Νέες κλινικές μελέτες συνδέουν τα ευρέως χρησιμοποιούμενα GLP-1 φάρμακα για διαβήτη και αδυνάτισμα με πιθανή αντικαρκινική δράση, δείχνοντας μειωμένη εξέλιξη όγκων και αυξημένα ποσοστά επιβίωσης σε ασθενείς με καρκίνο.
Τα φάρμακα της κατηγορίας GLP-1 χρησιμοποιούνται ευρέως για τη ρύθμιση του σακχάρου και την απώλεια σωματικού βάρους. Σύμφωνα με τέσσερις πρόσφατες μελέτες, τα σκευάσματα αυτά ενδέχεται να σχετίζονται με μειωμένο κίνδυνο εξέλιξης και θνητότητας σε ορισμένες μορφές καρκίνου, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του μαστού.
Τα φάρμακα για διαβήτη και αδυνάτισμα περιορίζουν την εξάπλωση των όγκων και μειώνουν τις πιθανότητες θανάτου
Φαρμακευτικές ουσίες όπως η σεμαγλουτίδη (Ozempic) της Novo Nordisk και η τιρζεπατίδη (Mounjaro) της Eli Lilly, που ανήκουν στην κατηγορία υποδοχέων GLP-1, φαίνεται να εμφανίζουν σε εργαστηριακές μελέτες συσχέτιση με ευνοϊκότερη ογκολογική έκβαση. Αν και δεν πρόκειται ακόμη για τεκμηριωμένη αιτιώδη σχέση, τα αποτελέσματα έχουν προκαλέσει έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον.
Η δρ. Τζένιφερ Λίγκεμπελ, ογκολόγος του καρκίνου του μαστού στο Ινστιτούτο Dana-Farber, σημείωσε στη «Wall Street Journal» ότι η παρατηρούμενη μείωση του κινδύνου υποτροπής σε ασθενείς που λαμβάνουν GLP-1 είναι «ιδιαίτερα αξιοσημείωτη» και χρήζει περαιτέρω διερεύνησης.
Σημαντικά ευρήματα προέρχονται από το Cleveland Clinic Cancer Institute, το οποίο ανέλυσε δεδομένα άνω των 10.000 ασθενών με αρχικά στάδια καρκίνου. Η σύγκριση μεταξύ ασθενών που έλαβαν GLP-1 μετά τη διάγνωση και εκείνων που ακολούθησαν άλλες θεραπείες για διαβήτη έδειξε σαφή μείωση της εξέλιξης της νόσου.
- Στον καρκίνο του πνεύμονα, η εξέλιξη σε προχωρημένο στάδιο περιορίστηκε στο 10% έναντι 22% της ομάδας ελέγχου.
- Αντίστοιχα, στον καρκίνο του μαστού τα ποσοστά ήταν 10% έναντι 20%, υποδηλώνοντας πιθανή προστατευτική συσχέτιση.
Δύο ανεξάρτητες μελέτες ενισχύουν την εικόνα. Το MD Anderson Cancer Center κατέγραψε πενταετή επιβίωση 95% στις γυναίκες που λάμβαναν GLP-1, έναντι 89,5% στις υπόλοιπες. Παράλληλα, έρευνα του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια σε σχεδόν 95.000 γυναίκες έδειξε 25% χαμηλότερη πιθανότητα διάγνωσης καρκίνου μαστού σε όσες είχαν ιστορικό χρήσης των φαρμάκων.
Οι ερευνητές εξετάζουν δύο βασικές υποθέσεις.
- Η πρώτη αφορά την έμμεση δράση μέσω απώλειας βάρους, βελτίωσης της ινσουλινοαντίστασης και γενικότερης μεταβολικής υγείας, παράγοντες που σχετίζονται με μειωμένο ογκολογικό κίνδυνο.
- Η δεύτερη, πιο σύνθετη υπόθεση, υποστηρίζει ότι οι υποδοχείς GLP-1 ενδέχεται να εκφράζονται σε καρκινικά κύτταρα, επιτρέποντας πιθανή άμεση βιολογική παρέμβαση των φαρμάκων στην εξέλιξη των όγκων.
Παρά τη δυναμική των ευρημάτων, δεν έχουν ακόμη αρχίσει στοχευμένες κλινικές δοκιμές από τις εταιρείες Novo Nordisk και Eli Lilly για ογκολογικές ενδείξεις. Τα φάρμακα ήδη χρησιμοποιούνται για διαβήτη, παχυσαρκία και καρδιαγγειακή προστασία, ενώ εξετάζονται και για άλλες παθήσεις.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι τα σημερινά δεδομένα βασίζονται σε στατιστική συσχέτιση και όχι σε αποδεδειγμένη αιτιώδη σχέση, γεγονός που καθιστά απαραίτητες τις κλινικές μελέτες για ασφαλή συμπεράσματα στην πράξη.
Εφημερίδα Απογευματινή
