Η αγορά εργασίας βρίσκεται σε μια περίοδο βαθιάς και ουσιαστικής μεταμόρφωσης επηρεαζόμενη άμεσα από την τεχνολογική πρόοδο, την ψηφιοποίηση, την τεχνητή νοημοσύνη αλλά και από τις κοινωνικές και οικονομικές εξελίξεις. Το νέο τοπίο δημιουργεί προκλήσεις, αλλά ταυτόχρονα ανοίγει σημαντικές ευκαιρίες για εργαζομένους και επιχειρήσεις.
Οι εργαζόμενοι αναζητούν μεγαλύτερη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, ενώ οι επιχειρήσεις προσαρμόζουν τις πολιτικές τους ώστε να προσελκύσουν και να διατηρήσουν ταλαντούχο προσωπικό. Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού σε αρκετούς τομείς, η αβεβαιότητα που προκαλεί η αυτοματοποίηση και οι αυξανόμενες απαιτήσεις για συνεχή κατάρτιση δημιουργούν ένα απαιτητικό περιβάλλον. Και βέβαια η μείωση της ανεργίας, η αύξηση της απασχόλησης, οι καλύτερες συνθήκες εργασίας και οι μεγαλύτεροι μισθοί είναι πάντα το βασικό ζητούμενο. Το υπουργείο Εργασίας δεν θα μπορούσε να μην είχε ανταποκριθεί σε αυτές τις προκλήσεις.
Τα τελευταία χρόνια έχουμε δημιουργήσει ένα διαφορετικό τοπίο στην αγορά εργασίας, με θεαματική βελτίωση όλων των δεικτών με μετρήσιμα αποτελέσματα. Η ανεργία μειώθηκε δραστικά από 17,8% τον Ιούλιο του 2019 σε 8% τον Ιούνιο του 2026. Η ανεργία των γυναικών μειώθηκε κατά 47,1%, των νέων κατά 53,5% και των ανδρών κατά 63,8%. Το χάσμα των φύλων στη μισθωτή απασχόληση έχει μειωθεί σημαντικά, πέφτοντας από τις 6,7 ποσοστιαίες μονάδες το 2019 στις 3,6 ποσοστιαίες μονάδες σήμερα. Οι μισθοί συνεχώς ανεβαίνουν ως συνέπεια μείωσης της ανεργίας. Στόχος μας είναι έως το 2027 ο κατώτατος μισθός να έχει ξεπεράσει τα 950 €, την ίδια στιγμή που ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης έχει ξεπεράσει ήδη τα 1.500 € και σε 12μηνη βάση που μετρά η Ευρωπαϊκή Ένωση αγγίζει τα 1.768,67 €. Οι ασφαλιστικές εισφορές έχουν ήδη μειωθεί κατά 5,4 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ ήδη είναι προγραμματισμένη η μείωση μισής ποσοστιαίας μονάδας το 2027. Έχουμε ήδη προχωρήσει σε οριζόντια μείωση στις ασφαλιστικές εισφορές υπερεργασίας, υπερωριών, νυκτερινών και αργιών. Δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, με επέκταση της άδειας μητρότητας και των παροχών από 6 σε 9 μήνες, με τη δυνατότητα μεταφοράς έως και 7 μηνών άδειας μητρότητας στους πατέρες, με την εισαγωγή της άδειας πατρότητας με αποδοχές, με φοροαπαλλαγές στους εργοδότες για παροχές σε νέους γονείς και με μεγαλύτερη ευελιξία στην οργάνωση του χρόνου εργασίας. Έχουμε υλοποιήσει το μεγαλύτερο πρόγραμμα κατάρτισης που έχει εκπονηθεί μέχρι τώρα από τη ΔΥΠΑ με 739.000 ωφελούμενους στις πράσινες και ψηφιακές δεξιότητες, καθώς και πολλαπλά προγράμματα απασχόλησης με 294.946 ωφελούμενους. Δώσαμε ειδική έμφαση στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση και για πρώτη φορά, έπειτα από 17 χρόνια, προσλαμβάνουμε μόνιμους εκπαιδευτικούς.
Προσφέρονται 38 ειδικότητες αιχμής από τις Επαγγελματικές Σχολές Μαθητείας (ΕΠΑΣ) της ΔΥΠΑ σε όλη την Ελλάδα, σε ειδικότητες που λείπουν από την αγορά εργασίας όπως για παράδειγμα υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, υπάλληλοι διαχείρισης εφοδιαστικής αλυσίδας, χειριστές μηχανημάτων έργου, συντηρητές κτιρίων, τεχνικοί Η/Υ, μάγειρες, υπάλληλοι ξενοδοχείων και πολλές άλλες. Σε πολλές από αυτές τις ειδικότητες η απορρόφηση στην αγορά εργασίας προσεγγίζει το 100%.
Προτεραιότητα για το υπουργείο αποτελεί και η συνεχής βελτίωση των συνθηκών εργασίας με ιδιαίτερη πρόνοια στα θέματα υγείας και ασφάλειας. Η Ελλάδα καινοτόμα τα τελευταία χρόνια λαμβάνει έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση της θερμικής καταπόνησης των εργαζομένων και πέραν των άλλων επιβάλλει υποχρεωτική παύση εργασιών σε υπαίθριες δραστηριότητες.
Μόνο πέρυσι προβήκαμε σε δεκατρείς παύσεις εργασιών κατά τις ώρες αιχμής με έκδοση σχετικών εγκυκλίων, τη στιγμή που φέτος η Ευρώπη θρήνησε χιλιάδες θύματα από τον καύσωνα. Εκσυγχρονίσαμε τη σχετική νομοθεσία έπειτα από δεκαετίες με έμφαση κατ’ αρχάς στην πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων και ιδιαίτερα στις δραστηριότητες αυξημένης επικινδυνότητας. Φέραμε αλλαγές που διασφαλίζουν την αποτελεσματικότητα των ελέγχων, τη διαφάνεια των διαδικασιών και δίνουν έμφαση στην ενίσχυση της πρόληψης. Εξορθολογίζουμε τον τρόπο άσκησης καθηκόντων των τεχνικών ασφαλείας και των ιατρών εργασίας και ταυτοχρόνως αυστηροποιήσαμε τις κατηγορίες επικινδυνότητας ανά κλάδο δραστηριότητας καθώς και το πλαίσιο για τα τεχνικά και οικοδομικά έργα, όπου παρουσιάζονται εργατικά ατυχήματα, ενισχύοντας τον ρόλο του συντονιστή ασφάλειας.
Μεταφέρουμε στο πληροφοριακό σύστημα της Επιθεώρησης Εργασίας νέα στοιχεία, που θα διευκολύνουν τον έλεγχο των επιθεωρητών υγείας και ασφάλειας, ενώ παράλληλα μειώνουμε άλλες μη χρήσιμες γραφειοκρατικές διαδικασίες. Τέλος, δίνουμε έμφαση στους αναδυόμενους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, τη νέα πρόκληση της σύγχρονης αγοράς εργασίας. Συνολικά η ενίσχυση της αγοράς εργασίας στην εποχή των μετασχηματισμών προϋποθέτει μια ολιστική προσέγγιση. Πολιτικές χωρίς αποκλεισμούς, επένδυση στη γνώση και τις δεξιότητες, ισχυρό ρυθμιστικό πλαίσιο και υπεύθυνη αξιοποίηση της τεχνολογίας συνθέτουν το πλαίσιο για μια αγορά εργασίας ανθεκτική και δίκαιη.
*Ο κ. Καραγκούνης είναι υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης
Εφημερίδα Απογευματινή
