ΕΡΕΥΝΑ
Την έναρξη ενός επίπονου «μαραθωνίου» για χιλιάδες ελληνικές οικογένειες, που καλούνται να βρουν στέγη για τα παιδιά τους μακριά από το πατρικό τους, σήμανε η ανακοίνωση των βαθμολογιών των Πανελλαδικών. Η εύρεση φοιτητικού σπιτιού έχει μετατραπεί σε γρίφο για δυνατούς λύτες, καθώς η ανοδική πορεία των ενοικίων τα τελευταία χρόνια έχει στραγγίσει την αγορά από οικονομικές επιλογές. Αυτό σημαίνει κατάρρευση του οικογενειακού προϋπολογισμού, αφού περισσότερο από το 50% του ετήσιου μέσου οικογενειακού εισοδήματος απορροφάται στις σπουδές του παιδιού που θα μείνει για τουλάχιστον τέσσερα χρόνια σε άλλη πόλη. Ουσιαστικά, μια οικογένεια πρέπει να υπολογίζει ένα συνολικό μηνιαίο κόστος που κυμαίνεται χοντρικά από 750 ευρώ έως 1.150 ευρώ!
Με τις τιμές στο κέντρο των πόλεων που διαθέτουν πανεπιστήμια να φτάνουν ακόμα και τα 800 ευρώ για ένα στούντιο 50 τ.μ. και τον τουρισμό να «καταπίνει» τα διαθέσιμα σπίτια μέσω των βραχυχρόνιων μισθώσεων, η κατάσταση έχει γίνει αφόρητη. Το πρόβλημα κορυφώνεται σε τουριστικές περιοχές όπως Κρήτη και Κέρκυρα, όπου οι καταγγελίες για αυθαιρεσία προκαλούν οργή, αφού δεν είναι λίγες οι αγγελίες όπου οι ιδιοκτήτες θέτουν ως όρο την έξωση του φοιτητή το καλοκαίρι ή την καταβολή πενταπλάσιου ενοικίου για τους μήνες αιχμής! Την ίδια ώρα, έκπληξη προκαλεί μια εναλλακτική μορφή μίσθωσης, που ουσιαστικά είναι μία «αντιγραφή» της κυρίαρχης τάσης που επικρατεί εδώ και χρόνια στην Αγγλία. Πρόκειται για την ενοικίαση μεμονωμένων δωματίων μέσα σε μεγάλα σπίτια, όπου κάθε φοιτητής διαθέτει το δικό του μισθωτήριο και μοιράζεται τους κοινόχρηστους χώρους!
Η «Απογευματινή» χαρτογραφεί και φέτος την αγορά της φοιτητικής στέγης, μέσα από μια εκτενή έρευνα, παρουσιάζοντας τις τιμές και τη διαθεσιμότητα των ακινήτων σε όλη τη χώρα, προκειμένου το νέο αυτό βήμα να μη μετατραπεί σε οικονομικό και ψυχολογικό γολγοθά για τα παιδιά και τις οικογένειές τους.
Μιλώντας στην «Απογευματινή», ο πρόεδρος του E-Real Estates, Θεμιστοκλής Μπάκας, ανέφερε ότι στην Αθήνα οι οικογένειες με οικονομική ευχέρεια έχουν νοικιάσει σπίτι από νωρίς, αλλά αυτοί που δεν είναι ακόμα σίγουροι πού έχει περάσει το παιδί τους περιμένουν να ανακοινωθούν οι βάσεις: «Κερδίζουν έτσι 1-2 μήνες ενοίκιο, ενώ ορισμένοι θα ψάξουν για σπίτι ακόμα και τον Σεπτέμβριο! Προτιμούν να βρίσκεται σε όροφο, με την πλειονότητα να αναζητά γκαρσονιέρα».
