Με σαφές μήνυμα υπέρ της διατήρησης της σταθερότητας στην περιοχή προσήλθε στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αποφεύγοντας να τοποθετηθεί επί των δηλώσεων του Ντόναλντ Τραμπ και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σχετικά με το ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
«Δεν θα κάνω σχόλιο για όσα είπαν ο Τραμπ και ο Ερντογάν. Η Συμμαχία πρέπει να βασίζεται σε σχέσεις καλής γειτονίας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με απειλή πολέμου σε περίπτωση που ασκήσει το νόμιμο δικαίωμά της για επέκταση των χωρικών της υδάτων, τονίζοντας πως τα ανοιχτά ζητήματα μπορούν να επιλυθούν μόνο μέσα από διάλογο, συνεργασία και σεβασμό των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου.
«Το ΝΑΤΟ είναι μια αμυντική συμμαχία», σημείωσε, προσθέτοντας ότι παραμένει διαχρονικά υποστηρικτής της βελτίωσης των σχέσεων με την Τουρκία. «Πάντα είναι μια ευχαρίστηση να επισκέπτομαι την Άγκυρα. Πάντα ήμουν υποστηρικτής της βελτίωσης των σχέσεων με την Τουρκία», δήλωσε.
Η Ελλάδα προβάλλει τον ρόλο του αξιόπιστου συμμάχου
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε ιδιαίτερα στη συμβολή της Ελλάδας στη συλλογική άμυνα της Συμμαχίας, επισημαίνοντας ότι η συζήτηση για τον επιμερισμό των αμυντικών βαρών δεν είναι καινούργια, αλλά ξεκίνησε ήδη από την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ.
Όπως ανέφερε, η Ελλάδα υποστήριζε πάντοτε την ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα εντός του ΝΑΤΟ, χωρίς αυτός να λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τη Συμμαχία.
Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η χώρα δαπανά ήδη το 3,5% του ΑΕΠ για την άμυνα, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη το εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους 25 δισ. ευρώ για την αναβάθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων.
«Η Ελλάδα εκπλήρωνε πάντοτε τις υποχρεώσεις της απέναντι στο ΝΑΤΟ, ακόμη και στα δύσκολα χρόνια της δημοσιονομικής κρίσης», υπογράμμισε.
Παρέμβαση για τη Μέση Ανατολή
Αναφερόμενος στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε την ευχή να διατηρηθεί η εκεχειρία στο Ιράν και να δοθεί περισσότερος χρόνος στη διπλωματία.
Παράλληλα, επισήμανε ότι μια νέα κλιμάκωση της έντασης θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανατιμήσεις στην ενέργεια, επιβαρύνοντας τις διεθνείς οικονομίες.
Στο επίκεντρο της Συνόδου οι κινήσεις της Τουρκίας
Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ διεξάγεται με έντονο ενδιαφέρον γύρω από τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι εξετάζεται η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, σε συνδυασμό με την πιθανή άρση των κυρώσεων CAATSA που επιβλήθηκαν λόγω της απόκτησης των ρωσικών S-400.
Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, η διαδικασία άρσης των κυρώσεων θα μπορούσε να προχωρήσει εφόσον οι Ηνωμένες Πολιτείες διαπιστώσουν ότι το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα δεν βρίσκεται πλέον σε επιχειρησιακή χρήση από την Άγκυρα.
Την ίδια στιγμή, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποστήριξε ότι υπάρχουν δεσμεύσεις από την αμερικανική πλευρά για την παράδοση πέντε μαχητικών F-35, ένδειξη ότι οι σχετικές διαβουλεύσεις βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο.
Η ελληνική θέση για τα F-35 της Τουρκίας
Η Αθήνα, πάντως, επιμένει ότι οποιαδήποτε αλλαγή στην αμερικανική πολιτική απέναντι στην Τουρκία δεν είναι αυτονόητη.
Η ελληνική κυβέρνηση υπενθυμίζει ότι η άρση των περιορισμών συνδέεται με τις προβλέψεις της αμερικανικής νομοθεσίας και, σύμφωνα με όσα έχει αναφέρει ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, απαιτούνται οι προβλεπόμενες θεσμικές διαδικασίες στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παράλληλα, κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται ήδη εντός του προγράμματος των F-35, γεγονός που αντανακλά το υψηλό επίπεδο των στρατηγικών σχέσεων Αθήνας και Ουάσιγκτον.
Χωρίς συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν
Παρά τις επαφές που προηγήθηκαν της Συνόδου, τελικά δεν προγραμματίστηκε διμερής συνάντηση μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τις δυσκολίες που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο βρίσκονται στο επίκεντρο των διεθνών εξελίξεων.
Οι αποφάσεις που αναμένονται
Κατά την τελευταία ημέρα της Συνόδου, οι ηγέτες των 32 κρατών-μελών του ΝΑΤΟ αναμένεται να ολοκληρώσουν τις διαβουλεύσεις τους και να καταλήξουν σε κοινή δήλωση για τις βασικές προτεραιότητες της Συμμαχίας.
Το περιεχόμενο των αποφάσεων και οι τοποθετήσεις των ηγετών αναμένεται να διαμορφώσουν το πλαίσιο της επόμενης ημέρας για τη συνοχή του ΝΑΤΟ, τις αμυντικές δαπάνες και τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή.
