Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, σε συνέντευξή του στο OPEN και την εκπομπή «10 Παντού», έστειλε σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα ότι η Ελλάδα δεν προτίθεται να αφήσει αναπάντητη οποιαδήποτε αμφισβήτηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, διατηρώντας παράλληλα ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας με την Τουρκία.
«Αγρυπνούμε, αλλά δεν ανησυχούμε», δήλωσε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον την οικονομική, διπλωματική και αμυντική ισχύ ώστε να υπερασπιστεί τα εθνικά της συμφέροντα «σε οποιοδήποτε πεδίο». Όπως τόνισε, η Αθήνα θα απαντήσει στις τουρκικές προκλήσεις «από θέση ισχύος», εφόσον αυτό απαιτηθεί.
Ο κ. Γεραπετρίτης υπερασπίστηκε την επιλογή της κυβέρνησης να διατηρεί ανοικτό τον διάλογο με την Τουρκία, απορρίπτοντας την άποψη ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών» συνιστά υποχώρηση από τις ελληνικές θέσεις.
Όπως εξήγησε, η αποκλιμάκωση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν αποτέλεσε αυτοσκοπό, αλλά εργαλείο για τη δημιουργία μιας πιο λειτουργικής σχέσης μεταξύ των δύο χωρών. «Με κάθε γείτονα οφείλουμε να συνομιλούμε», σημείωσε, ξεκαθαρίζοντας ταυτόχρονα ότι ο διάλογος δεν συνεπάγεται αλλαγή στις πάγιες ελληνικές θέσεις.
Κατά τον υπουργό, η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα σε διαφορετική θέση σε σχέση με το παρελθόν, καθώς έχει αναλάβει πρωτοβουλίες που αφορούν τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, τα θαλάσσια πάρκα, την αξιοποίηση του υποθαλάσσιου πλούτου, αλλά και τη διεύρυνση των διεθνών συμμαχιών της.
Η εκτίμηση του υπουργείου Εξωτερικών είναι ότι η Άγκυρα αντιδρά κυρίως στις νέες ελληνικές πρωτοβουλίες. Ο Γεραπετρίτης χαρακτήρισε διαχρονικές τις τουρκικές διεκδικήσεις, παραπέμποντας στη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας», στις αξιώσεις περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών και στις αναφορές σε «γκρίζες ζώνες».
«Θα απαντήσουμε από θέση ισχύος»
Σε ό,τι αφορά την αντίδραση της Αθήνας στις τελευταίες τουρκικές κινήσεις, ο υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι η Ελλάδα θα αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα μέσα.
«Θα απαντήσουμε στις προκλήσεις και θα απαντήσουμε από θέση ισχύος», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Τουρκία θα παραμείνουν ανοικτοί.
Παράλληλα, επικαλέστηκε τη μείωση των παραβιάσεων σε σχέση με προηγούμενες περιόδους, αλλά και τον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών προς τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι η Τουρκία εξακολουθεί να προβαίνει σε προκλητικές ενέργειες, τις οποίες η Αθήνα καταγγέλλει και αντιμετωπίζει.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι η πλήρης διακοπή των επαφών με την Άγκυρα θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετους κινδύνους, ιδιαίτερα σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο υπουργός Εξωτερικών στο ζήτημα της Κάσου και στο ενδεχόμενο τουρκικής παρεμπόδισης ερευνών ή εργασιών για την πόντιση καλωδίου στην περιοχή.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης ήταν κατηγορηματικός ότι η Ελλάδα θα ασκήσει πλήρως τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Μάλιστα, όταν ρωτήθηκε εάν αυτό θα μπορούσε να σημαίνει την παρουσία ελληνικών πολεμικών πλοίων και αεροσκαφών, απάντησε ότι η Ελλάδα έχει αποδείξει πως μπορεί να αναπτύξει φρεγάτες και F-16 όπου απαιτείται.
«Ναι, αν χρειαστεί, βεβαίως θα υπάρξει και η φρεγάτα και θα υπάρξουν και τα αναβαθμισμένα F-16», ανέφερε.
Η συγκεκριμένη αναφορά συνδέεται άμεσα με την ελληνική αποτρεπτική στρατηγική και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων τα τελευταία χρόνια. Ο υπουργός υποστήριξε ότι οι σημερινές δυνατότητες της χώρας δεν μπορούν να συγκριθούν με την κατάσταση που επικρατούσε πριν από επτά χρόνια.
Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους ο κ. Γεραπετρίτης περιέγραψε τη νέα, όπως υποστήριξε, στρατηγική της Αθήνας.