ΣΥΓΚΑΤΟΙΚΗΣΗ
Πολλοί δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο της συγκατοίκησης, ενώ, σύμφωνα με τον κ. Μπάκα, έναν επιπλέον βραχνά αποτελούν το μηνιαίο ενοίκιο, τα κοινόχρηστα, οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, ύδρευσης, θέρμανσης, η σύνδεση στο διαδίκτυο: «Όλα αυτά, αλλά και το συνολικό κόστος διαβίωσης του φοιτητή, δεν αφαιρούνται από το φορολογητέο εισόδημα της οικογένειας, παρά το γεγονός ότι αποτελούν αναπόφευκτες δαπάνες που συνδέονται άμεσα με την ολοκλήρωση των σπουδών. Στην πράξη, πολλές οικογένειες καλούνται να συντηρούν μια δεύτερη κατοικία για τέσσερα ή και περισσότερα χρόνια, χωρίς η συγκεκριμένη δαπάνη να αντιμετωπίζεται φορολογικά ως έξοδο εκπαίδευσης ή οικογενειακής στήριξης».
- 98,4% των διαθέσιμων κατοικιών έως 50 τ.μ. στην Αθήνα νοικιάζεται άνω των 400 ευρώ τον μήνα
- 9% αύξηση σε σχέση με τις περσινές τιμές καταγράφεται στη Θεσσαλονίκη
- 14 με 22 ευρώ το τ.μ. για ένα πλήρως εξοπλισμένο, επιπλωμένο ακίνητο στη συμπρωτεύουσα
- 5% άνοδος παρατηρείται στα ενοίκια κατοικιών 30-45 τ.μ. στην Πάτρα
- 700 ευρώ μπορεί να φθάσει το μίσθωμα για ένα φοιτητικό σπίτι στα Ιωάννινα
- 590 ευρώ το χαμηλότερο ενοίκιο για πλήρως επιπλωμένες και εξοπλισμένες κατοικίες 30-45 τ.μ. στη Ρόδο
- 550 ευρώ ξεκινά το μηνιαίο μίσθωμα για πλήρως εξοπλισμένα σπίτια έως 45 τ.μ. στην Κέρκυρα
Αναλυτικότερα, μια οικογένεια πρέπει να υπολογίζει ένα συνολικό μηνιαίο κόστος που κυμαίνεται χοντρικά από 750 ευρώ έως 1.150 ευρώ. Το ενοίκιο αποτελεί τη μερίδα του λέοντος, απορροφώντας το 45% με 55% του μηνιαίου προϋπολογισμού, ενώ οι λογαριασμοί και τα λειτουργικά έξοδα του σπιτιού (ρεύμα, θέρμανση, κοινόχρηστα, ίντερνετ, νερό) παίρνουν ένα επιπλέον 15% με 20%. Το υπόλοιπο 30% με 35% αφορά τα καθημερινά έξοδα διαβίωσης (σουπερμάρκετ, μετακινήσεις, προσωπικά έξοδα). Σύμφωνα με τον κ. Μπάκα, αυτό σημαίνει συνολικά ότι πάνω από το 50% του ετήσιου μέσου οικογενειακού εισοδήματος (περίπου 21.000 ευρώ) δαπανάται για αυτόν τον σκοπό. Το σενάριο χαμηλού κόστους είναι 750 ευρώ τον μήνα, που μεταφράζεται σε 9.000 τον χρόνο και αντιστοιχεί στο 41,4% του συνολικού ετήσιου εισοδήματος της οικογένειας. Μιλώντας για ένα μεσαίας κλίμακας κόστος, το ποσό αγγίζει τα 950 τον μήνα για τον φοιτητή, δηλαδή 11.400 τον χρόνο, κάτι που μεταφράζεται σε 52,4% του ετήσιου οικογενειακού εισοδήματος. Τέλος, για την περίπτωση του υψηλού κόστους, το ποσό εκτοξεύεται στα 1.150 ευρώ μηνιαίως. Ο φοιτητής χρειάζεται 13.800 τον χρόνο, δηλαδή 63,5% του ετήσιου εισοδήματος της οικογένειας.
