Στο Εθνικό Πάρκο Foreste Casentinesi,στην Ιταλία, δημιουργήθηκε μια σχολή για νέους κτηνοτρόφους. Στόχος, η εκπαίδευση νέων βοσκών και κτηνοτρόφων και η αντιμετώπιση της έλλειψης διαδοχής στις ορεινές περιοχές. Πολύ ενδιαφέρουσα εμπειρία!
Πάμε τώρα ένα ταξίδι στην Κρήτη. Δύσκολοι καιροί για την κτηνοτροφία στα ορεινά. Οι περισσότεροι κτηνοτρόφοι, μεγάλης ηλικίας πια, βλέπουν το παραδοσιακό νήμα μιας κτηνοτροφικής οικογένειας να κόβεται από τις σύγχρονες προκλήσεις. Ένας καλός φίλος στο ορεινό Σέλινο μού περιέγραφε το καλοκαίρι πόσα χρόνια προσπαθεί να βρει έναν νέο να ασχοληθεί με το δύσκολο αυτό επάγγελμα και να του μάθει να αρμέγει…
Και όμως, η αιγοπροβατοτροφία είναι μακράν ο βασικός κτηνοτροφικός κλάδος της Κρήτης. Στο νησί εκτρέφεται περίπου το 16% των προβάτων και το 15% των αιγών ολόκληρης της Ελλάδας, με πάνω από 1.500.000 αιγοπρόβατα. Περίπου το 70% της δραστηριότητας βρίσκεται στις ορεινές περιοχές.
Αν και στο Ηράκλειο κυρίως, αλλά και το Ρέθυμνο, υπάρχουν ήδη δομές και προγράμματα εκπαίδευσης, το πρόβλημα σκοντάφτει στην πράξη. Ένας νέος, ιδιαίτερα στον δύσκολο αυτόν κλάδο, δεν μπορεί να μπει στον κτηνοτροφικό κύκλο μόνο με… θεωρία. Πρέπει να μάθει να αρμέγει, να κουρεύει, να αναγνωρίζει ένα άρρωστο ζώο, να βοηθά στη γέννα, να οργανώνει τη διατροφή του κοπαδιού, να διαχειρίζεται βοσκότοπο, να χρησιμοποιεί σύγχρονο αρμεκτήριο και να τηρεί τους κανόνες υγιεινής. Και αυτό κάτω από δύσκολες καιρικές συνθήκες, σε απομακρυσμένους συνήθως τόπους, σε υψόμετρο.
Υπάρχει γνώση που δεν υπάρχει σε κανένα εγχειρίδιο: πώς «διαβάζεται» το κοπάδι, πώς αντιλαμβάνεσαι ότι ένα ζώο αρρωσταίνει πριν εμφανιστούν έντονα συμπτώματα, πού βόσκεις ανά εποχή, πώς αναγνωρίζεις τα φυτά, πώς συμπεριφέρεσαι σε δύσκολες καιρικές συνθήκες. Αυτή η γνώση χάνεται μαζί με την τελευταία γενιά των παλιών κτηνοτρόφων.
Δεν είναι δυνατόν στις μέρες μας να προσελκύσεις έναν νέο να ασχοληθεί στα σοβαρά με την κτηνοτροφία με τις πρωτόγονες, συχνά, υποδομές που υπάρχουν. Δεν μπορείς να ζητάς από έναν 25χρονο να επιστρέψει στην κτηνοτροφία εάν του προτείνεις ουσιαστικά να ζήσει και να εργαστεί όπως ο παππούς του. Το πρόβλημα των νέων, σύγχρονων κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων είναι κρίσιμο.
Ίσως μια τέτοια προσέγγιση στο πρόβλημα θα περιόριζε και τη μάστιγα της ανεξέλεγκτης βόσκησης στα βουνά της Κρήτης αλλά και τις γκρίζες δραστηριότητες που τόσο δυσφημούν τα τελευταία χρόνια τον τόπο…
Εφημερίδα Απογευματινή
