Ο Μάρκο Ρούμπιο βρίσκεται στην Αθήνα για την πρώτη του επίσκεψη στην Ελλάδα ως υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, με το πρόγραμμα των επαφών του να περιλαμβάνει τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας-ΗΠΑ, συναντήσεις με την ελληνική πολιτική ηγεσία και σειρά συμφωνιών στους τομείς της άμυνας, της ενέργειας, της ναυτιλίας και της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών συναντήθηκε με τον Γιώργο Γεραπετρίτη στο υπουργείο Εξωτερικών, ενώ στη συνέχεια είχε συνάντηση με τον Νίκο Δένδια. Το απόγευμα θα μιλήσει στην Πνύκα και στις 19:00 θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ρούμπιο: Η Ελλάδα σταθερός και σημαντικός σύμμαχος των ΗΠΑ
Στις κοινές δηλώσεις του με τον Γιώργο Γεραπετρίτη, ο Μάρκο Ρούμπιο εξέφρασε την ευγνωμοσύνη των ΗΠΑ προς την Ελλάδα, τονίζοντας ότι η χώρα παραμένει «σταθερός και σπουδαίος σύμμαχος».
Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της ενεργειακής συνεργασίας, σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν «απόλυτη αφοσίωση στην ενεργειακή συνεργασία με την Ελλάδα», καθώς αυτή, όπως ανέφερε, εξυπηρετεί την παγκόσμια ασφάλεια.
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, κηρύσσοντας την έναρξη του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ, χαρακτήρισε την Ελλάδα απαραίτητο σύμμαχο του ΝΑΤΟ και πυλώνα σταθερότητας. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Κάθετο Διάδρομο και στον ρόλο της Ελλάδας ως ασφαλούς ενεργειακού κόμβου, ενώ αναφέρθηκε και στην Αρχαία Ελλάδα ενόψει της ομιλίας του στην Πνύκα.
Από την πλευρά του, ο Γιώργος Γεραπετρίτης τόνισε ότι «η συνεργασία με τις ΗΠΑ δεν ήταν ποτέ πιο ισχυρή», χαρακτηρίζοντας την Ελλάδα «άγκυρα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο» και υπογραμμίζοντας ότι οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν ισχυρά θεμέλια.
Γεραπετρίτης: Ο Κάθετος Διάδρομος και τα F-35 ενισχύουν τη συνεργασία
Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στα «πρωτόγνωρα επίπεδα ενεργειακής συνεργασίας» με τις ΗΠΑ, σημειώνοντας ότι ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της σχέσης.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τα F-35 αναδεικνύουν το βάθος της αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας και ΗΠΑ, ενώ τόνισε την ανάγκη επίλυσης του Κυπριακού στη βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε επίσης στον ρόλο της Ελλάδας ως παρόχου ασφάλειας και, απαντώντας σε ερώτηση για την κατάσταση στην περιοχή, δήλωσε ότι, «αν καταστεί αναγκαίο», η Ελλάδα είναι σε θέση να βοηθήσει ναυτικά τις ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ, εφόσον υπάρξει βιώσιμη ειρηνευτική διαδικασία.
Ρούμπιο για καλώδιο: Τα ευαίσθητα ζητήματα να αντιμετωπίζονται μέσω διπλωματίας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν οι αναφορές του Μάρκο Ρούμπιο στα ενεργειακά έργα πέραν του Κάθετου Διαδρόμου, μεταξύ άλλων στις έρευνες νότια της Κρήτης και στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις με την Κύπρο, την Αίγυπτο και το Ισραήλ.
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ υπογράμμισε ότι η ενεργειακή ασφάλεια συνδέεται άμεσα με την εθνική ασφάλεια και τόνισε τη σημασία της διαφοροποίησης των αγωγών και των ενεργειακών οδών.
