Ως παγκόσµιο χαρακτηρίζει το φαινόµενο των ελλείψεων φαρµακευτικών σκευασµάτων, µεταξύ των οποίων πολλών κρίσιµων και αναντικατάστατων, ο πρόεδρος του Εθνικού Οργανισµού Φαρµάκων (ΕΟΦ), Σπύρος Σαπουνάς, στη συνέντευξή του στην «Κυριακάτικη Απογευµατινή». Πάντως, αξίζει να σηµειωθεί ότι ο κ. Σαπουνάς κάνει χαρακτηριστικά λόγο για την καλύτερη χρονική περίοδο των τελευταίων ετών, την τρέχουσα περίοδο, όσον αφορά τις ελλείψεις φαρµακευτικών σκευασµάτων στην Ελλάδα.
Ποιος είναι ο λόγος για τον οποίο ο ΕΟΦ δηµοσιεύει, σε τακτά χρονικά διαστήµατα, όχι µόνο τα φαρµακευτικά σκευάσµατα τα οποία τελούν υπό καθεστώς έλλειψης στη χώρα µας, αλλά και εκείνα τα οποία βρίσκονται σε περιορισµένη διαθεσιµότητα;
Η περιορισµένη διαθεσιµότητα δεν ταυτίζεται µε την πραγµατική έλλειψη. Είναι, όµως, µια κατάσταση την οποία ο ΕΟΦ οφείλει να παρακολουθεί στενά, γιατί µπορεί, εάν δεν αντιµετωπιστεί εγκαίρως, να εξελιχθεί σε έλλειψη. Μέσω της ενηµέρωσης αυτής µπορούν οι ιατροί που συνταγογραφούν να επιλέξουν ανταλλάξιµες ή εναλλακτικές θεραπείες, προκειµένου να αποφευχθεί η όποια έλλειψη για παράδειγµα. Τουτέστιν, η δηµοσιοποίηση αυτών των στοιχείων αποτελεί κυρίως ένα εργαλείο πρόληψης και διαφάνειας. Θέλουµε να εντοπίζουµε το πρόβληµα πριν αυτό φτάσει στον ασθενή και όχι να περιµένουµε να εµφανιστούν σοβαρές δυσκολίες στην αγορά.
∆εν προκαλεί αυτή η δηµοσιοποίηση την αίσθηση στην κοινή γνώµη ότι τα ελλειπτικά φαρµακευτικά σκευάσµατα είναι πολύ περισσότερα από εκείνα τα οποία περιλαµβάνονται στις λίστες των «καθαρών» ελλείψεων;
Κατανοώ απολύτως αυτή την ανησυχία. Χρειάζεται, όµως, να ξεχωρίζουµε τις έννοιες και φυσικά να διευκρινίσω πως δεν υπάρχουν διαφορετικές λίστες. Η µοναδική λίστα που έχουµε είναι περιορισµένης διαθεσιµότητας, όπως αναφερθήκαµε ήδη. Ωστόσο άλλο είναι η πραγµατική έλλειψη ενός φαρµάκου και άλλο η περιορισµένη διαθεσιµότητα. ∆εν θέλουµε σε καµία περίπτωση να δηµιουργούµε την εντύπωση ότι κάθε φάρµακο που βρίσκεται σε περιορισµένη διαθεσιµότητα είναι ένα φάρµακο που έχει εξαφανιστεί από την αγορά. Ακριβώς επειδή η ενηµέρωση πρέπει να είναι αντικειµενική και διαφανής, δηµοσιοποιούµε τη λίστα αυτή µε σαφή διάκριση από τις ελλείψεις. Η πρόθεσή µας δεν είναι να δηµιουργήσουµε ανησυχία, αλλά να δώσουµε µια πραγµατική εικόνα της αγοράς και ταυτόχρονα να επιτρέψουµε στους επαγγελµατίες Υγείας να προγραµµατίζουν έγκαιρα τις ανάγκες τους.
