Σε μια στρατηγικής σημασίας τεχνολογική αναβάθμιση προχωρά η Ελλάδα με την εκτόξευση των πρώτων ελληνικών θερμικών δορυφόρων, οι οποίοι εντάσσονται στο Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων και αναμένεται να αλλάξουν ριζικά τον τρόπο διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών και των φυσικών καταστροφών.
Οι πρώτες εικόνες από τη νέα ελληνική διαστημική αποστολή δόθηκαν στη δημοσιότητα, σηματοδοτώντας τη μετάβαση της χώρας από την εξάρτηση σε ξένα δορυφορικά δεδομένα σε ένα μοντέλο εθνικής επιχειρησιακής αυτονομίας, με δυνατότητα άμεσης πρόσβασης σε κρίσιμες πληροφορίες σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
Για πρώτη φορά, η Ελλάδα αποκτά δικά της θερμικά συστήματα παρακολούθησης από το διάστημα, τα οποία θα επιτρέπουν τον άμεσο εντοπισμό ενεργών πυρκαγιών, την ανίχνευση νέων εστιών ακόμη και σε δύσβατες περιοχές ή κατά τη διάρκεια της νύχτας, αλλά και τη συνεχή χαρτογράφηση της εξέλιξης των μετώπων.
Το νέο σύστημα αποτελεί μέρος του Εθνικού Διαστημικού Προγράμματος ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο υλοποιείται με τη συνεργασία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος και του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος. Στόχος είναι η δημιουργία πλήρους εθνικής δυνατότητας στις υπηρεσίες Παρατήρησης της Γης και η ενίσχυση της πολιτικής προστασίας απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Οι θερμικοί δορυφόροι μεταδίδουν δεδομένα που ενσωματώνονται απευθείας στα επιχειρησιακά συστήματα της Πυροσβεστικής και των κέντρων διαχείρισης κρίσεων, επιτρέποντας ταχύτερη λήψη αποφάσεων και καλύτερο συντονισμό των δυνάμεων στο πεδίο.
Σύμφωνα με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, η χώρα εισέρχεται πλέον σε μια νέα εποχή για την Πολιτική Προστασία, όπου η πληροφορία φτάνει σε πραγματικό χρόνο και όχι εκ των υστέρων. Όπως επισημαίνεται, η δυνατότητα συνεχούς επιτήρησης δίνει σημαντικό πλεονέκτημα τόσο στην πρόληψη όσο και στην επιχειρησιακή αντιμετώπιση μεγάλων πυρκαγιών.
Καθοριστικό ρόλο στο νέο σύστημα παίζει η διασύνδεση των δορυφορικών δεδομένων με την πλατφόρμα wildfire solution και το επιχειρησιακό σύστημα ENGAGE της Πυροσβεστικής, μέσω των οποίων τα Επιχειρησιακά Συντονιστικά Κέντρα αποκτούν πρόσβαση σε χάρτες ενεργών εστιών, θερμικές ανωμαλίες, εκτιμήσεις κινδύνου και προβλέψεις εξάπλωσης των πυρκαγιών.
Παράλληλα, όλα τα δεδομένα συγκεντρώνονται στον Κυβερνητικό Κόμβο Παρατήρησης της Γης, δημιουργώντας ένα ενιαίο εθνικό περιβάλλον γεωχωρικής πληροφορίας που συνδυάζει στοιχεία από ελληνικούς, ευρωπαϊκούς και διεθνείς δορυφόρους, όπως τα Copernicus και Landsat.
Οι δυνατότητες των νέων δορυφόρων δεν περιορίζονται μόνο στις πυρκαγιές. Το σύστημα θα αξιοποιείται και για την παρακολούθηση περιβαλλοντικών μεταβολών, θαλάσσιων καυσώνων, δασικών οικοσυστημάτων, υδάτινων πόρων και φαινομένων αστικής υπερθέρμανσης.
Παράλληλα, αναμένεται να προσφέρει σημαντική υποστήριξη στη γαλάζια οικονομία, στις υδατοκαλλιέργειες και στη διαχείριση φυσικών πόρων, ενώ θα συμβάλει και στον σχεδιασμό πολιτικών προσαρμογής στην κλιματική κρίση.
Η εταιρεία OroraTech, η οποία ηγείται της κοινοπραξίας των θερμικών δορυφόρων, έχει ήδη αναπτύξει επιχειρησιακό κέντρο λειτουργιών στην Ελλάδα, ενώ έχει ολοκληρώσει την εγκατάσταση επίγειου σταθμού λήψης δεδομένων στο Λαύριο. Παράλληλα, έχει προχωρήσει στην ανάπτυξη ειδικών αισθητήρων, μοντέλων θερμοκρασίας και διαδικασιών επιχειρησιακής διαχείρισης.