«Έχουμε μεγάλη αφοσίωση σε όλους τους διαδρόμους και σε όλες αυτές τις προσπάθειες και η Ελλάδα αποτελεί έναν εξαιρετικό εταίρο», ανέφερε.
Ωστόσο, σχετικά με ζητήματα που συνδέονται με ευαίσθητες ενεργειακές διασυνδέσεις και στα οποία εμπλέκονται και άλλες χώρες, ο κ. Ρούμπιο σημείωσε ότι είναι προτιμότερο να αντιμετωπίζονται μέσω ιδιωτικής διπλωματίας και όχι στο πλαίσιο συνεντεύξεων Τύπου.
«Είμαστε προσηλωμένοι στην επιτυχία αυτών των έργων και στη συνεργασία που έχουμε με την Ελλάδα στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας», τόνισε, προσθέτοντας ότι τα ζητήματα αυτά θα πρέπει να συζητηθούν «στο κατάλληλο πλαίσιο».
Ο Μάρκο Ρούμπιο υπογράμμισε ακόμη ότι υπάρχουν ζητήματα στις διεθνείς σχέσεις που είναι προτιμότερο να αντιμετωπίζονται «στο τραπέζι του διαλόγου», ενώ συνεχάρη τον Γιώργο Γεραπετρίτη για την προσπάθειά του να προωθήσει τον διάλογο και τη σταθερότητα.
Συμφωνία Ελλάδας – Εθνοφρουράς της Φλόριντα
Σημαντικό σταθμό της επίσκεψης αποτέλεσε η υπογραφή μνημονίου κατανόησης μεταξύ των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα, παρουσία του Νίκου Δένδια και του Μάρκο Ρούμπιο.
Το μνημόνιο υπέγραψαν ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Δημήτριος Χούπης, και ο διοικητής της Εθνοφρουράς της Φλόριντα, υποστράτηγος John Haas, στο πλαίσιο του Προγράμματος Συνεργασίας Πολιτειών των ΗΠΑ.
Ο Νίκος Δένδιας χαρακτήρισε τη συμφωνία ιδιαίτερα σημαντική για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, σημειώνοντας ότι η μεταφορά τεχνογνωσίας, οι κοινές ασκήσεις και η στενή επικοινωνία με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα προσφέρουν πρόσθετες δυνατότητες στη χώρα.
Όπως ανέφερε, η Ελλάδα αναζητά, στο πλαίσιο της Ατζέντας 2030, τις βέλτιστες πρακτικές ώστε να φτάσει στο επιθυμητό επιχειρησιακό επίπεδο τόσο για τις Ένοπλες Δυνάμεις όσο και για την εφεδρεία.
Ο Μάρκο Ρούμπιο υπογράμμισε από την πλευρά του ότι η συμφωνία αποτελεί ακόμη μία απόδειξη της στενής σχέσης Ελλάδας και ΗΠΑ. Αναφέρθηκε στην εμπειρία της Εθνοφρουράς της Φλόριντα στην αντιμετώπιση τυφώνων και στην ελληνική τεχνογνωσία για σεισμούς και δασικές πυρκαγιές, επισημαίνοντας ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο διαλειτουργικότητας και αμοιβαίας μάθησης.
Ανανέωση της συμφωνίας για την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς
Στο πλαίσιο του Στρατηγικού Διαλόγου πραγματοποιήθηκε επίσης η ανανέωση του Μνημονίου Συνεργασίας Ελλάδας-ΗΠΑ για την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη τόνισε ότι Ελλάδα και ΗΠΑ είναι στρατηγικοί σύμμαχοι και εταίροι και υπογράμμισε τη σημασία του πολιτισμού και της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς στη διμερή συνεργασία.
Όπως σημείωσε, η συγκεκριμένη συνεργασία έχει ήδη συμβάλει στην επιστροφή σημαντικών πολιτιστικών αγαθών στην Ελλάδα και στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών των δύο χωρών.
