Σε ιδιαίτερα θερμό κλίμα πραγματοποιήθηκε η διευρυμένη συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στο Μέγαρο Μαξίμου, με τη συμμετοχή των αντιπροσωπειών των δύο χωρών.
Στην ατζέντα βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, το εμπόριο, η ενέργεια και η ασφάλεια, καθώς και η περαιτέρω διεύρυνση της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας.
Ο διάλογος Μητσοτάκη – Ρούμπιο μπροστά στις κάμερες
Ο πρωθυπουργός στον διάλογο που είχε με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, τόνισε πως «οι σχέσεις μας βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο όλων των εποχών» και μεταξύ άλλων πρόσθεσε: «Η Ελλάδα είναι πυλώνας σταθερότητας στην ταραγμένη περιοχή και γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, Δύσης, ΗΠΑ, Μέσης Ανατολής και αραβικού κόσμου».
Επίσης ανέφερε ότι «η ενέργεια και η συνδεσιμότητα είναι σημαντικές στις διμερείς μας σχέσεις», ότι «η Ελλάδα έχει επενδύσει στο να καταστεί σημείο εισόδου αμερικανικού LNG στην Ευρώπη». Επιπλέον υπογράμμισε τη μεγάλη σημασία και τον ρόλο της ελληνικής ναυτιλίας στη μεταφορά εμπορευμάτων.
Απότην πλευρά του, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ δήλωσε: «Καταρχάς, σας ευχαριστώ για την υποδοχή που μου επιφυλάξατε και για την ευκαιρία που μου δόθηκε να μιλήσω σε ένα τόσο ιστορικό σημείο. Ποτέ δεν πίστευα ότι θα είχα την ευκαιρία να το κάνω αυτό και θεωρώ ότι είναι σημαντικό. Αλλά πραγματικά, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, αυτό συνάδει με και προσθέτει στο θέμα της επίσκεψης, που είναι η ιστορική συμμαχία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ελλάδας, η οποία δεν έχει μόνο μακρά ιστορική διαδρομή, έχει και βαθιά ιστορική σημασία.
Εδράζεται σε πολύ ισχυρούς πυλώνες κοινής κουλτούρας, κοινών αξιών και, όπως είπατε, έχει μόνο ενισχυθεί. Έχει επεκταθεί πέρα από τα θέματα άμυνας, πάνω στα οποία πάντα εργαζόμασταν, ακόμη και πέρα από τα διπλωματικά ζητήματα, πάνω στα οποία πάντα εργαζόμασταν. Τώρα όμως έχει επεκταθεί στην οικονομία, στο εμπόριο, στην ασφάλεια και στα δικαιώματα της ναυτιλίας σε διεθνές επίπεδο, στην ενέργεια.
Και, όπως είπατε, υπάρχουν πολλοί παράγοντες ανασφάλειας που σας περιβάλλουν σε αυτή την περιοχή, όμως έχουμε εσάς εδώ ως έναν τόσο ισχυρό εταίρο μας και συνεχίζουμε να ενισχύουμε αυτή τη σχέση με τρόπο που είναι αμοιβαία επωφελής. Πιστεύω ότι μπορούμε να κάνουμε περισσότερα στους τομείς της οικονομίας, της ενέργειας και του εμπορίου, τα οποία θα ωφελήσουν τόσο τον λαό της Ελλάδας όσο και τον λαό των Ηνωμένων Πολιτειών, και αναζητούμε πάντα τέτοιες ευκαιρίες.
Αν έπρεπε να αναφερθώ σε ένα πράγμα που καθορίζει τη συμμαχία μας -επειδή μερικές φορές χρησιμοποιείται ο όρος «συμμαχία» και ακούγεται σαν να πρόκειται απλώς για μια διπλωματική συμμαχία-, αλλά ένα από τα στοιχεία όπου βασίζεται η εταιρική σχέση μας, μια πολύ ισχυρή εταιρική σχέση, είναι ότι συμφωνούμε ως προς τα ίδια προβλήματα: συμφωνούμε ότι έχουμε τα ίδια προβλήματα που μας απασχολούν και τις περισσότερες φορές συμφωνούμε ως προς τη σωστή λύση.
Επομένως, όταν έχεις τέτοιους εταίρους, για να μην αναφέρω τους ισχυρούς ιστορικούς δεσμούς που αποτελούν το θεμέλιο της σχέσης μας, υπάρχουν πολλά πράγματα για τα οποία είμαστε ενθουσιασμένοι. Χαίρομαι που βρίσκομαι εδώ και προσβλέπω στην περαιτέρω ενίσχυση αυτής της σχέσης».
Η Ελλάδα και η Ακρόπολη στο επίκεντρο της ομιλίας Ρούμπιο στην Πνύκα
Με φόντο την Ακρόπολη, ο Μάρκο Ρούμπιο μίλησε στην Πνύκα για την καθοριστική επίδραση της αρχαίας Ελλάδας στη διαμόρφωση του δυτικού πολιτισμού, υπογραμμίζοντας ότι η Ακρόπολη εξακολουθεί εδώ και χιλιάδες χρόνια να ασκεί μοναδική επιρροή στη φαντασία του δυτικού κόσμου.
