Είναι προφανές ότι αυτή η περιβόητη ρήση υπέρ της Παιδείας, ότι όταν ανοίγει ένα σχολείο κλείνει μία φυλακή έχει διαψευσθεί στην πράξη. Ούτε βεβαίως ισχύει, εδώ και πολλά χρόνια, ότι από τις φυλακές βγαίνουν, όσοι εξέτισαν την ποινή τους, περισσότερο σοφοί και παραδίδονται καλύτεροι στην κοινωνία. Μάλλον το αντίθετο συμβαίνει. Βγαίνουν με γνώσεις περισσότερες γύρω από την όποια παράνομη δράση. Ήδη είχαμε άλλο ένα επεισόδιο αιματηρό στις φυλακές Νιγρίτας και μάλιστα με έναν νεκρό. Όχι το μόνο, ενώ σχεδόν σε όλες τις φυλακές ο μεγάλος αριθμός κρατουμένων συντελεί σε μία κατάσταση συνεχούς βίας και οι υποδομές είναι ανεπαρκείς. Ας μη μιλάμε βεβαίως για ανθρώπινα δικαιώματα.
Οι φυλακές είναι και αυτές ένας τομέας της κρατικής λειτουργίας, με μειονεκτήματα, ασφαλώς και πολύ μεγαλύτερα -λόγω της φύσης τους- από οποιοδήποτε άλλο κομμάτι της κρατικής μηχανής.
Ρώτησα κάποτε τον Μιχάλη τον Παπακωνσταντίνου, παλαιό πολιτικό και νομικό που είχε διατελέσει και υπουργός Δικαιοσύνης, γιατί των υπουργών που κάθονται σ’ αυτήν την καρέκλα, δεν τους βγαίνει σε καλό κάθε φορά που πάνε να αγγίξουν το ζήτημα των φυλακών. Η απάντησή του ήταν τόσο σύνθετη, σε σχέση και με τα συμφέροντα που διακυβεύονται προφανώς και με τα κυκλώματα που υπάρχουν, ώστε… δεν τη θυμάμαι!
Δεν χωρεί αμφιβολία ότι το δίκτυο «Φυλακές» είναι πολύπλοκο για να επιτύχει κανείς άμεσα την εξυγίανσή του. Και οι πεπονόφλουδες που μπορούν να βάλουν σε οποιονδήποτε αρμόδιο υπουργό, είτε από μέσα είτε απ’ έξω, αφθονούν. Όμως το βασικό συνήθως σφάλμα που κάνουμε στην Ελλάδα είναι ότι, την όποια απόπειρα βελτίωσης μιας κατάστασης, ενός τομέα, δεν την αρχίζουμε από το άλφα, αλλά από εκεί που βρισκόμαστε. Με αποτέλεσμα να συνεχίζουν να λειτουργούν οι κακοφορμισμένες περιπτώσεις, μέσα στο υγιές πλαίσιο που επιχειρείται να συγκροτηθεί. Και τις περισσότερες φορές, μολύνονται και τα υγιή κύτταρα!
Ποιο θα μπορούσε στη συγκεκριμένη περίπτωση να είναι το «άλφα»; Η αρχή;
Θέλουμε να πιστεύουμε ότι το γνωρίζουν οι αρμόδιοι καλύτερα από εμάς τους πολίτες. Ως αφελή πάντως εκτίμηση, αρχίζοντας από τα στοιχειώδη προβλήματα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι μια καλή αφετηρία θα ήταν το άμεσο κτίσιμο και άλλων, πολλών φυλακών, όχι μόνο για μία πιο ανθρωπιστική αντιμετώπιση των εγκλείστων, αλλά και για λόγους πρακτικούς που έχουν να κάνουν με τα κακά του.. στοιβάγματος πολλών και επικίνδυνων εγκληματιών. Μπορεί η άποψη αυτή να μην ανακαλύπτει την πυρίτιδα, αλλά δεν στερείται βάσης, στο μέτρο που ενώ όλοι αναγνωρίζουν την ανάγκη για περισσότερες και καλύτερες φυλακές, εν τούτοις βήματα προόδου προς την κατεύθυνση αυτή ελάχιστα έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια τουλάχιστον.
Ούτως ή άλλως η αύξηση των φυλακών, έτσι όπως πάει η κοινωνία μας, μάλλον αναγκαία είναι, αφού αποδείχτηκε ότι το άνοιγμα περισσότερων σχολείων δεν κατόρθωσε, ακόμη τουλάχιστον, να κλείσει μερικές. Ενώ και μερικά σχολεία μπορεί να αποδειχθεί στο μέλλον ότι υπήρξαν… φυτώρια για τις φυλακές.
Εφημερίδα Απογευματινή