Η πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, δήλωσε μετά την υπογραφή ότι «η ιστορία της Ελλάδος δεν είναι για πούλημα», ανακοινώνοντας παράλληλα πρωτοβουλία για την κοινή προστασία αρχαιοτήτων και έκθεση αντικειμένων και χειρογράφων που συνδέονται με τον πόλεμο της Ανεξαρτησίας, την Ύδρα και τις Σπέτσες.
Οι αντιδράσεις Τσίπρα για την ομιλία στην Πνύκα
Την ίδια ώρα, ο Αλέξης Τσίπρας χαρακτήρισε «παρακινδυνευμένη» και «πολύ τολμηρή» την απόφαση να πραγματοποιηθεί η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, μιλώντας στο συνέδριο του «Βήματος», ανέφερε ότι θα περίμενε από τον Αμερικανό ΥΠΕΞ μια ουσιαστική δήλωση στήριξης και υποστήριξε ότι το ζήτημα των διεθνών επισκέψεων δεν αφορά μόνο τις φωτογραφίες, αλλά και το τι κερδίζει η χώρα.
Αναφερόμενος στον Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας-ΗΠΑ, ο κ. Τσίπρας σημείωσε ότι η διεξαγωγή του είναι θετική, αλλά το κρίσιμο στοιχείο είναι τα αποτελέσματά του.
Παράλληλα, σχολίασε τις δηλώσεις Ρούμπιο για τις ενεργειακές διασυνδέσεις και το καλώδιο, εκφράζοντας προβληματισμό για τη στάση των ΗΠΑ και υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να λάβει σαφέστερη στήριξη ως προς το δικαίωμά της να προχωρήσει στην υλοποίηση των σχεδιασμών της με βάση το διεθνές δίκαιο.
Οι αντιδράσεις των τουρκικών ΜΜΕ
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα έχει προκαλέσει αντιδράσεις και στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία σχολιάζουν αρνητικά το γεγονός ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών επισκέπτεται την Ελλάδα χωρίς να ακολουθεί επίσκεψη στην Τουρκία.
Τα τουρκικά ΜΜΕ εκτιμούν ότι η επίσκεψη ενισχύει τις σχέσεις Ελλάδας και ΗΠΑ και συνδέουν την εξέλιξη με τις ευρύτερες ισορροπίες στην περιοχή, καθώς και με τη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Η φιλοκυβερνητική «Γενί Σαφάκ» εστιάζει ειδικότερα στο προτεινόμενο έργο υποβρύχιας ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι το καλώδιο θα διέρχεται από περιοχή που η Άγκυρα θεωρεί ότι εμπίπτει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα βάσει της συμφωνίας Τουρκίας-Λιβύης.
Η εφημερίδα υποστηρίζει ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν επιθυμεί να ζητήσει την έγκριση της Τουρκίας, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αποδοχή της τουρκολιβυκής συμφωνίας.
Το πρόγραμμα του Ρούμπιο μέχρι τη συνάντηση με Μητσοτάκη
Μετά τις επαφές του στο υπουργείο Εξωτερικών, ο Μάρκο Ρούμπιο συμμετέχει στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας-ΗΠΑ, ο οποίος περιλαμβάνει θεματικές για την ασφάλεια, την εφαρμογή του νόμου, την ενέργεια, τη ναυτιλία, την τεχνολογία, το εμπόριο, τις επενδύσεις και την άμυνα.
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται επίσης η υπογραφή διακρατικής συμφωνίας για την αναγνώριση των αποδεικτικών ναυτικής ικανότητας μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ.
Η ολοκλήρωση του Στρατηγικού Διαλόγου έχει προγραμματιστεί για τις 17:00, ενώ στη συνέχεια ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών θα μεταβεί στην Πνύκα για την ομιλία του.
Στις 19:00 είναι προγραμματισμένη η συνάντησή του με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, η οποία αναμένεται να αποτελέσει το τελευταίο σημαντικό σκέλος της επίσκεψής του στην Αθήνα.
