Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις τίθενται στην πρώτη γραμμή με αφορμή την τριήμερη επίσκεψη που πραγματοποιεί από χθες στο Καστελλόριζο ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Η παρουσία του πρωθυπουργού στο ανατολικότερο άκρο της ελληνικής επικράτειας, συνοδευόμενου από κυβερνητικά στελέχη και την ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων, εκπέμπει διπλό μήνυμα με σαφείς αποδέκτες τόσο την Τουρκία όσο και στο εσωτερικό. Όσο και αν από το Μέγαρο Μαξίμου φροντίζουν να διευκρινίζουν πως η επίσκεψη δεν συνδέεται με την τρέχουσα γεωπολιτική συγκυρία.
Προς την Άγκυρα υπογραμμίζει με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο πως η προάσπιση της εθνικής κυριαρχίας αποτελεί αδιαπραγμάτευτη σταθερά, η οποία διασφαλίζεται όχι μόνο στο διπλωματικό πεδίο αλλά και με την επιχειρησιακή ετοιμότητα των ελληνικών δυνάμεων αν αυτό απαιτηθεί. Η επιλογή του Καστελλόριζου φέρει ιδιαίτερο στρατηγικό βάρος, καθώς το νησιωτικό αυτό σύμπλεγμα βρίσκεται παραδοσιακά στην αιχμή του αναθεωρητικού δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας». Με την παρουσία του εκεί, ο κ. Μητσοτάκης χαράζει σαφή κόκκινη γραμμή απέναντι στις παράνομες διεκδικήσεις της Άγκυρας, όσον αφορά την επήρεια των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Η τουρκική διπλωματία αμφισβητεί διαχρονικά την ελληνική προσέγγιση για την επήρεια των νησιών στις θαλάσσιες ζώνες, με το σύμπλεγμα της Μεγίστης να βρίσκεται στον πυρήνα της για την οριοθέτηση των ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο.
Όλα αυτά και ενώ όλες τις προηγούμενες ημέρες, αρχής γενομένης από τη ΔΕΘ και τις σχετικές δηλώσεις Μητσοτάκη για τα Εθνικά, η ελληνική πλευρά φρόντιζε συστηματικά να καθιστά ξεκάθαρο προς την τουρκική ότι η προσήλωση στον διάλογο, στη διπλωματία, στο Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας δεν υποδηλώνει σε καμία περίπτωση κάποια αδυναμία ή διάθεση υπαναχώρησης. Υπό αυτή την έννοια, η παρουσία του πρωθυπουργού υπογραμμίζει πως η αποτρεπτική ισχύς αποτελεί την εγγυήτρια της εδαφικής ακεραιότητας. Άλλωστε, οι πρόσφατες αναφορές του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, στη δυνατότητα προάσπισης των εθνικών συμφερόντων «στο πεδίο αν χρειαστεί» συνιστούν ευθείες απαντήσεις στις συνεχιζόμενες τουρκικές προκλήσεις. Με τη διακριτική επισήμανση ότι οποιαδήποτε προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων δεν θα περάσει αναπάντητη και με δεδομένο πως η ελληνική πλευρά δεν αντέχει και δεν πρόκειται να αποδεχθεί την επανάληψη μιας «δεύτερης Κάσου», στοχεύοντας παράλληλα στην ακύρωση των τουρκικών απαιτήσεων περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών.