«Υπάρχουν σπουδαία ερείπια σε ολόκληρο τον κόσμο. Σε πολλές περιπτώσεις είναι τόποι όπου η Ιστορία μοιάζει να έχει εξαντλήσει τον εαυτό της, απομεινάρια μακρινών πολιτισμών που έχουν προ πολλού χαθεί από τη ζωντανή μνήμη. Όμως η Ακρόπολη είναι διαφορετική», ανέφερε.
Όπως σημείωσε, ο πολιτισμός που δημιούργησε όσα βρίσκονται στην Ακρόπολη «εδώ και χιλιάδες χρόνια αιχμαλωτίζει τη φαντασία του δυτικού κόσμου», ενώ γενιές πολιτικών ηγετών, καλλιτεχνών και φιλοσόφων στράφηκαν προς αυτόν «με θαυμασμό και δέος».
Ο Ρούμπιο επισήμανε ακόμη ότι το πέρασμα του χρόνου συχνά μετατρέπει μεγάλες νίκες και καταστροφικές ήττες σε απλές υποσημειώσεις των βιβλίων της Ιστορίας. Δεν συνέβη, όπως είπε, το ίδιο με τους αρχαίους Έλληνες.
«Οι Έλληνες της αρχαιότητας φαίνεται να ασκούν μια σχεδόν μυστικιστική δύναμη πάνω στη μνήμη μας. Μας καλούν να επιστρέφουμε σε αυτούς ξανά και ξανά», τόνισε.
Από την καταστροφή της Ακρόπολης στον Παρθενώνα
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έκανε εκτενή αναφορά στα γεγονότα του 480 π.Χ., όταν οι στρατιές του Ξέρξη έφτασαν στην Αθήνα και έβαλαν φωτιά στα ιερά της.
Οι περισσότεροι Αθηναίοι είχαν ήδη εγκαταλείψει την πόλη με πλοία και είχαν καταφύγει σε κοντινό νησί. Μια μικρή ομάδα, ωστόσο, παρέμεινε στην πόλη και οχυρώθηκε στην Ακρόπολη.
Όπως περιέγραψε ο Ρούμπιο, οι Αθηναίοι προέβαλαν ύστατη αντίσταση, ρίχνοντας τεράστιους βράχους από τους γκρεμούς στους Πέρσες εισβολείς και καταφέρνοντας για ημέρες να κρατήσουν σε απόσταση «τη μεγαλύτερη αυτοκρατορία εκείνης της εποχής».
Τελικά, οι Πέρσες επικράτησαν, λεηλάτησαν τους ναούς, έκαψαν τα ιερά και ισοπέδωσαν την Ακρόπολη.
Όταν οι Αθηναίοι επέστρεψαν, συγκέντρωσαν τα κατεστραμμένα απομεινάρια της παλιάς Ακρόπολης και τα έθαψαν στον λόφο. Δεκαετίες αργότερα, υπό τον Περικλή, ύψωσαν τον Παρθενώνα.
«Εδώ και 25 αιώνες ο Παρθενώνας στέκει όρθιος. Αυτοκρατορίες αναδύθηκαν και κατέρρευσαν κάτω από τη σκιά του», ανέφερε ο Ρούμπιο, προσθέτοντας ότι οι απόγονοι των ανθρώπων που τον έχτισαν, «οι γιοι της Αθήνας και της Ρώμης», μετέφεραν τον πολιτισμό τους μέχρι τις άκρες της Γης.
«Ένα χρέος που ο χρόνος και η απόσταση δεν μπορούν να σβήσουν»
Ο Ρούμπιο συνέδεσε στη συνέχεια την κληρονομιά της αρχαίας Ελλάδας με την ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Δυόμισι αιώνες μετά την ίδρυση της Αμερικανικής Δημοκρατίας, στην άλλη άκρη του κόσμου από το σημείο όπου βρίσκομαι σήμερα, στέκομαι εδώ ως υπουργός Εξωτερικών αυτής της Δημοκρατίας και ως δισέγγονος εποίκων που έφτασαν στον Νέο Κόσμο από την Ισπανία», ανέφερε.
Και πρόσθεσε: «Στέκομαι εδώ για να μαρτυρήσω ένα χρέος που κανένα πέρασμα του χρόνου και καμία γεωγραφική απόσταση δεν μπορούν ποτέ να σβήσουν».
Σύμφωνα με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ, «η ιστορία της Αμερικής, η ιστορία της χώρας μου, είναι γεμάτη από τα αποτυπώματα της αρχαιότητας».
Η ελληνική επιρροή, όπως είπε, είναι χαραγμένη στην αρχιτεκτονική των αμερικανικών θεσμών, στους κίονες, στους τρούλους και στα μνημεία της αμερικανικής πρωτεύουσας.
Αναφέρθηκε ακόμη στη Φιλαδέλφεια, την πόλη όπου γεννήθηκε το αμερικανικό Σύνταγμα, επισημαίνοντας ότι ακόμη και το όνομά της είναι ελληνικό.
