Επιστήμονες ανακάλυψαν μια συγκεκριμένη δομή του εγκεφάλου η οποία ενδέχεται να αποκαλύπτει αν κάποιος έχει προδιάθεση να γίνει αδίστακτος δολοφόνος. Οι ερευνητές σάρωσαν τους εγκεφάλους 37 ατόμων που κατηγορούνταν για ανθρωποκτονία ενώ περίμεναν να δικαστούν και διαπίστωσαν ότι όλοι παρουσίαζαν μια κρίσιμη διαφορά σε μια περιοχή του εγκεφάλου που ονομάζεται αμυγδαλή. Αυτή η μικρή δομή βρίσκεται βαθιά στο εσωτερικό του εγκεφάλου και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην επεξεργασία των συναισθημάτων, στην αναγνώριση του φόβου και στη λήψη ηθικών αποφάσεων.
Ωστόσο, στους εγκεφάλους των επιβεβαιωμένων δολοφόνων, αυτή η ζωτικής σημασίας δομή ήταν σχεδόν 6% μικρότερη σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι οι επιστήμονες πιστεύουν πως οι εγκεφαλικές απεικονίσεις μπορούν να αποκαλύψουν τη διαφορά ανάμεσα στους ψυχρούς δολοφόνους που εκτελούν προσχεδιασμένους φόνους και σε εκείνους που σκοτώνουν παρορμητικά, μέσα στη στιγμή. Οι ερευνητές εξέτασαν τους φακέλους των υποθέσεων και τις οικογενειακές αναφορές των δραστών, προκειμένου να αξιολογήσουν τον βαθμό σχεδιασμού που είχε προηγηθεί του εγκλήματος. Διαπίστωσαν ότι οι δολοφόνοι που είχαν προσχεδιάσει τις πράξεις τους διέθεταν ακόμη μικρότερη αμυγδαλή, παρουσιάζοντας μείωση του όγκου της κατά 14,3%.
Η έρευνα
Ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Άντριαν Ρέιν του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, δήλωσε στην «Daily Mail»: «Οι πιο ψυχροί δολοφόνοι είναι εκείνοι που εμφανίζουν αμβλυμένα συναισθήματα, όπως υποδηλώνει αυτή η δυσλειτουργία της αμυγδαλής· μια δυσλειτουργία που μπορεί να συμβάλει στην έλλειψη ενδιαφέροντος και ανησυχίας για τους άλλους ανθρώπους». Δεν είναι η πρώτη μελέτη που αναζητά διαφορές στις εγκεφαλικές δομές των δολοφόνων. Ωστόσο, διαφέρει από τις προηγούμενες σε ένα εξαιρετικά σημαντικό σημείο. Παλαιότερες έρευνες είχαν εξετάσει εγκεφάλους εγκληματιών που είχαν ήδη καταδικαστεί και είχαν περάσει χρόνια στη φυλακή. Η παραμονή σε ένα τόσο έντονα στρεσογόνο περιβάλλον μπορεί να προκαλέσει δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο, οι οποίες ενδέχεται να αποκρύψουν οποιεσδήποτε προϋπάρχουσες βιολογικές προδιαθέσεις στη βία.
Η μελέτη του καθηγητή Ρέιν, αντίθετα, εξέτασε εγκεφάλους υπόπτων για ανθρωποκτονία στην Κίνα, οι οποίοι υποβάλλονταν σε δικαστική ψυχιατρική αξιολόγηση. Όλοι οι συμμετέχοντες στη μελέτη κρίθηκαν τελικά ένοχοι, όμως είχαν διαπράξει τα εγκλήματά τους μόλις λίγες εβδομάδες ή μήνες νωρίτερα και δεν είχαν ακόμη περάσει χρόνο στη φυλακή. Αυτό έδωσε στους ερευνητές την καλύτερη δυνατή ευκαιρία να απομονώσουν συγκεκριμένες διαφορές στον εγκέφαλό τους που ενδέχεται να τους καθιστούσαν πιο επιρρεπείς στη διάπραξη ανθρωποκτονίας. Χρησιμοποιώντας δομική μαγνητική τομογραφία (MRI), οι επιστήμονες δημιούργησαν μια λεπτομερή εικόνα της δομής του εγκεφάλου των δραστών και χάραξαν με ακρίβεια τα όρια της αμυγδαλής ώστε να υπολογίσουν τον όγκο της.
