Η ελληνική ηγεσία και διπλωματία εξάντλησε τα περιθώρια καλών προθέσεων τη διετία 2023-2025 απέναντι στην Τουρκία, για τη δημιουργία και εμπέδωση ενός αξιόπιστα διαφορετικού και εμπράγματα βελτιωμένου κλίματος συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών. Αξέχαστη θα μείνει μάλιστα και η περίφημη «Διακήρυξη των Αθηνών» που για κάποιους παράγοντες της ελληνικής διπλωματίας είχε ρεαλιστική βάση ως προς την προοπτική της. Ο καιρός και η ιστορία κύλησαν. Οι δύο χώρες, ακολουθώντας τις εθνικές στρατηγικές επιλογές τους και στη βάση της συγκυρίας εντάσεων και πολέμων στην Ανατολή στη Γάζα, στο Ιράν, στον Λίβανο αλλά και στα αραβικά κράτη ή στην Κύπρο, που βρέθηκαν στο στόχαστρο των απειλών ή δριμύτατων πληγμάτων από την Τεχεράνη, επιχείρησαν να εξυπηρετήσουν εθνικές προτεραιότητές τους, διμερείς συμμαχικές υποχρεώσεις τους και η Ελλάδα την ασφάλεια περιοχής της Μεσογείου ως ναυτική ευρωπαϊκή δύναμη. Η γενικότερη στρατηγική της Ελλάδας για τη Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τις διαδρομές από και προς την Ασία και την Αφρική διαφέρει από εκείνη της Τουρκίας, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι μεταξύ τους προκύπτει άμεσο μέτωπο έντασης.
Μέχρι που η Τουρκία, βλέποντας την Ελλάδα να κινητοποιείται για την ασφάλεια της Κύπρου έναντι της Χεζμπολάχ ή των Φρουρών της Επανάστασης αλλά και να εξοπλίζει την εθνική επικράτειά της στο νησιωτικό μέτωπο του Ανατολικού Αιγαίου -φυσικές αμυντικές κινήσεις δηλαδή στη βάση των ραγδαίων εξελίξεων-, άρχισε να αναπτύσσει σενάρια ενάντια στη συμμαχία 3+1 Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ – ΗΠΑ, ότι τάχα στρέφεται εναντίον της. Φυσικά ο ανταγωνισμός της με το Ισραήλ για τη «νέα αρχιτεκτονική» στη Δυτική Ασία αλλά και η παράκαμψη του διαδρόμου IMEC, που δεν σχετίζεται με αυτή, μπορεί να της αυξάνει την πίεση. Αλλά αυτό δεν μπορεί να εξηγήσει την αναβάθμιση των απειλών απέναντι στη διπλωματία και στις πολιτικές ασφάλειας της Ελλάδας.
Συγκεκριμένα σε μια κλιμάκωση της έντασης από την πλευρά της Τουρκίας φέρεται αποφασισμένη η ηγεσία της να νομοθετήσει στο εσωτερικό της δίκαιο ουσιαστικά επέκταση του casus belli, συμπεριλαμβάνοντας τις αυθαίρετες αιτιάσεις της περί «γκρίζων ζωνών» στο Αιγαίο ή της επιρροής απολύτως αυθαίρετων γεωγραφικά ΑΟΖ στην Ανατολική και Νότιο Μεσόγειο. Τις προθέσεις της αυτές συνοδεύει με την έναρξη νέων προκλητικών ενεργειών στο πεδίο, με τη χρήση στρατιωτικών μέσων, παρενοχλώντας μισθωμένα ερευνητικά σκάφη ή τους Έλληνες αλιείς πέραν των 6 ναυτικών μιλίων στη θάλασσα και παραβιάζοντας το FIR Αθηνών. Η Ελλάδα από την πλευρά της δεν έχει κανένα λόγο να ξεκινήσει έναν νέο κύκλο «κλεφτοπολέμου» εντυπώσεων με την Τουρκία, όπως αυτός που εξελίσσεται για περίπου μισό αιώνα.
Ας ληφθούν αποφάσεις σε εθνικό αλλά και συμμαχικό επίπεδο, έστω και αν το σενάριο εκλογών τον Οκτώβριο πάψει να βρίσκεται στην άκρη του τραπεζιού. Η Αθήνα μπορεί να προχωρήσει άμεσα -ούτως ή άλλως πρόκειται για μονομερή νομικά απόφαση- στην επέκταση των υδάτων πλήρους εθνικής δικαιοδοσίας από τα 6 ν.μ. στα 10 ν.μ., διατηρώντας το δικαίωμά της να τα επεκτείνει σε άλλη φάση μέχρι τα 12 ν.μ. Με τον τρόπο αυτό θα ευθυγραμμίσει τον εναέριο χώρο με τη θαλάσσια επικράτειά της όπως είναι το νομικά προβλεπτό και θα καταθέσει στο ΝΑΤΟ το νέο εύρος που την αφορά. Ταυτόχρονα, όπως διατυπώθηκε σε άρθρο του αξιότιμου συναδέλφου Λάμπρου Καλαρρύτη στην «Απογευματινή» (φύλλο 14/5/2026), μπορεί να αναλυθεί και να ακολουθηθεί η προτεινόμενη διαδικασία του έγκριτου νομικού σε θέματα διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου Θ. Κατσούφρου για κοινή προσφυγή και συνυποσχετικό δέσμευσης από Αθήνα και Λευκωσία στην εφαρμογή της όποιας απόφασης στο Διεθνές Δικαστήριο του Λουξεμβούργου (ευρωπαϊκό δίκαιο) για τη χάραξη ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου. Εφόσον η δικαστική απόφαση είναι θετική στη βάση του ισχύοντος Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, θα αρθούν και τα εμπόδια με τα καλώδια ηλεκτρικού ρεύματος ή ψηφιακών δεδομένων ή αγωγών που θέτει η Τουρκία. Ταυτόχρονα θα απαντηθεί σε πρακτικό και νομικό επίπεδο το casus belli που νομοθετεί στο Κοινοβούλιό της.
Εφημερίδα Απογευματινή
