Η πρόσφατη συνταγματική αναθεώρηση ανέδειξε, για μία ακόμη φορά, ένα διαχρονικό πρόβλημα του ελληνικού πολιτικού συστήματος, την αδυναμία ουσιαστικής συνεννόησης μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων, προβάλλοντας σαφώς την ανάγκη σταθερότητας μέσω μιας αυτοδύναμης κυβέρνησης. Όπου τα κόμματα της αντιπολίτευσης είχαν εκ των προτέρων αποκλείσει την όποια συνεννόηση, ανεξαρτήτως κειμένου. Δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό αλλά για επαναλαμβανόμενο μοτίβο, που εμφανίζεται κάθε φορά που ο πολιτικός κατακερματισμός και η τοξικότητα υπερισχύει της συλλογικής ευθύνης.
Θυμάμαι σε εποχές που το Σύνταγμα ζητά συνεννόηση, όπως οι διαδικασίες εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας το 2014 και το 2025, οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου κατέδειξαν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο αυτή την αδυναμία. Όπως όταν σε αυτή την κοινοβουλευτική περίοδο η Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής έχει επανειλημμένα αποτύχει να εκλέξει διοικήσεις ανεξάρτητων Αρχών μέσω ενισχυμένης συναίνεσης, αποδεικνύοντας ότι η συνταγματική πρόβλεψη συνεννόησης παραμένει ανεφάρμοστη.
Η απουσία συνεννόησης δεν περιορίζεται στα μείζονα ζητήματα. Εμφανίζεται και σε επίπεδο απλής θεσμικής κουλτούρας, όπως στην καθιερωμένη ετήσια δεξίωση του Προέδρου της Δημοκρατίας, όπου η μη παρουσία όλων των πολιτικών δυνάμεων αποτελεί ένδειξη ότι ακόμη και οι συμβολικές εκδηλώσεις εθνικής ενότητας δεν μπορούν να συγκεντρώσουν θεσμική συμπεριφορά.
Η προσπάθεια του Αλέξη Τσίπρα να θεσμοθετήσει την απλή αναλογική επιβάρυνε για ένα διάστημα το πολιτικό σκηνικό, αποδεικνύοντας ότι χωρίς ένα εκλογικό σύστημα που ευνοεί την αυτοδυναμία η χώρα δεν οδηγείται ούτε καν σε ασταθείς συνασπισμούς αντί σε αποφασιστική διακυβέρνηση.
Σήμερα η ύπαρξη ισχυρής, αυτοδύναμης πλειοψηφίας επέτρεψε τη λήψη κρίσιμων αποφάσεων χωρίς τους συμβιβασμούς και τις καθυστερήσεις που χαρακτηρίζουν τις ασταθείς συνεργασίες. Η σταθερότητα αυτή απέδειξε ότι η αποφασιστική διακυβέρνηση δεν είναι πολυτέλεια αλλά προϋπόθεση για ουσιαστική μεταρρυθμιστική πολιτική.
Το ερώτημα που ανακύπτει είναι γιατί η ισχυρή διακυβέρνηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σήμερα. Η απάντηση βρίσκεται στη φύση της εποχής που διανύουμε. Δεν αναφέρομαι στις γεωπολιτικές εξελίξεις, όσο σημαντικές και αν είναι, αλλά σε τρεις δομικές προκλήσεις που υπερβαίνουν τους παραδοσιακούς πολιτικούς κύκλους.
Πρώτον, η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει την οικονομία και την κοινωνία με ταχύτητα που απαιτεί άμεση, αποφασιστική ρυθμιστική ανταπόκριση, όχι διαρκείς διαπραγματεύσεις. Δεύτερον, η κλιματική κρίση απαιτεί συνεπή, μακροπρόθεσμη πολιτική που μόνο μια σταθερή κυβέρνηση με σαφή εντολή μπορεί να εγγυηθεί. Τρίτον, το μεταναστευτικό ζήτημα θα αποκτήσει μακροπρόθεσμα ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, απαιτώντας αποφασιστική στρατηγική συνέχειας, όχι κατακερματισμένες αντιδράσεις.
Και οι τρεις αυτές προκλήσεις μοιράζονται ένα κοινό χαρακτηριστικό: δεν λύνονται μέσα από ασταθείς συμμαχίες και ατελέσφορες αναζητήσεις συναίνεσης, αλλά απαιτούν την πυξίδα και τη σταθερότητα που μόνο μια αυτοδύναμη κυβέρνηση μπορεί να προσφέρει. Η εμπειρία της πρόσφατης αυτοδύναμης διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας αποδεικνύει ότι η ισχυρή, αποφασιστική ηγεσία δεν αποτελεί απλή προτίμηση αλλά αναγκαιότητα για μια χώρα που καλείται να αντιμετωπίσει προκλήσεις χωρίς προηγούμενο.
Ο κ. Μηταράκης είναι κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ και βουλευτής Χίου
Εφημερίδα Απογευματινή