ΔΥΣΚΟΛΗ ΕΥΡΕΣΗ
Σύμφωνα με έρευνα του Πανελλαδικού Κτηματομεσιτικού Δικτύου E-Real Estates, τα ζητούμενα μισθώματα καταγράφουν μέση ετήσια αύξηση περίπου 7% στην Αττική και 9% στη Θεσσαλονίκη σε σχέση με το 2025, με τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις να εντοπίζονται στις κατοικίες 30-45 τ.μ., που αποτελούν και την κυριότερη επιλογή των φοιτητών.
Πιο αναλυτικά, στην Αθήνα, το 98,4% των διαθέσιμων κατοικιών έως 50 τ.μ. διατίθεται με ζητούμενο μίσθωμα άνω των 400 ευρώ τον μήνα έναντι 92,49% το 2025, 86,66% το 2024 και 78,68% το 2023, γεγονός που αποτυπώνει τη συνεχή συρρίκνωση των οικονομικότερων επιλογών. Αναφορικά με την Πάτρα, τα ζητούμενα μισθώματα καταγράφουν μέση ετήσια αύξηση περίπου 5%-6% σε σχέση με το 2025. Οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις εντοπίζονται στις κατοικίες έως 25 τ.μ., όπου η μεσοσταθμική αύξηση προσεγγίζει το 7%-8%, ενώ στις κατοικίες 30-45 τ.μ. διαμορφώνεται περίπου στο 4%-5%. Στα Ιωάννινα, το ζητούμενο μίσθωμα για σπίτια έως 25 τ.μ. είναι 250-400 ευρώ και για 30-45 τ.μ. 260-700 ευρώ.
«Το ενοίκιο αποτελεί τη μερίδα του λέοντος, απορροφώντας το 45% με 55% του μηνιαίου προϋπολογισμού. Οι λογαριασμοί και τα λειτουργικά έξοδα του σπιτιού παίρνουν ένα 15% με 20%, ενώ ένα 30% με 35% αφορά τα καθημερινά έξοδα διαβίωσης»
Θεμιστοκλής Μπάκας, πρόεδρος του E-Real Estates
Στις φοιτητουπόλεις με έντονη τουριστική δυναμική, η μίσθωση κατοικίας πραγματοποιείται πλέον με διαφορετικούς όρους. Σε περιοχές όπως Χανιά, Ρέθυμνο, Κέρκυρα και Ρόδος, αλλά και σε άλλους τουριστικούς προορισμούς, πολλοί ιδιοκτήτες μισθώνουν κατοικίες σε φοιτητές από τον Οκτώβριο έως και τον Μάιο, ζητώντας την αποχώρησή τους πριν από την έναρξη της θερινής περιόδου, ώστε τα ακίνητα να διατεθούν μέσω πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Το ενοίκιο για κατοικίες 30-45 τ.μ. ξεκινά από 520 ευρώ, ενώ για 50-60 τ.μ. φθάνει τα 800 ευρώ!
Στη Ρόδο, το μίσθωμα για πλήρως επιπλωμένες και εξοπλισμένες κατοικίες 30-45 τ.μ. ξεκινά από 590 ευρώ, ενώ η διαθεσιμότητα κατοικιών έως 25 τ.μ. είναι σχεδόν μηδενική, όπως ιδιαίτερα περιορισμένη είναι και η προσφορά κατοικιών 50-60 τ.μ.
Στην Κέρκυρα, οι υψηλότερες ζητούμενες τιμές καταγράφονται στην Παλιά Πόλη, όπου για διαμερίσματα 30-45 τ.μ., πλήρως εξοπλισμένα, τα ενοίκια ξεκινούν από 550 ευρώ, ενώ για κατοικίες 50-60 τ.μ. είναι 600-850 ευρώ όταν πρόκειται για πλήρως ανακαινισμένα και εξοπλισμένα διαμερίσματα.
