώρα.
Ψηφιακές καταγγελίες κατά της διαφθοράς
Σημαντικό εργαλείο στην προσπάθεια αντιμετώπισης των φαινομένων χρηματισμού αποτελεί και η πλατφόρμα report-diplomata.gov.gr, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν να υποβάλουν επώνυμα ή ανώνυμα καταγγελίες για περιστατικά διαφθοράς κατά τη διαδικασία έκδοσης διπλωμάτων οδήγησης.
Οι καταγγελίες αφορούν μεταξύ άλλων απαιτήσεις για χρηματισμό, πιέσεις από εξεταστές ή σχολές οδηγών, φόβο αποτυχίας χωρίς καταβολή χρημάτων, αλλά και άλλες αθέμιτες πρακτικές ή αδικαιολόγητες καθυστερήσεις.
Οι πληροφορίες συγκεντρώνονται σε ενιαία βάση δεδομένων, αξιολογούνται από εξουσιοδοτημένο προσωπικό και, όπου απαιτείται, διαβιβάζονται στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, στο Τμήμα Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. και στις αρμόδιες υπηρεσίες για περαιτέρω διερεύνηση.
Ψηφιακό τέλος στις χειρόγραφες διαδικασίες
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός επεκτείνεται στο σύνολο σχεδόν των υπηρεσιών Μεταφορών. Μεταβιβάσεις οχημάτων, ανανεώσεις αδειών οδήγησης, επεκτάσεις διπλωμάτων και άλλες συναλλαγές που μέχρι πρόσφατα απαιτούσαν φυσική παρουσία πραγματοποιούνται πλέον ηλεκτρονικά.
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου, έχουν ήδη ολοκληρωθεί περισσότερες από 2,1 εκατομμύρια ψηφιακές αιτήσεις, ενώ καθημερινά υποβάλλονται περίπου 8.000 νέες. Η μετάβαση αυτή, εκτός από την επιτάχυνση των διαδικασιών, δημιουργεί ένα πλήρως καταγεγραμμένο περιβάλλον συναλλαγών, όπου κάθε ενέργεια αφήνει ψηφιακό αποτύπωμα.
Αυτόματη έκδοση διπλωμάτων χωρίς μεσάζοντες
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την αυτόματη έκδοση της άδειας οδήγησης μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της πρακτικής εξέτασης. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν απαιτείται πλέον χειροκίνητη παρέμβαση υπαλλήλου, καθώς η διαδικασία ολοκληρώνεται εξ ολοκλήρου ψηφιακά.
Ο νέος οδηγός μπορεί να αποκτήσει το δίπλωμά του μέσω του Gov.gr Wallet μέσα σε περίπου μία εβδομάδα και στη συνέχεια να παραλάβει και την έντυπη άδεια. Η νέα διαδικασία περιορίζει σημαντικά τις καθυστερήσεις και καταργεί στάδια που στο παρελθόν θεωρούνταν ευάλωτα σε αδιαφανείς πρακτικές.
Παράλληλα, εντάσσονται στο νέο σύστημα περίπου 40.000 εκκρεμείς άδειες οδήγησης που είχαν συσσωρευτεί με το παλαιό έγχαρτο μοντέλο λειτουργίας.
Ψηφιακή και η έκδοση πινακίδων κυκλοφορίας
Σε ψηφιακή τροχιά περνά και η διαδικασία έκδοσης πινακίδων κυκλοφορίας. Ο πολίτης θα μπορεί πλέον να ολοκληρώνει ηλεκτρονικά όλα τα στάδια, από την αίτηση και την επιλογή αριθμού κυκλοφορίας έως την πληρωμή των σχετικών τελών.
Το σύστημα θα αναθέτει αυτόματα την κατασκευή των πινακίδων σε πιστοποιημένο κατασκευαστή, ενώ ο ενδιαφερόμενος θα ενημερώνεται ψηφιακά για την πορεία της διαδικασίας μέχρι την παραλαβή των πινακίδων και της άδειας κυκλοφορίας. Με αυτόν τον τρόπο κάθε στάδιο θα καταγράφεται ηλεκτρονικά, ενισχύοντας την ιχνηλασιμότητα και περιορίζοντας τις δυνατότητες αδιαφανών χειρισμών.