Μέσω του φόβου
Οι απεικονίσεις αυτές έδειξαν όχι μόνο ότι η αμυγδαλή ήταν μικρότερη, αλλά και ότι η συρρίκνωση εντοπιζόταν σε περιοχές καθοριστικές για τη μάθηση μέσω του φόβου και την αποφυγή επώδυνων συνεπειών. Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι η υπανάπτυξη αυτών των κρίσιμων περιοχών συνδέεται συχνά με επιθετική ή διαταρακτική συμπεριφορά τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες. Παράλληλα με το μειωμένο μέγεθος της αμυγδαλής, οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι δολοφόνοι είχαν συνήθως μικρότερο πλάγιο ορβιτομετωπιαίο φλοιό (lateral orbitofrontal cortex).
Ο καθηγητής Ρέιν εξηγεί: «Ενδιαφέρον είναι ότι άλλες μελέτες έχουν δείξει πως υγιή άτομα εμφανίζουν αυξημένη ενεργοποίηση αυτής της περιοχής του εγκεφάλου όταν σκοτώνουν κατά λάθος έναν αθώο χαρακτήρα σε ένα βιντεοπαιχνίδι, γεγονός που τους προκαλεί αίσθημα ενοχής για την άδικη πράξη τους. Αν όμως αυτή η εγκεφαλική περιοχή που δημιουργεί το αίσθημα ενοχής είναι μειωμένη, όπως συμβαίνει στους δολοφόνους, τότε αφαιρείται ένα σημαντικό φρένο που εμποδίζει κάποιον να σκοτώσει». Στη μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Aggression and Violent Behavior», ψυχίατροι αξιολόγησαν επίσης τους συμμετέχοντες προκειμένου να μετρήσουν τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους.
Συσχέτιση
Διαπίστωσαν ότι οι ύποπτοι για ανθρωποκτονία με μικρότερη αμυγδαλή συγκέντρωναν υψηλότερες βαθμολογίες σε ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά. Η συσχέτιση ήταν ιδιαίτερα έντονη στα λεγόμενα «συναισθηματικά» χαρακτηριστικά της ψυχοπάθειας, όπως η συναισθηματική ρηχότητα και η έλλειψη μεταμέλειας. Ακόμη και στον πληθυσμό των ατόμων χωρίς εγκληματικό ιστορικό, όσοι διέθεταν μικρότερη αμυγδαλή εμφάνιζαν υψηλότερα επίπεδα συναισθηματικών ψυχοπαθητικών χαρακτηριστικών. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτές οι εγκεφαλικές διαφορές συμβάλλουν στην ανάπτυξη των ψυχοπαθητικών χαρακτηριστικών, τα οποία με τη σειρά τους αυξάνουν την πιθανότητα κάποιος να διαπράξει μια προσχεδιασμένη δολοφονία. Παρότι οι ερευνητές επιμένουν ότι πρόκειται για «έναν μόνο από τους πολλούς παράγοντες που προδιαθέτουν προς τη βία», θεωρούν ότι αυτές οι εγκεφαλικές διαφοροποιήσεις αποτελούν πράγματι μια βιολογική προδιάθεση προς το βίαιο έγκλημα.
Ο καθηγητής Ρέιν δήλωσε: «Οι εγκεφαλικές απεικονίσεις μπορούν να βοηθήσουν στην αποκάλυψη ανωμαλιών που συνδέονται με αυξημένη πιθανότητα διάπραξης εγκλήματος, όμως η πρόβλεψη δεν είναι τέλεια. Ορισμένοι δολοφόνοι έχουν απολύτως φυσιολογικές εγκεφαλικές απεικονίσεις και ορισμένοι απολύτως φυσιολογικοί άνθρωποι παρουσιάζουν μη φυσιολογικές απεικονίσεις. Ωστόσο, σε συνδυασμό με κοινωνικούς, ψυχολογικούς και υγειονομικούς παράγοντες, καθώς και με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και της μηχανικής μάθησης, η δυνατότητα πρόβλεψης είναι πιθανό να βελτιωθεί σημαντικά στο μέλλον».
Του WILLIAM HUNTER / ©Associated Newspapers Limited