Το αγγλικό μοντέλο και οι δύο νέες τάσεις
Για τη νέα τάση της ενοικίασης μεμονωμένων δωματίων σε διαμερίσματα, όπου κάθε φοιτητής πληρώνει δικό του ενοίκιο και μοιράζεται τους κοινόχρηστους χώρους, ο κ. Μπάκας τόνισε: «Αποτελεί μια πρακτική ιδιαίτερα διαδεδομένη σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο. Στην Ελλάδα, ωστόσο, πρόκειται ακόμη για μια περιορισμένη τάση, η οποία δεν έχει αποκτήσει ουσιαστική δυναμική στην εγχώρια αγορά κατοικίας. Τα τελευταία χρόνια έχουν εμφανιστεί ορισμένες ηλεκτρονικές πλατφόρμες που προωθούν αυτό το μοντέλο, καθώς και ιδιοκτήτες μεγάλων διαμερισμάτων με τρία ή τέσσερα υπνοδωμάτια, τα οποία δυσκολεύονται να μισθωθούν ως ενιαίες κατοικίες λόγω του υψηλού συνολικού ενοικίου, που επιλέγουν να τα διαθέτουν ανά δωμάτιο. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκουν να επιτύχουν υψηλότερη συνολική απόδοση από τη μίσθωση του ακινήτου. Παρ’ όλα αυτά, η συγκατοίκηση μεταξύ αγνώστων δεν αποτελεί ακόμη κυρίαρχη νοοτροπία στην ελληνική κοινωνία, ούτε αντανακλά τις συνήθειες της ελληνικής οικογένειας».
«Υπάρχουν παλιά κτίρια των δεκαετιών ’60-’70 που έχουν ανακατασκευαστεί εκ θεμελίων και έχουν γίνει αποκλειστικά φοιτητικές κατοικίες, όμορφα στούντιο. Είναι all inclusive»
Μαρία Νασκούδη, ιδιοκτήτρια μεσιτικού γραφείου
Μιλώντας για τη Θεσσαλονίκη, η ιδιοκτήτρια του μεσιτικού γραφείου «REMAX Urban», Μαρία Νασκούδη, τόνισε πως φέτος έχει σημειωθεί μείωση στη ζήτηση φοιτητικών κατοικιών κατά 15% κι αυτό λόγω της -μέχρι στιγμής- ασάφειας των βάσεων: «Ο Ιούλιος προ βάσεων του 2025 συγκριτικά με τον Ιούλιο προ βάσεων του 2026 έχει σημαντική διαφορά στη ζήτηση κι αυτό διότι οι γονείς φέτος, σε πολύ μεγάλο ποσοστό, δεν γνωρίζουν σε ποιες πόλεις περνούν τα παιδιά τους και δεν ρισκάρουν να “κλείσουν” σπίτια. Πέρυσι ήταν πιο σαφή τα πράγματα».
Αναφορικά με τις τιμές, η κυρία Νασκούδη έκανε λόγο για αύξηση στην περιοχή του ευρύτερου ιστορικού κέντρου. «Από 12 έως 20 ευρώ το τ.μ. που ήταν πέρυσι, οι τιμές ανέβηκαν στα 14 με 22 ευρώ στο πλήρως εξοπλισμένο, επιπλωμένο ακίνητο. Να σημειωθεί ότι δεν έχουν σχεδόν καθόλου κίνηση τα άδεια διαμερίσματα (σ.σ. χωρίς επίπλωση), ενώ αναφορικά με εκείνα που βρίσκονται στο κέντρο, οι τιμές κυμαίνονται από 8 έως 10 ευρώ το τ.μ. και περιφερειακά πάμε στα 7 ή 8 ευρώ το τ.μ.» εξήγησε.