Την ίδια στιγμή, η τουρκική ηγεσία αντιδρά με πρωτοφανή οξύτητα, συντηρώντας πολεμικό κλίμα στο εσωτερικό της χώρας, το οποίο τροφοδοτείται συστηματικά από τα μέσα ενημέρωσης. Τα τουρκικά ΜΜΕ υιοθετούν ακραία επιθετική γραμμή στα πρωτοσέλιδά τους, με τις ευλογίες και καθ’ υπαγόρευση της τουρκικής προεδρίας, κάνοντας αναφορές ακόμη και σε ενδεχόμενο στρατιωτικής σύγκρουσης, σε μια προφανή προσπάθεια της Άγκυρας να αμφισβητήσει το καθεστώς του νησιωτικού συμπλέγματος και να κλιμακώσει την πίεση ευρύτερα στην Ανατολική Μεσόγειο. Τόσο τα τηλεοπτικά δίκτυα όσο και ο έντυπος Τύπος υιοθέτησαν μια εξαιρετικά φιλοπόλεμη στάση, γεμάτη από εθνικιστικές ιαχές και δραματοποιημένους τίτλους. Δημοσιεύματα εφημερίδων έφτασαν στο σημείο να κάνουν λόγο για μια Ελλάδα που «εξοπλίζεται σαν να ετοιμάζεται για πόλεμο», ενώ δεν έλειψαν και εμπρηστικοί τίτλοι που υποστήριζαν ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός «βλέπει το Καστελλόριζο για τελευταία φορά».
Όσον αφορά το εσωτερικό σκέλος, η τριήμερη επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο ακριτικό νησί συμβολίζει το οριστικό κλείσιμο ενός επώδυνου κύκλου που άνοιξε το 2010, της οικονομικής κρίσης, των μνημονίων και της δημοσιονομικής επιτροπείας, αντιπαραβάλλοντας την εικόνα μιας Ελλάδας που έχει ανακτήσει την οικονομική αυτονομία και τη γεωπολιτική αυτοπεποίθησή της. Το οριστικό κλείσιμο της εποχής των μνημονίων αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα στο εγχώριο πολιτικό τοπίο μετά την επανεμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα και την προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ να επανέλθει σε πρωταγωνιστικό ρόλο και βεβαίως συνδέεται άμεσα με τον τόπο με τον οποίο «ταυτίστηκε» η κατάρρευση. Ήταν Απρίλιος του 2010 όταν από το ίδιο ακριβώς σημείο, το ακριτικό Καστελλόριζο, ο τότε πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου ανακοίνωνε την προσφυγή της χώρας στον μηχανισμό στήριξης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και των Ευρωπαίων, σηματοδοτώντας την απαρχή μιας μακράς περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής, απώλειας οικονομικής κυριαρχίας, φτωχοποίησης και κοινωνικών αναταραχών.
Δεκαέξι χρόνια μετά, η επιλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη να επισημάνει από το ίδιο γεωγραφικό ορόσημο τη μετάβαση σε μια άλλη εποχή εστιάζει στο γεγονός ότι η Ελλάδα του 2026 έχει αφήσει πίσω της την αυστηρή δημοσιονομική επιτροπεία, τα αλλεπάλληλα προγράμματα βαριάς λιτότητας και την πιστοληπτική ανυποληψία, έχοντας ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, την πρόσβαση στις διεθνείς αγορές με ανταγωνιστικούς όρους και τη σταθερή τροχιά οικονομικής ανάπτυξης, παρουσιάζοντας την τωρινή πολιτική σταθερότητα ως απαραίτητο πυλώνα για την ενίσχυση της ίδιας της γεωπολιτικής ισχύος της χώρας. Όπως άλλωστε διαμηνύουν συχνά το Μέγαρο Μαξίμου και το υπουργείο Εξωτερικών, μια οικονομικά ισχυρή Ελλάδα είναι σε θέση να χρηματοδοτεί εξοπλιστικά προγράμματα τελευταίας τεχνολογίας, να συνάπτει ισχυρές διμερείς αμυντικές συμμαχίες και να προασπίζεται αποτελεσματικά τα εθνικά της συμφέροντα.
Με άλλα λόγια, το Καστελλόριζο μετατρέπεται από σύμβολο εθνικής υστέρησης και χρεοκοπίας σε προμαχώνα εθνικής κυριαρχίας και αναπτυξιακής σταθερότητας. Σήμερα το πρωί ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα συναντηθεί με τον δήμαρχο Μεγίστης, Νίκο Ασβέστη, και στη συνέχεια θα επισκεφθεί έργα και υποδομές στο νησί. Αύριο ο πρωθυπουργός θα παραστεί στις εκδηλώσεις για την 83η επέτειο απελευθέρωσης του Καστελλόριζου από τους Γερμανούς.
Εφημερίδα Απογευματινή
