Η δικαστική εμπλοκή στις άδειες τριών μη κρατικών ιδρυμάτων αποκαλύπτει ξανά μια γνώριμη ελληνική παθογένεια. Άλλοι σχεδιάζουν, άλλοι αποφασίζουν και ο πολίτης πληρώνει την αβεβαιότητα. Λίγες εβδομάδες πριν να αρχίσει η νέα ακαδημαϊκή χρονιά, χιλιάδες νέοι και οι οικογένειές τους βρίσκονται μπροστά σε ένα ερώτημα που δεν θα έπρεπε ποτέ να τίθεται τόσο αργά. Θα λειτουργήσουν κανονικά τα ιδρύματα στα οποία εγγράφηκαν, κατέβαλαν χρήματα και επένδυσαν το μέλλον τους;
Σύμφωνα με όσα γνωστοποίησε ο καθηγητής Διοικητικού Δικαίου, Πάνος Λαζαράτος, έγιναν δεκτές αιτήσεις ακυρώσεως κατά αδειών λειτουργίας και προγραμμάτων σπουδών μη κρατικών πανεπιστημίων. Η εξέλιξη φέρεται να αφορά τα ιδρύματα του York, του Keele και του Anatolia. Επειδή οι δικαστικές αποφάσεις δεν έχουν ακόμη καθαρογραφεί και δημοσιοποιηθεί, κάθε κατηγορηματική ερμηνεία θα ήταν πρόωρη. Η ανησυχία, ωστόσο, είναι ήδη πραγματική.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε μία νομική διαμάχη περί αδειοδοτήσεων. Έχει ονοματεπώνυμα, αποδείξεις πληρωμών, μισθωτήρια και οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Κάποιοι φοιτητές έχουν ήδη καταβάλει δίδακτρα. Άλλοι ίσως νοίκιασαν κατοικία, αγόρασαν εξοπλισμό ή απέρριψαν διαφορετική πρόταση σπουδών. Γονείς προγραμμάτισαν θυσίες ετών, πιστεύοντας ότι το κράτος είχε ολοκληρώσει εγκαίρως τους αναγκαίους ελέγχους. Τώρα καλούνται να περιμένουν, ενώ ο Σεπτέμβριος πλησιάζει και τα έξοδα δεν αναστέλλονται με δικαστική πράξη. Εδώ βρίσκεται η καίρια πολιτική ευθύνη. Δεν αφορά την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, η οποία οφείλει να ελέγχει τη νομιμότητα κάθε διοικητικής ενέργειας. Αφορά την προετοιμασία της πολιτείας. Όταν θεσπίζεται μία τόσο βαθιά αλλαγή στην ανώτατη εκπαίδευση, οι νομικές προϋποθέσεις, οι έλεγχοι και τα σχέδια προστασίας των σπουδαστών πρέπει να έχουν εξασφαλιστεί πριν να ανοίξουν οι εγγραφές και τα ταμεία. Διαφορετικά, το κράτος συμπεριφέρεται σαν οικοδεσπότης που προσκαλεί κόσμο σε σπίτι χωρίς να γνωρίζει αν διαθέτει οικοδομική άδεια.
Στην Ελλάδα οι αποφάσεις λαμβάνονται στην κορυφή, ενώ οι συνέπειες κατρακυλούν προς τα κάτω. Οι υπουργοί θα ανταλλάξουν επιχειρήματα, οι διοικήσεις θα προσφύγουν σε νομικούς και τα ιδρύματα θα υπερασπιστούν τα συμφέροντά τους. Ο φοιτητής, όμως, δεν διαθέτει μηχανισμούς προστασίας. Κρατά μια απόδειξη διδάκτρων, ένα μισθωτήριο και τον φόβο ότι μπορεί να χάσει έναν πολύτιμο χρόνο. Βαρύτερο τίμημα καταβάλλουν όσοι δεν διαθέτουν οικονομικό δίχτυ ασφαλείας. Μία εύπορη οικογένεια ίσως αντέξει δεύτερη προκαταβολή και αναζήτηση άλλης σχολής. Για το μέσο νοικοκυριό, κάθε ανατροπή σημαίνει δανεισμό, εξανεμισμένες οικονομίες και σχέδια που συντρίβονται. Η διοικητική αστοχία γίνεται κοινωνική αδικία και εθνική απώλεια.
Τέτοιες αποτυχίες ωθούν περισσότερους νέους προς τα πανεπιστήμια του εξωτερικού. Μαζί τους φεύγουν χρήματα από την ελληνική οικονομία, κόποι οικογενειών και, κυρίως, πολύτιμο ανθρώπινο δυναμικό. Πολλά παιδιά, όταν ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, θα επιδιώξουν να παραμείνουν εκεί, αναζητώντας σταθερότητα, αξιοκρατία και καλύτερες επαγγελματικές ευκαιρίες. Το κράτος μπορεί να αστοχήσει. Δεν δικαιούται, όμως, να στέλνει τον λογαριασμό στις οικογένειες και κατόπιν να απορεί γιατί η χώρα αδειάζει από τους νέους της. Γιατί μέσα σε κάθε φάκελο εγγραφής δεν βρίσκονται μόνο χρήματα και δικαιολογητικά. Βρίσκεται ένας μελλοντικός επιστήμονας, ένα αυριανό στέλεχος και ένα κομμάτι από την ίδια την προοπτική της Ελλάδας.
Εφημερίδα Απογευματινή