«Η Ελλάδα πια δεν παρακολουθεί, η Ελλάδα δρα», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «η εποχή της αδράνειας για την Ελλάδα έχει παρέλθει οριστικά».
Παράλληλα, απευθυνόμενος σε όσους ζητούν πιο σκληρή αντιμετώπιση της Τουρκίας, ανέφερε χαρακτηριστικά πως «για εκείνον που θέλει πιο σκληρή στάση, ας κρατήσει λίγο την ανάσα του», υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει «ένα ολόκληρο μενού επιλογών» στην εξωτερική της πολιτική.
Το μήνυμα είναι ότι η Αθήνα επιδιώκει να συνδυάσει τη διπλωματική κινητικότητα με την αποτρεπτική ισχύ, χωρίς να αποκλείει την ανάληψη επιχειρησιακής δράσης όταν αυτό κριθεί αναγκαίο.
Ο υπουργός Εξωτερικών απάντησε και στην κριτική του ΠΑΣΟΚ, με αφορμή τις δηλώσεις του εκπροσώπου Τύπου του κόμματος Κώστα Τσουκαλά για την κυβερνητική αντίδραση στις τουρκικές κινήσεις.
Χαρακτήρισε «ανεύθυνη» τη συγκεκριμένη κριτική, υποστηρίζοντας ότι είτε υποδηλώνει άγνοια είτε προχειρότητα. Παράλληλα, ανέφερε ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη ενημερώσει επισήμως τις ευρωπαϊκές αρχές για τις τουρκικές ενέργειες και προανήγγειλε νέα διαβήματα και τοποθετήσεις στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης απάντησε και στους πρώην πρωθυπουργούς Αντώνη Σαμαρά και Κώστα Καραμανλή, οι οποίοι έχουν ασκήσει κριτική στην πολιτική των «ήρεμων νερών».
Για τον Αντώνη Σαμαρά υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν έχει δημιουργήσει τετελεσμένα και δεν θα μπορούσε να το πράξει. Υπενθύμισε, παράλληλα, ότι και ο πρώην πρωθυπουργός είχε διατηρήσει επαφές με την τουρκική ηγεσία κατά τη διάρκεια της θητείας του.
Απέκρουσε επίσης την κριτική περί «ξεπλύματος» της Τουρκίας μέσω της αποκλιμάκωσης. Επικαλέστηκε, μεταξύ άλλων, το γεγονός ότι η Τουρκία δεν εντάχθηκε στο πρόγραμμα SAFE και δεν επανήλθε στο πρόγραμμα των F-35, ενώ η Ελλάδα ενίσχυσε τη θέση της στο αμερικανικό αμυντικό σύστημα.
Κατά τον υπουργό, η περίοδος αποκλιμάκωσης αξιοποιήθηκε από την Αθήνα για την ενίσχυση της οικονομίας, των Ενόπλων Δυνάμεων, των διεθνών συμμαχιών και του διπλωματικού αποτυπώματος της χώρας.
Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο απόκτησης F-35 από την Τουρκία, ο υπουργός σημείωσε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να καθορίζει τις αμυντικές επιλογές άλλων κρατών.
Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η Αθήνα έχει σήμερα διαφορετική σχέση με την Ουάσιγκτον και ότι οι ελληνικές θέσεις μεταφέρονται σε όλα τα επίπεδα. Όπως ανέφερε, στο πλαίσιο της στρατηγικής σχέσης Ελλάδας και ΗΠΑ, «οι ελληνικές ευαισθησίες θα λαμβάνονται πάντοτε υπόψη».
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι πριν από επτά χρόνια η Τουρκία συμμετείχε ως συμπαραγωγός στο πρόγραμμα των F-35, ενώ η Ελλάδα δεν συμμετείχε. Σήμερα, όπως σημείωσε, η εικόνα έχει αντιστραφεί.
Ο υπουργός Εξωτερικών ρωτήθηκε και για το μέλλον της ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία, σε μια περίοδο κατά την οποία ενισχύονται οι σχέσεις του Ριάντ με την Άγκυρα και το Ισλαμαμπάντ.
Ο κ. Γεραπετρίτης υποστήριξε ότι η στρατηγική σχέση Ελλάδας – Σαουδικής Αραβίας έχει αποκτήσει σημαντικό βάθος και δεν εξαρτάται από συγκυριακές εξελίξεις.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η παραμονή ή η επιστροφή των Patriot στην Ελλάδα θα αποτελέσει επιχειρησιακή απόφαση, η οποία θα ληφθεί με βάση τις αμυντικές και γεωπολιτικές ανάγκες της χώρας.
