Στις πλαγιές του Βερμίου, στην Καστανιά Ημαθίας, κορυφώνονται σήμερα οι πανηγυρικές εκδηλώσεις για τον Δεκαπενταύγουστο και την Κοίμηση της Θεοτόκου, με την Παναγία Σουμελά να αποτελεί για ακόμη μία χρονιά σημείο αναφοράς για χιλιάδες πιστούς και τον Ποντιακό Ελληνισμό.
Από νωρίς το πρωί, πλήθος προσκυνητών από κάθε γωνιά της Ελλάδας, αλλά και από το εξωτερικό, συρρέει στο Πανελλήνιο Ιερό Προσκύνημα για να προσκυνήσει την ιστορική εικόνα της Παναγίας Σουμελά και να συμμετάσχει στις θρησκευτικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις της μεγάλης γιορτής της Ορθοδοξίας.
Ο φετινός εορτασμός πραγματοποιείται παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα, εκπροσώπων της πολιτικής, θρησκευτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, καθώς και εκπροσώπων ποντιακών σωματείων.
Στην Παναγία Σουμελά ο Κωνσταντίνος Τασούλας
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα μεταβεί στο Πανελλήνιο Ιερό Προσκύνημα Παναγίας Σουμελά, όπου θα συμμετάσχει στις εκδηλώσεις για την Κοίμηση της Θεοτόκου.
Κατά τη διάρκεια της παρουσίας του θα του απονεμηθεί ο Μεγαλόσταυρος των Μεγαλοκομνηνών Αυτοκρατόρων της Τραπεζούντος, σε μια συμβολική τελετή που συνδέει τον σημερινό εορτασμό με την ιστορική κληρονομιά του Πόντου.
Η παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας προσδίδει ιδιαίτερη επισημότητα στις φετινές εκδηλώσεις, οι οποίες αποτελούν μία από τις σημαντικότερες θρησκευτικές και πολιτιστικές διοργανώσεις του Δεκαπενταύγουστου στη Βόρεια Ελλάδα.
Αρχιερατική Θεία Λειτουργία και λιτάνευση της εικόνας
Στο επίκεντρο του εορτασμού βρίσκεται η Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, στην οποία συμμετέχουν πλήθος πιστών και εκπρόσωποι των τοπικών και ποντιακών φορέων.
Μετά την ολοκλήρωση της Θείας Λειτουργίας θα πραγματοποιηθεί η λιτάνευση της θαυματουργής εικόνας της Παναγίας Σουμελά, παρουσία των προσκυνητών που έχουν συγκεντρωθεί στο Προσκύνημα.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμη κατάθεση στεφάνων στην προτομή του Αλέξανδρου Υψηλάντη, ενώ οι θρησκευτικές εκδηλώσεις πλαισιώνονται από πολιτιστικό πρόγραμμα με τη συμμετοχή ποντιακών χορευτικών συγκροτημάτων.
Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν από την παραμονή του Δεκαπενταύγουστου, με την τέλεση του Αρχιερατικού Εσπερινού και τη λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας.
Τη διοργάνωση έχουν το Ιερό Προσκύνημα Παναγίας Σουμελά και το Σωματείο «Παναγία Σουμελά».
Ένα προσκύνημα-σύμβολο για τον Ποντιακό Ελληνισμό
Ο Δεκαπενταύγουστος στην Παναγία Σουμελά του Βερμίου δεν αποτελεί μόνο μία μεγάλη θρησκευτική πανήγυρη. Για τον Ποντιακό Ελληνισμό αποτελεί έναν ιδιαίτερο τόπο μνήμης, πίστης και πολιτιστικής συνέχειας.
Κάθε χρόνο, χιλιάδες Πόντιοι και προσκυνητές από την Ελλάδα και τη διασπορά συναντώνται στην Καστανιά Ημαθίας, τιμώντας την Παναγία και διατηρώντας ζωντανή μια παράδοση αιώνων.
Οι εκδηλώσεις λειτουργούν παράλληλα ως ένας ζωντανός δεσμός με την ιστορική Μονή της Παναγίας Σουμελά, στο όρος Μελά του Πόντου, από όπου ξεκινά η μακραίωνη διαδρομή της εικόνας και της παράδοσης που συνδέεται με αυτήν.
Ιδιαίτερα έντονη είναι κάθε χρόνο η παρουσία της ποντιακής νεολαίας, με σωματεία και χορευτικά συγκροτήματα από διάφορες περιοχές της χώρας να συμμετέχουν στις εκδηλώσεις και να παρουσιάζουν στοιχεία της ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Από τον Πόντο στο Βέρμιο
Το σημερινό προσκύνημα της Παναγίας Σουμελά στο Βέρμιο δημιουργήθηκε το 1951, όταν η ιστορική εικόνα απέκτησε τη νέα της εστία στην Καστανιά Ημαθίας.
Η εικόνα είχε μεταφερθεί στην Ελλάδα το 1931 από την ιστορική Μονή στο όρος Μελά του Πόντου, από τον αρχιμανδρίτη Αμβρόσιο Σουμελιώτη.
Μαζί με την εικόνα διασώθηκαν και μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα σημαντικά θρησκευτικά και ιστορικά κειμήλια, τα οποία φυλάσσονται σήμερα στο Πανελλήνιο Ιερό Προσκύνημα.
Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει ο Σταυρός που φέρει Τίμιο Ξύλο, δωρεά του αυτοκράτορα Εμμανουήλ Γ΄ Μεγαλοκομνηνού προς την ιστορική Μονή του Πόντου, καθώς και το χειρόγραφο Ευαγγέλιο του Οσίου Χριστοφόρου, ηγουμένου της Μονής.
Στο Προσκύνημα φυλάσσεται επίσης ο ενεπίγραφος χρυσοκέντητος Επιτάφιος της Μονής Σουμελά, ο οποίος παραχωρήθηκε από το Μουσείο Μπενάκη το 1997. Στο σκευοφυλάκιο βρίσκονται ακόμη σημαντικά ιστορικά κειμήλια, μέρος των οποίων είναι επισκέψιμο από το κοινό.
Η Παναγία Σουμελά ως σύμβολο μνήμης και ταυτότητας
Για τους χιλιάδες ανθρώπους που ανεβαίνουν κάθε χρόνο στο Βέρμιο, ο εορτασμός του Δεκαπενταύγουστου έχει διπλό χαρακτήρα: αποτελεί αφενός κορυφαίο θρησκευτικό προσκύνημα και αφετέρου μια μεγάλη συνάντηση ιστορικής μνήμης.
Η εικόνα της Παναγίας Σουμελά, τα κειμήλια που μεταφέρθηκαν από τον Πόντο και η συμμετοχή των ποντιακών σωματείων συνδέουν τη σημερινή γιορτή με την ιστορική διαδρομή του Ποντιακού Ελληνισμού.
Η παράδοση που μεταφέρθηκε από τις πατρογονικές εστίες στον Πόντο στην Ελλάδα συνεχίζεται μέσα από τις νεότερες γενιές, με την πίστη, τη μουσική, τον χορό και τα έθιμα να αποτελούν βασικά στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Οι φετινές εκδηλώσεις ολοκληρώνονται με ποντιακό καλλιτεχνικό πρόγραμμα και τη συμμετοχή χορευτικών συγκροτημάτων, επισφραγίζοντας έναν εορτασμό που συνδυάζει θρησκευτική κατάνυξη, ιστορική μνήμη και ποντιακή παράδοση στις πλαγιές του Βερμίου.
