Η επίσκεψη του Αµερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούµπιο, στην Ελλάδα επιβεβαιώνει το άριστο επίπεδο των ελληνοαµερικανικών σχέσεων. Αν και οι Ηνωµένες Πολιτείες αποτελούν ιστορικά σύµµαχο της Ελλάδας, η συνεργασία ανθεί τα τελευταία χρόνια. Η αξιοποίηση της Αλεξανδρούπολης σε συνδυασµό µε την εξαγωγή αµερικανικού φυσικού αερίου µέσω Ελλάδας εξηγούν γιατί Αθήνα και Ουάσινγκτον έχουν έλθει κοντά.
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία οδήγησε τις δύο πλευρές σε εντατικοποίηση των συνεργειών τους. Η Ελλάδα όχι µόνο ενισχύει στρατιωτικά την Ουκρανία και υποστηρίζει την αµερικανική στρατηγική στον ρωσοουκρανικό πόλεµο, αλλά επιδιώκει -στο µέτρο του δυνατού- να απεξαρτηθεί από το ρωσικό αέριο και να συµβάλει στην αντίστοιχη προσπάθεια άλλων χωρών των Βαλκανίων. Αν και η κυβέρνηση Τραµπ προσεγγίζει τη Ρωσία διαφορετικά συγκριτικά µε την κυβέρνηση Μπάιντεν, η αµερικανική πολιτική έναντι της Ελλάδας δεν έχει αλλάξει.
Ο Μάρκο Ρούµπιο ήλθε στην Ελλάδα όχι µόνο για να επαναλάβει τα παραπάνω, αλλά και για να ανακοινώσει την επέκταση της διµερούς συνεργασίας στο πεδίο των εξοπλισµών. Η Ελλάδα θα αγοράσει οπλικά συστήµατα ύψους 4 δισεκατοµµυρίων δολαρίων από τις Ηνωµένες Πολιτείες, συνεχίζοντας την προσπάθεια εκσυγχρονισµού των Ενόπλων ∆υνάµεών της. Η ανακοίνωση αυτή έρχεται περίπου ένα µήνα έπειτα από αυτή για την «Ασπίδα του Αχιλλέα». Τον επόµενο χρόνο ξεκινούν, ακόµα, γεωτρήσεις στο Ιόνιο Πέλαγος µε τη συµµετοχή της ΕxxonMobil…
Από εκεί και πέρα, πολύ λόγος γίνεται για την απόφαση του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούµπιο να µεταβεί στην Ελλάδα, αλλά όχι στην Τουρκία. Ο προκάτοχός του, Αντονι Μπλίνκεν, είχε επιλέξει να ταξιδέψει και στις δύο χώρες, αν και ο Μάικ Ποµπέο ακολούθησε αντίστοιχη τακτική µε αυτή του Ρούµπιο τον Οκτώβριο του 2020. Σε επίπεδο συµβολισµού, είναι άξιο αναφοράς όταν ένας Αµερικανός υπουργός Εξωτερικών επισκέπτεται την Ελλάδα, αλλά όχι την Τουρκία, χωρίς φυσικά να χρειάζεται ενθουσιασµός. Οι σχέσεις Ηνωµένων Πολιτειών – Τουρκίας είναι περίπλοκες, σε αντίθεση µε τις ελληνοαµερικανικές, που εξελίσσονται αρµονικά. Η απόφαση της Ουάσινγκτον να πουλήσει F-35 στην Ελλάδα, παγώνοντας την αντίστοιχη πώληση προς την Τουρκία, είναι ενδεικτική του κλίµατος που έχει διαµορφωθεί.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σηµασία είχε η οµιλία του Μάρκο Ρούµπιο στην Πνύκα. Η τοποθεσία, σε συνδυασµό µε τον ύµνο του Αµερικανού υπουργού Εξωτερικών για την αρχαία Ελλάδα, δηµιουργούν ικανοποίηση. Από την οπτική των Ηνωµένων Πολιτειών, στόχος της οµιλίας ήταν να τοποθετηθούν οι διατλαντικές σχέσεις σε νέα βάση. Η κυβέρνηση Τραµπ θεωρεί πως η Ευρώπη βρίσκεται σε παρακµή και µόνο αν ακολουθήσει το σηµερινό αµερικανικό µοντέλο, θα καταφέρει να σταµατήσει την παρακµή αυτή.
Βλέποντας προς το µέλλον, η Ελλάδα κρατά το θετικό πρόσηµο της επίσκεψης του Αµερικανού υπουργού Εξωτερικών και περιµένει από τις Ηνωµένες Πολιτείες ενεργότερο ρόλο για την ενεργοποίηση του µηχανισµού περιφερειακής συνεργασίας 3+1, µε τη συµµετοχή της Κύπρου και του Ισραήλ. Περιµένει, επίσης, από τις Ηνωµένες Πολιτείες τη χάραξη πολιτικής στην Ανατολική Μεσόγειο µε τέτοιον τρόπο που δεν θα υποβαθµίζονται τα ελληνικά εθνικά συµφέροντα, στην προσπάθεια της αµερικανικής κυβέρνησης να κρατήσει την Τουρκία εντός του δυτικού συνασπισµού.
*Λέκτορας στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήµιο της Νίκαιας
Εφημερίδα «Κυριακάτικη Απογευματινή»
