Για εκατοντάδες χιλιάδες ελληνικά νοικοκυριά το χρέος είναι πολύ περισσότερο από ένας οικονομικός δείκτης. Είναι η αγωνία για το αν θα μπορέσουν να κρατήσουν το σπίτι τους, να διασώσουν την επιχείρησή τους ή να ανταποκριθούν στις στοιχειώδεις υποχρεώσεις τους. Είναι το αίσθημα ότι απέναντί τους δεν έχουν ένα κράτος που αναζητά λύσεις αλλά ένα σύστημα που λειτουργεί σχεδόν αποκλειστικά υπέρ των ισχυρών πιστωτών.
Έπειτα από επτά χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους έχει διογκωθεί: πάνω από 4.200.000 φορολογούμενοι έχουν σήμερα ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την εφορία, ενώ περίπου 1.500.000 πολίτες θεωρούνται πλέον αποκλεισμένοι από κάθε μορφή τραπεζικής πίστης. Την ίδια στιγμή ο εξωδικαστικός μηχανισμός έχει ρυθμίσει μόλις ένα μικρό μέρος του συνολικού ιδιωτικού χρέους, με την κυβέρνηση να αρνείται να δημοσιοποιήσει πόσες από αυτές τις ρυθμίσεις παραμένουν πραγματικά βιώσιμες και πόσες έχουν ήδη καταρρεύσει.
Οι πρόσφατες αλλαγές στον εξωδικαστικό, με τις οποίες ένα εργαλείο δεύτερης ευκαιρίας μετατρέπεται σε μηχανισμό πίεσης για την εκποίηση περιουσίας αποδυναμώνοντας περαιτέρω την προστασία της κύριας κατοικίας, καταδεικνύουν την έλλειψη πολιτικής βούλησης για την αποτελεσματική προστασία των δανειοληπτών. Αντί να αποκαθιστά την ισορροπία ανάμεσα στον πιστωτή και τον οφειλέτη, η κυβέρνηση επιλέγει συστηματικά να ενισχύει τη θέση των τραπεζών, των funds και των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, γνωστών και ως servicers.
Απέναντι σε αυτήν την πολιτική, το ΠΑΣΟΚ έχει καταθέσει συγκεκριμένες τροπολογίες και ολοκληρωμένες νομοθετικές προτάσεις που συνθέτουν ένα συνεκτικό σχέδιο για τη μείωση του ιδιωτικού χρέους και την πραγματική προστασία των δανειοληπτών. Προτείνουμε έναν εξωδικαστικό μηχανισμό που λειτουργεί ως πραγματική «δεύτερη ευκαιρία»: υποχρεωτική αιτιολόγηση κάθε απόρριψης ρύθμισης, ουσιαστικό δικαίωμα προσφυγής του οφειλέτη, συμμετοχή όλων των πιστωτών στη διαδικασία και αυξημένη προστασία των ευάλωτων με υψηλότερα εισοδηματικά όρια, χαμηλότερες ή άτοκες δόσεις και ειδική μέριμνα για τους αγρότες. Παράλληλα, προτείνουμε ρύθμιση οφειλών προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία έως 120 δόσεις, με δυνατότητα διαγραφής μέρους της οφειλής υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Έχουμε επίσης καταθέσει πρόταση δίκαιης λύσης για τους δανειολήπτες σε ελβετικό φράγκο, πλαίσιο αυστηρού ελέγχου της λειτουργίας των servicers και των funds, καθώς και μέτρα για την κατάργηση καταχρηστικών τραπεζικών προμηθειών που επιβαρύνουν καθημερινά πολίτες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Η πρώτη κατοικία είναι ο πυρήνας της οικογενειακής ασφάλειας και της κοινωνικής συνοχής. Γι’ αυτό και το ΠΑΣΟΚ επιμένει στην επαναφορά ουσιαστικής προστασίας της κύριας κατοικίας, ιδιαίτερα για τους ευάλωτους δανειολήπτες καθώς και στη δημιουργία ενός πλαισίου που θα δίνει πραγματική δυνατότητα εξυγίανσης των οφειλών, αντί να οδηγεί τους πολίτες σε έναν ατέρμονο κύκλο χρέους.
Όλα τα παραπάνω συνιστούν μια συνολική πολιτική η οποία αποκαθιστά την ισορροπία ανάμεσα στην οικονομική σταθερότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη. Μια πολιτική που προστατεύει την πρώτη κατοικία, μειώνει πραγματικά το ιδιωτικό χρέος και δίνει ξανά προοπτική σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η χώρα χρειάζεται μια κυβέρνηση που θα έχει το θάρρος να συγκρουστεί με κατεστημένες πρακτικές και να διαμορφώσει κανόνες που υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον. Αυτόν τον δρόμο προτείνει το ΠΑΣΟΚ: τον δρόμο της κοινωνικής δικαιοσύνης, της θεσμικής ευθύνης και της πραγματικής δεύτερης ευκαιρίας για νοικοκυριά, επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
*Η κυρία Αποστολάκη είναι βουλευτής του ΠΑΣΟΚ στον Β1 Βόρειο Τομέα Αθηνών και τομεάρχης Οικονομίας για θέματα Τραπεζών, Ιδιωτικού Χρέους, Προστασίας Δανειοληπτών και Επενδύσεων
Εφημερίδα Απογευματινή