Ο Πλούταρχος και οι ιδρυτές των Ηνωμένων Πολιτειών
Ο Μάρκο Ρούμπιο στάθηκε ιδιαίτερα στη γοητεία που ασκούσε η αρχαιότητα στους ανθρώπους που ίδρυσαν τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όπως είπε, οι ιδρυτές της χώρας του ήταν εξαιρετικά μελετημένοι στην Ιστορία και είχαν βαθιά επίγνωση της θέσης τους μέσα σε αυτήν. Καμία άλλη εποχή του παρελθόντος, ωστόσο, δεν είχε αιχμαλωτίσει την προσοχή και τη φαντασία τους όσο η αρχαιότητα.
Επισήμανε μάλιστα ότι πολλοί εκπλήσσονται όταν μαθαίνουν πως ο συγγραφέας που αναφέρεται συχνότερα στα Federalist Papers δεν ήταν κάποιος φιλόσοφος του Διαφωτισμού ή πολιτικός θεωρητικός, αλλά ο Πλούταρχος, «ο Έλληνας βιογράφος των μεγάλων ανδρών της Ελλάδας και της Ρώμης».
Ο Ρούμπιο αναφέρθηκε στη συνέχεια στην επίδραση της αρχαίας Ελλάδας στις ιδέες των ιδρυτών των ΗΠΑ, αλλά και ευρύτερα στους φιλοσόφους και τους πολιτικούς της Δύσης.
«Η Αθήνα μάς έδωσε τη δημοκρατία, ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης μάς έδωσαν τη δυτική φιλοσοφία», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι οι αντιλήψεις για τον νόμο, την αρετή, την ιδιότητα του πολίτη και τη δημοκρατική διακυβέρνηση διαμορφώθηκαν στις ελληνικές πόλεις-κράτη.
Ακόμη και μεγάλο μέρος του σύγχρονου πολιτικού λεξιλογίου, πρόσθεσε, με λέξεις όπως «δημοκρατία», «τυραννία» και «πολιτική», έχει τις ρίζες του στην Ελλάδα.
«Το να γνωρίσουμε εκείνους σημαίνει να γνωρίσουμε τον εαυτό μας»
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι η οφειλή της Αμερικής και συνολικά της Δύσης προς την αρχαία Ελλάδα είναι πολύ βαθύτερη από τους θεσμούς και τις πολιτικές ιδέες που κληροδότησε.
«Αυτά που οφείλουμε σε αυτόν τον τόπο, ως Αμερικανοί και ως άνθρωποι της Δύσης, είναι στην πραγματικότητα πολύ, πολύ βαθύτερα», ανέφερε.
Όπως είπε, οι θεσμοί και οι ιδέες αποτελούσαν την εξωτερική έκφραση βαθύτερων χαρακτηριστικών των αρχαίων Ελλήνων: του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνονταν τον κόσμο, της φαντασίας τους, των αρετών που απαιτούσαν από τους πολίτες τους και όσων ήταν διατεθειμένοι να υπερασπιστούν.
Ήταν, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «τα πράγματα για τα οποία έζησαν, πολέμησαν και πέθαναν».
«Το να γνωρίσουμε εκείνους σημαίνει να γνωρίσουμε τον ίδιο μας τον εαυτό», τόνισε ο Μάρκο Ρούμπιο.
«Η επόμενη δεκαετία θα γράψει την ιστορία του επόμενου αιώνα»
Αναφερόμενος στις σημερινές προκλήσεις, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ σημείωσε ότι η Δύση βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι.
«Η επόμενη δεκαετία θα γράψει την ιστορία του επόμενου αιώνα», ανέφερε, θέτοντας το δίλημμα εάν η Δύση θα διατηρήσει τη θέση της ή θα «παραδοθεί σε έναν κόσμο παρακμής».
Όπως είπε, «με τον πρόεδρο Τραμπ οι ΗΠΑ πήραν τις αποφάσεις τους», θέτοντας ως στόχους την επανεκβιομηχάνιση της αμερικανικής οικονομίας, την επίτευξη της «υπερνοημοσύνης» και την επιστροφή Αμερικανών αστροναυτών στη Σελήνη.
«Η Ελλάδα βρέθηκε στο επίκεντρο του μετασχηματισμού»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη συμμαχία ΗΠΑ και Ευρώπης, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη μπορεί να «ξυπνήσει από τη μακροχρόνια νάρκη» της, μεταξύ άλλων μέσω της σημαντικής αύξησης των αμυντικών δαπανών.
Σε αυτό το πλαίσιο, χαρακτήρισε την Ελλάδα «υπόδειγμα συμμάχου» και σημείωσε ότι η χώρα βρέθηκε στο επίκεντρο αυτού του μετασχηματισμού, καλώντας την Ευρώπη να ακολουθήσει το παράδειγμα της Αθήνας.
«Το όραμά μας είναι μία συμμαχία στην οποία το μέγεθός της είναι μεγαλύτερο από το άθροισμα των μερών της. Θέλουμε και οφείλουμε να κερδίσουμε μαζί», είπε.