Ποια είναι η γνώµη σας για τον ερχόµενο χειµώνα, την περίοδο του χρόνου µε την επίταση των ιώσεων; Θα αντιµετωπίσουµε τα προβλήµατα των ελλείψεων κρίσιµων φαρµάκων, όπως συµβαίνει κάθε χρόνο, και µάλιστα στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης;
Κατ’ αρχάς να πούµε πως είµαστε στην καλύτερη περίοδο των τελευταίων ετών όσον αφορά τις ελλείψεις, παρά τις δυσκολίες που εµφανίστηκαν. Πράγµατι, ο χειµώνας και η αύξηση των ιώσεων, σε συνδυασµό µε το άνοιγµα των σχολείων, είναι πάντα µια περίοδος κατά την οποία αυξάνεται σηµαντικά η ζήτηση για συγκεκριµένες κατηγορίες φαρµάκων. Αυτό είναι φαινόµενο που δεν αφορά µόνο την Ελλάδα, αλλά σχεδόν το σύνολο της Ευρώπης, για να µην πούµε παγκόσµιο. ∆εν θα ήταν υπεύθυνο να πω ότι δεν θα υπάρξει καµία απολύτως δυσκολία. Αυτό που µπορώ να πω είναι ότι ο ΕΟΦ βρίσκεται σε αυξηµένη ετοιµότητα και ο σχεδιασµός µας είναι ακριβώς να προλάβουµε και να περιορίσουµε τις επιπτώσεις από πιθανές διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Γιατί σηµειώνουµε ακόµη ελλείψεις, ακόµη και κρίσιµων φαρµάκων, µε δεδοµένο ότι είναι σε λειτουργία ο µηχανισµός του ΕΟΦ για τη real time παρακολούθηση της κίνησης της αγοράς φαρµάκων στη χώρα µας;
Η real time παρακολούθηση είναι ένα πολύ σηµαντικό εργαλείο, αλλά κανένα πληροφοριακό σύστηµα, όσο σύγχρονο και αν είναι, δεν µπορεί από µόνο του να εξαλείψει όλες τις αιτίες των ελλείψεων. Οι ελλείψεις είναι ένα σύνθετο και σε µεγάλο βαθµό διεθνές φαινόµενο. Μπορεί να προκύψουν από προβλήµατα στην παραγωγή, έλλειψη πρώτων υλών, διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, αυξηµένη ζήτηση, προβλήµατα παραγωγικής δυναµικότητας ή ακόµη και από γεωπολιτικές εξελίξεις. Το µεγάλο πλεονέκτηµα, όµως, της σύγχρονης εποπτείας είναι ότι µας επιτρέπει να γνωρίζουµε πολύ νωρίτερα τι συµβαίνει και να µπορούµε να παρέµβουµε. Και εδώ θέλω να είµαι σαφής: ο ρόλος του ΕΟΦ δεν είναι απλώς να καταγράφει τις ελλείψεις. Είναι να τις εντοπίζει έγκαιρα, να διερευνά τις αιτίες τους και όπου έχει τα διαθέσιµα θεσµικά εργαλείανα λαµβάνει µέτρα για την αντιµετώπισή τους.
Από την ανάληψη των νέων καθηκόντων σας, στη θέση του προέδρου του ΕΟΦ, τι θα λέγατε ότι έχει ήδη αλλάξει προς το καλύτερο, ως προς τη λειτουργία και τη συνολική απόδοση του Οργανισµού;
Αυτό που θεωρώ ιδιαίτερα σηµαντικό είναι ότι έχουµε δώσει ακόµη µεγαλύτερη έµφαση στην ταχύτητα, στην εξωστρέφεια του Οργανισµού, στην αξιοποίηση των δεδοµένων και στην έγκαιρη παρέµβαση. Εχουµε λοιπόν εστιάσει στην καλύτερη αξιοποίηση της πληροφορίας, στην ενίσχυση της παρακολούθησης της αγοράς, στη βελτίωση του συντονισµού των υπηρεσιών και, κυρίως, σε µια πιο προληπτική αντίληψη της εποπτείας. Θα έλεγα ότι θέλουµε έναν ΕΟΦ που να είναι περισσότερο µπροστά από τις εξελίξεις και λιγότερο πυροσβεστικό. Εναν Οργανισµό που δεν περιµένει να δηµιουργηθεί ένα πρόβληµα για να το αντιµετωπίσει, αλλά χρησιµοποιεί τα δεδοµένα και την επιστηµονική του γνώση για να το προβλέψει και, όπου είναι δυνατόν, να το αποτρέψει. Και βεβαίως, τίποτα από αυτά δεν µπορεί να γίνει χωρίς τους ανθρώπους του ΕΟΦ. Η τεχνολογία είναι ένα πολύ σηµαντικό εργαλείο, αλλά η επιστηµονική επάρκεια, η εµπειρία και η καθηµερινή προσπάθεια του ανθρώπινου δυναµικού είναι το πραγµατικό κεφάλαιο του Οργανισµού.
Κυριακάτικη Απογευματινή