ΣΤΡΟΦΗ
Η κυρία Νασκούδη αποκάλυψε στην «Απογευματινή» τις δύο νέες τάσεις που υπάρχουν αυτήν τη στιγμή στη συμπρωτεύουσα: «Έχουμε στροφή στην προτίμηση των γονιών οι οποίοι θέλουν τα παιδιά τους να κατοικούν σε κτίρια φοιτητικών κατοικιών. Πλέον αυτό είναι εφικτό, καθώς υπάρχουν παλιά κτίρια των δεκαετιών ’60-’70 που έχουν ανακατασκευαστεί εκ θεμελίων κι έχουν γίνει αποκλειστικά φοιτητικές κατοικίες, όμορφα στούντιο, που βρίσκονται στο κέντρο και περιφερειακά των πανεπιστημίων. Είναι all inclusive, δηλαδή στο μηνιαίο μίσθωμα περιλαμβάνεται το ρεύμα, η θέρμανση, το ίντερνετ και με κάποιο επιπρόσθετο ποσό προσφέρεται και η χρήση laundry (πλύσιμο και στέγνωμα ρούχων) που είναι συνήθως στα υπόγεια και ισόγεια. Υπάρχει και μία δεύτερη τάση, που αφορά μια καινούργια κατηγορία ακινήτων που εξυπηρετεί τους φοιτητές: είναι τα σπίτια που προέρχονται από αγορά για Golden Visa. Είναι μικρά, επιπλωμένα και πρόσφατα ανακαινισμένα διαμερίσματα στο κέντρο».
Η Κρήτη θέλει αντοχές, τύχη, χρόνο και χρήμα
«Τα Χανιά είναι μέσα στις 3-4 πόλεις της επαρχίας που έχουν πρόβλημα στέγης, και είχαν ανέκαθεν πρόβλημα στις τιμές, που είναι πολύ υψηλές»
Λουκία Καλλιγιάννη πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Νομού Χανίων
Οι νεοεισακτέοι στα ΑΕΙ και οι γονείς τους που αναζητούν στέγη στην Κρήτη πρέπει να είναι οπλισμένοι με υπομονή, τεράστιες αντοχές, γερά πόδια και βαθιά τσέπη, μια και τα διαθέσιμα διαμερίσματα είναι λίγα για να καλύψουν τις ανάγκες, οπότε το πρόβλημα, κυρίως στα πιο δημοφιλή τουριστικά σημεία του νησιού, είναι τεράστιο. Όπως μας εξηγεί η πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Νομού Χανίων, Λουκία Καλλιγιάννη, αυτήν τη στιγμή υπάρχει μια κινητικότητα στα Χανιά με γονείς που καλούν διότι είναι σίγουροι ότι τα παιδιά τους έχουν περάσει στην πόλη αυτή και ψάχνουν για σπίτια. «Η ΕΒΕ ήταν από πέρυσι η ίδια και είχε ως αποτέλεσμα να περάσουν λιγότερα παιδιά στο Πολυτεχνείο Χανίων απ’ ό,τι άλλα χρόνια (είναι και το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο). Δυστυχώς, η πόλη μας είναι μέσα στις 3-4 της επαρχίας που έχουν πρόβλημα στέγης και είχε ανέκαθεν πρόβλημα στις τιμές, που είναι πολύ υψηλές, και φέτος διαπιστώνεται επιπλέον αύξηση της τάξης του 5%, είτε τα σπίτια είναι μικρά είτε μεγάλα. Κάθε χρόνο οι γονείς αντιμετωπίζουν τεράστιο πρόβλημα στο να βρουν σπίτι», είπε η κυρία Καλλιγιάννη και πρόσθεσε πως υπάρχει φοιτητική εστία αλλά με περιορισμένα δωμάτια, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη νέα κατασκευαστικά έργα επέκτασης και ανακαίνισής της.
Εφημερίδα Απογευματινή
