Μία από τις μεγαλύτερες υποθέσεις οικονομικού εγκλήματος που έχουν απασχολήσει τα τελευταία χρόνια τις διωκτικές αρχές φέρνει στο φως η επιχείρηση «Θερισμός» της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος.
Έπειτα από πολύμηνες έρευνες, το λεγόμενο ελληνικό FBI κατάφερε να εξαρθρώσει πέντε εγκληματικές οργανώσεις που φέρονται να είχαν στήσει ένα εκτεταμένο δίκτυο παράνομης άντλησης αγροτικών επιδοτήσεων μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ, προκαλώντας σημαντική οικονομική ζημία στο Ελληνικό Δημόσιο.
Οι αποκαλύψεις των ερευνών αναδεικνύουν μια συστηματική και οργανωμένη δράση, η οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία των αρχών, δεν περιοριζόταν σε μεμονωμένες περιπτώσεις καταχρηστικής λήψης ενισχύσεων, αλλά λειτουργούσε με χαρακτηριστικά εγκληματικών οργανώσεων, με διακριτούς ρόλους, ιεραρχία και πολυετή παρουσία σε διάφορες περιοχές της χώρας.
Δικογραφία-μαμούθ
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί, οι πέντε υποθέσεις που εξιχνιάστηκαν στο πλαίσιο της επιχείρησης περιλαμβάνουν συνολικά 1.151 κατηγορούμενους. Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 90 συλλήψεις, ενώ 17 άτομα έχουν κριθεί προφυλακιστέα. Παράλληλα, δεκάδες ακόμη κατηγορούμενοι αφέθηκαν ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους μετά τις απολογίες τους.
Οι έρευνες βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη και το ακριβές ύψος της ζημίας δεν έχει οριστικοποιηθεί, ωστόσο οι εκτιμήσεις των αρχών κάνουν λόγο για ποσό που υπερβαίνει τα 17 εκατομμύρια ευρώ.
Η δράση των κυκλωμάτων
Τα στοιχεία της αστυνομικής έρευνας δείχνουν ότι οι οργανώσεις ακολουθούσαν συγκεκριμένα επιχειρησιακά μοντέλα προκειμένου να αποσπούν παράνομα κοινοτικές και εθνικές ενισχύσεις.
Κεντρική μέθοδος αποτελούσε η εκμετάλλευση αδήλωτων αγροτικών εκτάσεων. Τα μέλη των κυκλωμάτων εντόπιζαν αγροτεμάχια που δεν είχαν δηλωθεί για επιδοτήσεις, ακόμη και εκτάσεις που ανήκαν σε ανυποψίαστους πολίτες, σε αποβιώσαντες ή στο Δημόσιο. Στη συνέχεια εμφανίζονταν εικονικοί ιδιοκτήτες ή εκμισθωτές, μέσω καταχωρίσεων σε φορολογικά στοιχεία, ώστε να υποβληθούν αιτήσεις επιδοτήσεων με ψευδή δεδομένα.
Ιδιαίτερα συχνό ήταν και το λεγόμενο «φούσκωμα» ζωικού κεφαλαίου. Οι δικαιούχοι δήλωναν μεγαλύτερο αριθμό ζώων από τον πραγματικό, αυξάνοντας έτσι τα ποσά των ενισχύσεων που λάμβαναν.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αρχές εντόπισαν στοιχεία που δείχνουν ότι τα κυκλώματα διέθεταν πρόσβαση σε εσωτερική πληροφόρηση μέσω στελεχών Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων. Με αυτόν τον τρόπο αποκτούσαν ευκολότερα πρόσβαση σε δεδομένα και πληροφορίες που διευκόλυναν την υποβολή των παράνομων αιτήσεων.
Εικονικά τιμολόγια
Μία από τις εγκληματικές οργανώσεις φαίνεται πως είχε αναπτύξει διαφορετικό μοντέλο δράσης. Σύμφωνα με τη δικογραφία, είχαν συσταθεί δύο εταιρείες μέσω των οποίων διακινούνταν εικονικά παραστατικά και πλαστές πιστοποιήσεις σπόρων.
Τα έγγραφα αυτά χρησιμοποιούνταν ως δήθεν αποδεικτικά παραγωγικής δραστηριότητας και συνοδεύονταν από αιτήσεις χρηματοδότησης προς τον ΟΠΕΚΕΠΕ, δημιουργώντας την εικόνα νόμιμων δικαιούχων επιδοτήσεων.
Από την Κρήτη έως τη Μακεδονία
Η γεωγραφική έκταση της δράσης των κυκλωμάτων αποτυπώνει το εύρος του φαινομένου. Οι έρευνες αποκάλυψαν δίκτυα που δραστηριοποιούνταν στην Κρήτη, τη Σάμο, το Κιλκίς, τη Μακεδονία, τη Θράκη, την Ήπειρο, την Αθήνα και τη Σαντορίνη.
Η πρώτη οργάνωση που εξαρθρώθηκε φέρεται να δραστηριοποιούνταν στην Κρήτη και τη Σάμο, ενώ η δεύτερη, στην οποία εμπλέκονται περίπου 290 άτομα, είχε παρουσία κυρίως στο Κιλκίς και σε περιοχές της βόρειας Ελλάδας.
Κατά τη διάρκεια του Μαΐου οι αρχές προχώρησαν στην εξάρθρωση ακόμη τριών οργανώσεων, με τη μεγαλύτερη από αυτές να αριθμεί 404 κατηγορούμενους και να εμφανίζεται ενεργή τουλάχιστον από το 2018.
Πολυετής έρευνα
Οι αποκαλύψεις της επιχείρησης «Θερισμός» έρχονται να προστεθούν σε μια ευρύτερη προσπάθεια ελέγχου του συστήματος χορήγησης αγροτικών ενισχύσεων, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και χρόνια.
Σύμφωνα με πληροφορίες από δικαστικές και αστυνομικές πηγές, έχουν διαταχθεί συνολικά περίπου 70 έλεγχοι για πιθανές παρατυπίες που σχετίζονται με επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ, με ορισμένες από τις σχετικές έρευνες να έχουν ξεκινήσει ήδη από το 2010.
Οι αρμόδιες αρχές εκτιμούν ότι η χαρτογράφηση του τρόπου λειτουργίας των κυκλωμάτων αποτελεί κρίσιμο βήμα για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση αντίστοιχων φαινομένων στο μέλλον, ενώ παράλληλα συνεχίζονται οι έρευνες τόσο από τις ελληνικές εισαγγελικές αρχές όσο και από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για πιθανές νέες υποθέσεις παράνομων αγροτικών ενισχύσεων.
