Η συγκλονιστική φωτογραφία με το τανκ μπροστά από τη γεμάτη φοιτητές ιστορική σιδερένια πύλη του Πολυτεχνείου, λίγα λεπτά προτού την ισοπεδώσει και εισβάλει στον χώρο, είναι από εκείνες που έχουν χαραχθεί ανεξίτηλα στη μνήμη των Ελλήνων. Επανέρχεται στην επικαιρότητα, καθώς χθες, λίγα εικοσιτετράωρα πριν από την 53η επέτειο της 17ης Νοέμβρη, ως νεότερα μνημεία κηρύχθηκαν η σιδερένια πύλη του Πολυτεχνείου που γκρέμισε το άρμα μάχης με εντολή της χούντας στις 17/11/1973, στον προαύλιο χώρο του ιστορικού συγκροτήματος. Επίσης, νεότερο μνημείο κηρύχθηκε η «κεφαλή» του Πολυτεχνείου, το εμβληματικό χάλκινο γλυπτό που φιλοτέχνησε ο Μέμος Μακρής κι έγινε σύμβολο των αγώνων των φοιτητών.
Οι αποφάσεις ελήφθησαν σε κοινή συνεδρίαση των μελών των Κεντρικών Συμβουλίων του υπουργείου Πολιτισμού, Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου και Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων, που κήρυξαν τα προαναφερόμενα, με ομόφωνη γνωμοδότηση, ως νεότερα μνημεία. Αναγνωρίζοντας έτσι την ιδιαίτερη ιστορική αξία τους ως συμβόλων της αντίστασης φοιτητών και πολιτών κατά της δικτατορίας.
Προσθέτοντας πως ο χαρακτηρισμός των παραπάνω ως μνημείων λειτουργεί ενισχυτικά και ως προς την προστασία του Πολυτεχνείου. Αξίζει ειδική αναφορά στην κεφαλή. «Με αυτήν εκφράζεται η εμπειρία μου από τα ελληνικά πράγματα, που ξεκίνησε από την Κατοχή, συνεχίστηκε με την Εθνική Αντίσταση και κατέληξε στο Πολυτεχνείο, τα γεγονότα του οποίου τα άκουσα από μακριά. Ήθελα να φτιάξω συνθετικό έργο που να περικλείει τις εμπειρίες μου από ήρωες-θύματα που έπεσαν για την ελευθερία. Επειδή τη γλυπτική μου την άρχισα με πορτρέτα, ήθελα να συνοψίσω σ’ ένα ανθρώπινο κεφάλι τα αισθήματά μου, με έκφραση όχι παραστατική, αλλά που θα ανέκυπτε από ανθρωπιστικό σύνολο και θα αποτυπωνόταν σε ένα κεφάλι», έχει πει ο Μέμος Μακρής για το έργο του. Το οποίο αρχικά προοριζόταν για αναδρομική έκθεση για εκείνον στην Πινακοθήκη. Ωστόσο, «μια ομάδα νέων του Πολυτεχνείου μου είπε ότι θα ταίριαζε για μνημείο του Πολυτεχνείου». Έτσι, ύστερα από αίτημα από την ΕΦΕΕ, που υιοθέτησε η πρυτανεία του Ιδρύματος, ζήτησε από τον καλλιτέχνη να δωρίσει το έργο και κατέληξε εκεί. Ο ίδιος έχει πει ότι βάσισε το γλυπτό σε παλαιότερη προτομή του ιστορικού και στενού του φίλου Νίκου Σβορώνου.
Εφημερίδα Απογευματινή
