Από τη ρωμαϊκή έπαυλη του Αμυνταίου και τα οθωμανικά μνημεία της Φλώρινας έως το ιστορικό Χαμζά Μπέη (Αλκαζάρ) στη Θεσσαλονίκη, ένα ευρύ πλέγμα ιδιαίτερα σημαντικών έργων για την προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξη μνημείων της Βόρειας Ελλάδας ολοκληρώθηκε από το ΥΠΠΟ. Στο πλαίσιο αυτό, η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, πραγματοποίησε αυτοψίες σε έργα των οποίων ο προϋπολογισμός ξεπέρασε τα 15.000.000 ευρώ.
Αρχικά στο επίκεντρο των συγκεκριμένων επισκέψεων βρέθηκε η ρωμαϊκή έπαυλη στο Αμύνταιο αλλά και το δρομολογούμενο νέο Διαχρονικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Η Λίνα Μενδώνη δήλωσε χαρακτηριστικά για τα έργα που υλοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή: «Η ρωμαϊκή έπαυλη στο Αμύνταιο αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό και σπάνιο αρχαιολογικό εύρημα για τον ελλαδικό χώρο. Το έργο, που προωθείται για χρηματοδότηση από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, με εκτιμώμενο προϋπολογισμό 12.000.000 ευρώ περίπου, περιλαμβάνει τη στερέωση, αναστήλωση και συντήρηση των αρχιτεκτονικών καταλοίπων καθώς και την κατασκευή ενός σύγχρονου, κλειστού προστατευτικού κελύφους, με σαφή γεωμετρική και αρχιτεκτονική σχέση με το αρχαίο μνημείο, για την εξασφάλιση των κατάλληλων συνθηκών προστασίας και ανάδειξής του».
«Παράλληλα, προβλέπεται η διαμόρφωση διαδρομών περιήγησης και, σε μικρή απόσταση από την έπαυλη, η δημιουργία μουσειακής εγκατάστασης, επιφάνειας περίπου 2.200 τετραγωνικών μέτρων, η οποία θα στεγάσει το Διαχρονικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αμυνταίου με σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα της ευρύτερης περιοχής», πρόσθεσε.
Κατά την επίσκεψή της στη Φλώρινα η υπουργός Πολιτισμού επισκέφθηκε επίσης τα τρία σωζόμενα οθωμανικά μνημεία στο ιστορικό κέντρο της πόλης, για τα οποία δρομολόγησε τις απαραίτητες ενέργειες για την προστασία, αποκατάσταση και αρμονική ένταξή τους στον σύγχρονο αστικό ιστό. Για το σωζόμενο τμήμα του Κουλέ, μετά την ολοκλήρωση της διερεύνησης του ιδιοκτησιακού καθεστώτος θα προχωρήσουν οι απαιτούμενες μελέτες και οι εργασίες αποκατάστασης. Για τον σωζόμενο μιναρέ του Ταρσί Τζαμιού, που βρίσκεται σε ακίνητο ιδιοκτησίας των ΕΛΤΑ, θα επιδιωχθεί η παραχώρηση του ακινήτου στο υπουργείο Πολιτισμού προκειμένου να καταστεί δυνατή η αποκατάσταση και η επιστημονική διερεύνηση του μνημείου και των προγενέστερων οικοδομικών φάσεων του χώρου, στον οποίο τεκμηριώνεται η ύπαρξη χριστιανικού ναού. Για το οθωμανικό λουτρό, μνημείο της πρώιμης οθωμανικής περιόδου (14ος αιώνας), δρομολογείται άμεσα η ένταξη του έργου στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του υπουργείου Πολιτισμού ώστε οι εργασίες αποκατάστασης να ξεκινήσουν εντός του 2026, καθώς το μνημείο παρουσιάζει εκτεταμένες βλάβες.
Επιπλέον, ολοκληρώθηκαν στη Θεσσαλονίκη οι εργασίες αποκατάστασης του ιστορικού μνημείου Χαμζά Μπέη (Αλκαζάρ) με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Κατά την παρουσίαση του αποκατεστημένου μνημείου η υπουργός Πολιτισμού είπε: «Το Χαμζά Μπέη, γνωστό ως “Αλκαζάρ”, απαλλάσσεται από τις σκαλωσιές που για περισσότερο από τρεις δεκαετίες αποτελούσαν αναπόσπαστο μέρος της εικόνας του. Πρόκειται για ένα μνημείο άρρηκτα συνδεδεμένο με τη διαχρονική ιστορία της Θεσσαλονίκης, από την ίδρυσή του τον 15ο αιώνα έως τη νεότερη εποχή, όταν λειτούργησε ως κινηματογράφος και έγινε ευρύτερα γνωστό ως “Αλκαζάρ”».
Το επόμενο διάστημα το μνημείο πρόκειται να αποκτήσει έναν νέο ενεργό ρόλο στη σύγχρονη πολιτιστική ζωή της Θεσσαλονίκης. Για τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του θα φιλοξενεί εκθέσεις που θα αφορούν την ιστορία της πόλης, μέσα από τη συνεργασία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης με το MOMus. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, το μνημείο θα αποδοθεί επισήμως στους Θεσσαλονικείς μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Οκτωβρίου, παράλληλα με την πρώτη έκθεση που θα οργανωθεί στον χώρο. Κάπως έτσι, η αποκατάσταση του Χαμζά Μπέη (Αλκαζάρ) σηματοδοτεί την επιστροφή ενός σημαντικού ιστορικού τοπόσημου έπειτα από 37 χρόνια στον σύγχρονο αστικό ιστό της Θεσσαλονίκης αλλά και τη δημιουργία ενός ακόμη σημαντικού πολιτιστικού χώρου.
Εφημερίδα Απογευματινή
