Πρωταθλήτρια Ευρώπης στις καισαρικές αναδεικνύεται η Ελλάδα, αφού έρευνες δείχνουν ότι τα τελευταία χρόνια οι γυναίκες επιλέγουν να γεννούν με αυτόν τον τρόπο. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του καθηγητή Δημογραφίας, Βύρωνα Κοτζαμάνη, όπως δημοσιεύθηκαν στο ΑΠΕ, το ποσοστό των καισαρικών τομών εκτινάχθηκε από το 57,8% που ήταν το 2019 στο 62,2% το 2023, ανά 100 γεννήσεις. Η εξέλιξη αυτή φέρνει τη χώρα μας στην πρώτη θέση ανάμεσα στις χώρες μέλη της ΕΕ, με δείκτες που, όπως εξηγεί ο καθηγητής, είναι πλέον υπερτριπλάσιοι του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Είναι χαρακτηριστικό ότι αύξηση των καισαρικών καταγράφεται σε παγκόσμιο επίπεδο τις τελευταίες δεκαετίες, σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, αφού ο αριθμός τους ανά 100 γεννήσεις έχει υπερτριπλασιαστεί από το 1990 (6,7%) έως το 2023 (22%)! Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώνεται στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, όπου η χρήση της καισαρικής συμβάλλει στη μείωση της μητρικής και περιγεννητικής θνησιμότητας. Αντίθετα, προβληματισμό προκαλεί η άνοδος των ποσοστών στις ανεπτυγμένες χώρες, ιδίως σε κράτη της ΕΕ, όπου η θνησιμότητα κατά τον τοκετό παραμένει εξαιρετικά χαμηλή.
Αναφορικά με την κατακόρυφη αύξηση του ποσοστού των καισαρικών στη χώρα μας και τους λόγους για τους οποίους συμβαίνει αυτό μίλησε στην «Απογευματινή» ο Ηλίας Τσάκος, MD, FRCOG, μαιευτήρας χειρουργός γυναικολόγος, πρόεδρος αντιπροσωπείας Βρετανικού Κολλεγίου Γυναικολόγων για Ελλάδα και Κύπρο. Ο ίδιος εξέφρασε τον προβληματισμό του, τονίζοντας ότι οι επιστήμονες πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες που τους αναλογούν, επισημαίνοντας ότι με συλλογική προσπάθεια μπορεί να μειωθεί το υψηλό ποσοστό: «Είναι γεγονός ότι το 62,2% είναι συγκλονιστικά υψηλός αριθμός, όταν στην Ευρώπη είναι 25% -επίσης υψηλός δείκτης-, κάτι που σημαίνει ότι βρισκόμαστε δύο με τρεις φορές πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο», είπε, υπενθυμίζοντας ότι πριν από 20-30 χρόνια το ποσοστό ήταν μόλις 10%.
Η ηλικία
Σύμφωνα με τον κ. Τσάκο, οι λόγοι που έχουν προκαλέσει αυτή την αλματώδη αύξηση των καισαρικών είναι πολλαπλοί: «Σίγουρα η Ελλάδα είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση, ωστόσο ακολουθεί τους παγκόσμιους δείκτες, οι οποίοι -στον δυτικό κόσμο τουλάχιστον- δείχνουν ότι πράγματι αυξάνεται το ποσοστό των καισαρικών. Παίζει ρόλο το γεγονός ότι αυξάνεται η ηλικία των γυναικών που κυοφορούν το πρώτο παιδί, ενώ μεγαλώνει η πιθανότητα καισαρικής ύστερα από εξωσωματική γονιμοποίηση, αλλά αυτοί οι δείκτες από μόνοι τους δεν αρκούν για να ερμηνεύσουν τη σημαντική αύξηση, και σίγουρα είναι κάτι το οποίο οφείλουμε να το αναγνωρίσουμε και ως ιατρική κοινότητα αλλά και σε επίπεδο Πολιτείας, ώστε να γίνει ίσως κάποια παρέμβαση ή ενημέρωση. Οι γυναίκες χρειάζονται καλύτερη πληροφόρηση, ενώ ο ρόλος του μαιευτήρα είναι κομβικός, γιατί η έγκυος τον ακολουθεί πιστά, αλλά -μιλώντας ως μαιευτήρας- δεν έχουμε πάντα δίκιο και ούτε είμαστε πάντοτε σωστοί».
Ο κ. Τσάκος εξήγησε ότι ο φόβος της γυναίκας σε αυτή την ευάλωτη περίοδο συμβάλλει σημαντικά στην απόφασή της για το πώς θα γεννήσει: «Αλλά και πάλι η ευθύνη έρχεται σε εμάς, τους λειτουργούς υγείας (μαιευτήρες, μαίες, νοσηλευτικό προσωπικό). Αυτόν τον φόβο πρέπει να αντιμετωπίσουμε και να πάρουμε ο καθένας την ευθύνη που του αναλογεί. Να πούμε στην έγκυο: “Εμείς είμαστε εδώ για σένα, εμείς έχουμε την ευθύνη σου, εμείς σε ξέρουμε, εμείς γνωρίζουμε το μωρό σου, μπορούμε να σε κατευθύνουμε, μαζί θα τα καταφέρουμε”. Πιστεύω στο “μαζί”, είναι το μυστικό. Μόνο στο πλαίσιο μιας ομάδας και αφού το πιστέψουμε εμείς, μπορούμε να το μεταφέρουμε στην έγκυό μας».
Όπως είναι φανερό, για τον ίδιο, πολύτιμο ρόλο παίζει η συλλογικότητα: «Θεωρώ ότι πρέπει να δουλεύουμε όλοι ομαδικά, να συμπεριλάβουμε τις μαίες, που στην Ελλάδα -κατά τη γνώμη μου- δεν έχουν τη θέση που τους αρμόζει, ενώ τις χρειαζόμαστε σε όλα τα επίπεδα (εκπαίδευση εγκύων κατά τη διάρκεια της κύησης, στον τοκετό και μετά). Σας διαβεβαιώ ότι το επίπεδο των Ελληνίδων και των Κυπρίων μαιών είναι συγκλονιστικά υψηλό. Και φυσικά, έχει σημασία να επαναξιολογήσουμε και τα πρωτόκολλά μας, δηλαδή κάποιες ενδείξεις για την καισαρική τομή που έχουν αμφισβητηθεί εξακολουθούν να υφίστανται. Για παράδειγμα, η αξία του καρδιοτοκογραφήματος έχει αμφισβητηθεί ευρέως και ωστόσο εξακολουθεί να αποτελεί έναν παράγοντα επιλογής για το πώς θα προχωρήσει ο τοκετός».
Ο κ. Τσάκος προτείνει μία συνάντηση όλων των εμπλεκόμενων φορέων από Ελλάδα και Κύπρο, επιστημόνων, μαιευτήρων, επιδημιολόγων, μαιών και Συλλόγων Ασθενών, προκειμένου να βρουν έναν κοινό τόπο ώστε αυτό το φαινόμενο να μετριαστεί: «Δεν πρόκειται από το 62% να πάμε στο 25%, αλλά ως πρώτος στόχος, αν μπορούμε να πάμε στο 50%, θα έχει πολύ μεγάλη σημασία».
Εφημερίδα Απογευματινή
