Πενήντα δύο χρόνια μετά την εισβολή του «Αττίλα» και την έναρξη της παράνομης στρατιωτικής κατοχής τμήματος της Κύπρου, που διαρκεί έως σήμερα, το αίτημα για δικαίωση και δικαιοσύνη παραμένει ισχυρό. Η τελευταία διαιρεμένη χώρα της Ευρώπης προσδοκά την επανένωσή της, αποτίοντας, παράλληλα, φόρο τιμής στους νεκρούς, τους αγνοούμενους, τους πρόσφυγες του 1974. Μιας τραγωδίας που δεν αφορά μόνο στην Κύπρο, αλλά σε ολόκληρη την Ευρώπη και τη διεθνή κοινότητα.
Μισό και πλέον αιώνα μετά, η διαρκής επέκταση των εποικισμών και η διαχρονική προσπάθεια της Τουρκίας για νέα τετελεσμένα στο πεδίο επιδεινώνουν την πραγματική διάσταση του ζητήματος. Την ίδια ώρα, η αδιάλλακτη ρητορική της Άγκυρας για διχοτόμηση και νομιμοποίηση του ψευδοκράτους δεν φαίνεται να υποχωρεί. Η γεωπολιτική θέση του νησιού επιτείνει τους κινδύνους, όπως έδειξαν τα πρόσφατα γεγονότα μετά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Σε αυτή τη γεωπολιτική συγκυρία, αρκεί κανείς μόνο να αναρωτηθεί πώς θα ήταν η εξέλιξη των γεγονότων χωρίς την είσοδο της Κύπρου στην ΕΕ το 2004. Η Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί σήμερα πλήρες κράτος-μέλος της ΕΕ, ως ενιαίο και ανεξάρτητο κράτος, με εθνική κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα -αποτέλεσμα μιας σπουδαίας διπλωματικής πρωτοβουλίας των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ. Η δυνατότητα και μόνο της ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής, του άρθρου 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ θέτει τον τόνο στις σχέσεις της Κύπρου με τους Ευρωπαίους εταίρους της, όπως έδειξε η ταχεία και αποτελεσματική συνδρομή που της παρασχέθηκε από σημαντικά κράτη-μέλη της Ένωσης.
Η πεντηκοστή δεύτερη «μαύρη επέτειος» αποτελεί την πιο ισχυρή επισήμανση του ιστορικού χρέους της Ελλάδας να μην ξεχάσει ποτέ και να μην πάψει ποτέ να επιδιώκει μια δίκαιη λύση. Το Κυπριακό παραμένει διεθνές ζήτημα παράνομης στρατιωτικής κατοχής και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται από τη διεθνή κοινότητα. Για λόγους ιστορικούς αλλά και γεωπολιτικούς, όμως, ο ρόλος της Αθήνας είναι καταλυτικός. Άλλωστε, δεν μπορεί και δεν πρόκειται να υπάρξουν ειλικρινείς σχέσεις καλής γειτονίας, ειρήνη και σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, χωρίς ένα ρεαλιστικό πλαίσιο λύσης για την Κύπρο.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα, οφείλει να υποστηρίζει ενεργητικά κάθε πρωτοβουλία για δίκαιη και βιώσιμη λύση, αναγνωρίζοντας βεβαίως ότι η Λευκωσία πάντοτε έχει τον πρώτο λόγο. Τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών διαμορφώνουν τη βάση για την αποχώρηση των στρατευμάτων κατοχής και την κατάργηση των αναχρονιστικών εγγυήσεων. Η επιμονή του ΟΗΕ και η ενεργοποίηση της ΕΕ στην κατεύθυνση της επανέναρξης των απευθείας διαπραγματεύσεων μόνο ως θετικές εξελίξεις μπορούν να εκληφθούν. Στο ίδιο πνεύμα, είναι απολύτως αναγκαίο Αθήνα και Λευκωσία να εργάζονται προς την ίδια κατεύθυνση και με πραγματική συναντίληψη σε όλα τα συναφή πεδία, συμπεριλαμβανομένων κρίσιμων έργων υποδομής ενεργειακής διασύνδεσης.
Πενήντα δύο χρόνια μετά, κανείς δεν ξεχνά. Το Κυπριακό, άλλωστε, είναι κάτι πολύ περισσότερο από ιστορική εκκρεμότητα. Είναι ζήτημα δικαιοσύνης.
Ο κ. Μάντζος είναι βουλευτής του ΠΑΣΟΚ - Κίνημα Αλλαγής, υπεύθυνος ΚΤΕ Εξωτερικών
Εφημερίδα Απογευματινή
