Την καταξιωμένη ιστορικό τέχνης Catherine McCormack υποδέχεται το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2026, στο Cine Αθηναία, για μια ομιλία με επίκεντρο την Αφροδίτη και τον τρόπο με τον οποίο το αρχέτυπό της έχει διαμορφώσει τις αντιλήψεις γύρω από τη γυναικεία ταυτότητα στην τέχνη και τον δυτικό οπτικό πολιτισμό.
Η συγγραφέας του Women in the Picture: Women, Art and the Power of Looking θα παρουσιάσει την ομιλία με τίτλο The Venus Trap: the enduring emptiness of the Venus archetype, στο πλαίσιο του Cycladic Talk και με αφετηρία την τρέχουσα περιοδική έκθεση του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης «Jeff Koons: “Αφροδίτη” του Lespugue».
Η McCormack, η οποία έχει συμβάλει με δοκίμιό της στον κατάλογο της έκθεσης, θα εξετάσει την πορεία της «Αφροδίτης» στην ιστορία της τέχνης και στον ευρύτερο δυτικό οπτικό πολιτισμό, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο η συγκεκριμένη έννοια επηρέασε τις προσδοκίες γύρω από τη γυναικεία ταυτότητα.
Από τις παλαιολιθικές «Αφροδίτες» στον Botticelli
Η ομιλία ξεκινά από τα αινιγματικά παλαιολιθικά ειδώλια, τα οποία οδήγησαν φεμινίστριες αρχαιολόγους, μεταξύ των οποίων η Marija Gimbutas, να υποστηρίξουν την ύπαρξη μιας μητριαρχικής θρησκείας.
Από εκεί, η Catherine McCormack ακολουθεί την πορεία της «Αφροδίτης» ως ενός από τα καθιερωμένα πρότυπα αναπαράστασης των γυναικών στην τέχνη και τον πολιτισμό. Η διαδρομή εκτείνεται από την κλασική Αφροδίτη της Κνίδου και το αναγεννησιακό παράδειγμα του Botticelli μέχρι τις μοντερνιστικές επανερμηνείες της.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και σε έργα γυναικών καλλιτεχνών που επιχείρησαν να αμφισβητήσουν τους περιορισμούς του συγκεκριμένου προτύπου και τον μύθο της ιδανικής θηλυκότητας.
Ποια είναι η Catherine McCormack
Η Δρ. Catherine McCormack είναι συγγραφέας, κριτικός τέχνης, πανεπιστημιακή διδάσκουσα και ανεξάρτητη επιμελήτρια, με το έργο της να επικεντρώνεται στον φεμινισμό και τον οπτικό πολιτισμό.
Έχει διδάξει στο University College London, στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, στο Sotheby’s Institute of Art και στο Chelsea College of Art, ενώ έχει επιμεληθεί εκθέσεις και προγράμματα γύρω από τη μητρότητα και τις έννοιες «Matrescence» και «Radical Joy».
Έχει γράψει τα βιβλία Women in the Picture: Women, Art and the Power of Looking και Defiant Women: 50 Artists and Their Activism, ενώ αρθρογραφεί για τη σύγχρονη αλλά και την παλαιότερη τέχνη σε διεθνή ιδρύματα. Αυτή την περίοδο συνεπιμελείται ακαδημαϊκό τόμο για τη σύγχρονη τέχνη, τον φεμινισμό και την πνευματικότητα.
Η έκθεση «Jeff Koons: “Αφροδίτη” του Lespugue»
Αφετηρία της ομιλίας αποτελεί η έκθεση «Jeff Koons: “Αφροδίτη” του Lespugue», μέσα από την οποία το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης φέρνει σε διάλογο την παλαιολιθική με τη σύγχρονη τέχνη.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το Balloon Venus Lespugue (Orange) (2013-2019) του διεθνώς αναγνωρισμένου Αμερικανού καλλιτέχνη Jeff Koons, από τη Συλλογή Homem Sonnabend των Antonio Homem Sonnabend και Phokion Potamianos Homem. Το έργο παρουσιάζεται σε διάλογο με δέκα παλαιολιθικές «Αφροδίτες», μέσα από πιστοποιημένα αντίγραφα των αμετακίνητων πρωτοτύπων που φυλάσσονται σε μεγάλα ευρωπαϊκά μουσεία.
Η έκθεση εξετάζει τη γυναικεία μορφή από την Παλαιολιθική περίοδο έως τη σύγχρονη τέχνη, ανοίγοντας έναν διάλογο που εκτείνεται σε περισσότερα από 40.000 χρόνια ανθρώπινης δημιουργίας.
Για το Balloon Venus Lespugue, ο Koons άντλησε έμπνευση από την παλαιολιθική «Αφροδίτη του Lespugue», ένα αγαλματίδιο από χαυλιόδοντα μαμούθ που χρονολογείται περίπου 28.000 χρόνια πριν από την εποχή μας.
Η μορφή της Αφροδίτης, θεάς του έρωτα και της γονιμότητας, επηρεάζει το έργο του Koons ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1970. Η δική του ερμηνεία της «Αφροδίτης του Lespugue», η οποία εντάσσεται στη σειρά Antiquity που ξεκίνησε το 2008, περιλαμβάνει αναφορές από τον Μποτιτσέλι και τον Τιτσιάνο μέχρι τον Ντυσάν και τον Μπρανκούζι, αλλά και στις διαχρονικές αντιλήψεις για την ομορφιά και τη μορφή.
Ο Koons μετέτρεψε το προϊστορικό πρότυπο, γνωστό για τα έντονα καμπυλόμορφα χαρακτηριστικά του, σε ένα μνημειακό γλυπτό από γυαλισμένο, ανακλαστικό ανοξείδωτο χάλυβα, το οποίο δίνει την εντύπωση ότι έχει κατασκευαστεί από μπαλόνια.
Η έκθεση δεν ακολουθεί μια γραμμική αφήγηση της ιστορίας της τέχνης, αλλά οργανώνεται γύρω από έναν διάλογο μορφών και ιδεών που διατρέχει διαφορετικές εποχές. Στο επίκεντρο βρίσκονται ερωτήματα για την εξέλιξη του συμβολικού σώματος, την ύπαρξη ή μη ενός διαχρονικού αρχετύπου γονιμότητας και θηλυκότητας και τον τρόπο με τον οποίο η αλλαγή των υλικών επηρεάζει τη σημασία της μορφής.
Εισιτήρια και ώρες της εκδήλωσης
Η ομιλία της Catherine McCormack θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2026, στις 20:00, στο Cine Αθηναία, Χάρητος 50, Αθήνα 106 76, με ώρα προσέλευσης στις 19:30.
Η τιμή του εισιτηρίου είναι 8 ευρώ, ενώ για τα Young Patrons διαμορφώνεται στα 6 ευρώ. Το εισιτήριο περιλαμβάνει τόσο τη συμμετοχή στην ομιλία όσο και την είσοδο στην έκθεση «Jeff Koons: “Αφροδίτη” του Lespugue» έως την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου.
Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης θα παραμείνει κλειστό την ημέρα της διάλεξης, βάσει του ωραρίου λειτουργίας του.
