Άρθρο του Π. Νίκα στην «Κυριακάτικη Απογευματινή»: Oταν ο σεισµός έγινε «σωσµός» για την Καλαµάτα

11:04 - 5 Οκτωβρίου 2026
Άρθρο του Π. Νίκα

Πέρασαν 40 χρόνια από τον µεγάλο σεισµό των 6 R και τους περίπου 700 µετασεισµούς που έπληξαν την Καλαµάτα και τη γύρω περιοχή, σε ακτίνα περίπου 20 χιλιοµέτρων. Το αποτέλεσµα ήταν 20 νεκροί, 350 τραυµατίες και το 70% των κτισµάτων σε ακαταλληλότητα. Το συγκεκριµένο γεγονός προκάλεσε πανελλήνια συγκίνηση, απασχόλησε την ευρωπαϊκή ειδησεογραφία και κινητοποίησε επιτυχώς τον κρατικό µηχανισµό, αν και δεν υπήρχαν τότε οι σηµερινές δυνατότητες. Και είναι αλήθεια πως πέρα από τη γενναία κρατική και ευρωπαϊκή συνδροµή προς τη σεισµόπληκτη Καλαµάτα, που ξεπέρασε τα 2 δισ. ευρώ σε σηµερινές τιµές, καθοριστική υπήρξε η συµβολή στην ανάταξη και την αναπτυξιακή πορεία της πόλης σηµαντικών ανθρώπων, που επιβάλλεται η πόλη πάντα να θυµάται.

Ο τότε δήµαρχος Σταύρος Μπένος ήταν ήδη έµπειρος αυτοδιοικητικός, µε οκταετή προϋπηρεσία στη θέση, µε οραµατικό σχέδιο για την ανάπτυξη της πόλης και µε κατάλληλους συνεργάτες στην εργώδη προσπάθειά του. Επιπλέον, στην επιτυχία των στόχων του συνετέλεσαν η κυριαρχία επί των εσωκοµµατικών αντιπάλων του, µε τη βοήθεια του αειµνήστου Γ. Γεννηµατά, βουλευτή Μεσσηνίας τότε και υπουργού Εσωτερικών, καθώς και το πνεύµα συναίνεσης που κυριάρχησε στο δηµοτικό συµβούλιο, µε την παραχώρηση ρόλου και εξουσίας στις συνεργαζόµενες δηµοτικές παρατάξεις. Η κορωνίδα της προσφοράς του στην Καλαµάτα ήταν η διατήρηση του ιστορικού κέντρου και των παραδοσιακών κτιρίων της, που αποτελούν πλέον σηµαντικό περιουσιακό της στοιχείο εσαεί. Οι αγωνίες και ο αγώνας του αείµνηστου µητροπολίτη Χρυσόστοµου Θέµελη για την αποκατάσταση των συνολικά κατεστραµµένων ναών, των κτιρίων των ιδρυµάτων και των εκκλησιαστικών υπηρεσιών, την προνοιακή δράση του, όπως και τη διαµονή του για χρόνια σε σκηνή εκστρατείας, αποτέλεσαν αξέχαστο παράδειγµα ανθρωπισµού και έµπρακτης χριστιανικής συµπεριφοράς. ∆υστυχώς, η ιδεοληψία και η κοµµατική υστεροβουλία δεν επέτρεψαν να προβληθεί η ευεργετική προσφορά του εφοπλιστή Γιάννη Λάτση, που, µε το πλοίο κρουαζιέρας «Μαριάννα», πρόσφερε δωρεάν διαµονή και σίτιση σε χιλιάδες εµπερίστατους σεισµόπληκτους, για µία σχεδόν διετία.

Ο αείµνηστος υπουργός Θαν. Φιλιππόπουλος, µε την κινητοποίηση των οµογενών και το νέο νοσοκοµείο, οι πυροσβέστες και οι στρατιώτες, οι δηµοτικοί και κρατικοί υπάλληλοι, οι εθελοντές, όλοι τους ανταποκρίθηκαν στις δύσκολες ώρες και στη συνέχεια τα δύσκολα χρόνια για την Καλαµάτα. Η µνήµη όµως των σεισµών πρέπει να συµπεριλαµβάνει και τις αρνητικές καταστάσεις, ως παράδειγµα «προς αποφυγήν». Συγκεκριµένα, η απουσία σχεδίου πολιτικής προστασίας και συντονισµού στις πρώτες ώρες, η κινδυνολογία, η φηµολογία και η παραπληροφόρηση, µαζί µε τις απαράδεκτες αντιπαραθέσεις των σεισµολόγων, που δηµιουργούσαν «επιστηµονική βαβέλ», γιγάντωναν τον φόβο και την ανασφάλεια. Επιπλέον, µελανή σελίδα αποτέλεσε η απληστία, η ιδιοτέλεια και η αναξιοπρέπεια πολλών στη διεκδίκηση ανθρωπιστικής βοήθειας, ακόµα και αυτών που δεν είχαν καµιά ανάγκη, οι πολεοδοµικές και άλλες παρανοµίες µέσα στον γενικό χαλασµό, η καταστροφή ή η εξαίρεση από τον χαρακτηρισµό ιστορικών κτιρίων, η πίεση για την ικανοποίηση ρουσφετιών κάθε µορφής και πολλά άλλα.

Τελικά, ο σεισµός υπήρξε «σωσµός» για την Καλαµάτα, γιατί η ανοικοδόµησή της στηρίχτηκε στον νέο αντισεισµικό κανονισµό, απέκτησε σύγχρονες υποδοµές και ξεκίνησε την αναπτυξιακή της πορεία, µε ελπιδοφόρα για το µέλλον της προοπτική. Και αποτελεί ιστορική αλήθεια πως η κυβέρνηση, το κράτος, η Ευρώπη και οι Καλαµατιανοί ανταποκρίθηκαν µε επιτυχία στην καταστροφική πρόκληση. Είναι γνωστό πως η Πελοπόννησος αποτελεί την πλέον σεισµογενή περιοχή της Ευρώπης, µε µεγάλες καταστροφές τα τελευταία 200 χρόνια, στο σύνολο των πόλεων και των οικισµών της. Αυτό που επιβάλλεται να κάνει ένα οργανωµένο κράτος µε τις δοµές του είναι η προετοιµασία του πληθυσµού για την αντιµετώπιση του σεισµικού κινδύνου. Και προς αυτή την κατεύθυνση οι ενέργειες είναι δυστυχώς περισσότερο για το «θεαθήναι» και την ψηφοθηρική προβολή, όπως συνήθως ενεργούµε για όλα τα σοβαρά µας θέµατα.

* Πρώην περιφερειάρχης Πελοποννήσου

Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»