ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Εύα Παπαδάτου, Βασίλης Βενιζέλος
Ο αιφνίδιος θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη «φούντωσε», δυστυχώς κατόπιν εορτής, τη συζήτηση γύρω από τους λεγόμενους κομπογιαννίτες και τα αμφιβόλου ποιότητας ιατρεία και κλινικές. Την ίδια ώρα, όλο και περισσότεροι απομακρύνονται από την παραδοσιακή ιατρική ζητώντας ολιστική προσέγγιση στα θέματα που τους απασχολούν, ενώ κάποιοι δεν διστάζουν ακόμη και να διακόψουν τις θεραπείες τους αντικαθιστώντας τες ακόμη και με ιδιοσκευάσματα που τους προσφέρουν με το αζημίωτο κάποιοι θιασώτες των μη συμβατικών θεραπευτικών πρακτικών που υπόσχονται πως η λύση βρίσκεται μέσα μας.
Η τάση αυτή γιγαντώθηκε μετά την πανδημία του Covid, όταν και άρχισε παγκοσμίως το κίνημα των αντιεμβολιαστών με αποτέλεσμα εύπιστοι πολίτες να γυρίσουν την πλάτη στην κλασική ιατρική αφήνοντας ελεύθερο το έδαφος σε γιατρούς να διαφημίζουν τον κβαντικό βιοσυντονισμό, τη σαμανική ιατρική, την οζονοθεραπεία ή την υδροθεραπεία εντέρου, αμφιλεγόμενες πρακτικές που έχουν μπει στο στόχαστρο των επιστημόνων αφού όχι μόνο δεν έχουν την παραμικρή επιστημονική τεκμηρίωση αλλά εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους για τη ζωή και την υγεία των πολιτών. Όσον αφορά τις θεραπείες απεξάρτησης από τοξίνες (detox) -όπως πλασάρεται για παράδειγμα από κάποιους επιτήδειους η πλασμαφαίρεση- το Εθνικό Κέντρο Συμπληρωματικής και Ολοκληρωμένης Υγείας των ΗΠΑ (NCCIH), ξεκαθαρίζει πως δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι τα ειδικά αυτά προγράμματα «καθαρίζουν» τον οργανισμό.
«Η ΑΝΑΓΚΗ»
Γιατί λοιπόν, οι άνθρωποι εμπιστεύονται θεραπείες χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση;
«Η απάντηση δεν βρίσκεται στην έλλειψη λογικής ή κρίσης, αλλά σε μια βαθιά ανθρώπινη ανάγκη», εξηγεί στην «Απογευματινή» ο ψυχίατρος και ψυχοθεραπευτής, Δημήτρης Οικονόμου, ο οποίος προσθέτει: «Όταν κάποιος ανησυχεί για την υγεία του, υποφέρει από ένα επίμονο σύμπτωμα ή αναζητά περισσότερη ενέργεια, ευεξία και μακροζωία, επιθυμεί μια λύση άμεση και κατανοητή. Θέλει να αισθανθεί ότι ανακτά τον έλεγχο».
Όπως επισημαίνει ο Δημήτρης Οικονόμου «στην εποχή μας, οι μη τεκμηριωμένες θεραπείες σπάνια παρουσιάζονται ως κάτι πρόχειρο. Περιβάλλονται από πολυτελείς χώρους, σύνθετη ιατρική ορολογία, σύγχρονα μηχανήματα και υποσχέσεις ‘’αποτοξίνωσης’’, ‘’αναγέννησης’’ ή συνολικής ενίσχυσης του οργανισμού. Έτσι δημιουργείται η εντύπωση επιστημονικής εγκυρότητας, ακόμη και όταν απουσιάζουν η σαφής ιατρική ένδειξη, η αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα και οι αναγκαίες προϋποθέσεις ασφαλείας».
Φυσικά, τα social media έχουν την τιμητική τους και σε αυτό το πεδίο, όπως υπογραμμίζει στην «Α» ο Δημήτρης Οικονόμου:
«Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μια προσωπική μαρτυρία, ένα εντυπωσιακό βίντεο ή η προβολή ενός γνωστού προσώπου επηρεάζουν συχνά περισσότερο, σε σχέση μια ψύχραιμη επιστημονική εξήγηση. Η συνεχής επανάληψη κάνει έναν ισχυρισμό οικείο και το οικείο εύκολα εκλαμβάνεται ως αληθινό».
Σύμφωνα με τον ίδιο, «η επιστήμη είναι υποχρεωμένη να μιλά με δεδομένα, πιθανότητες και όρια. Δεν μπορεί να εγγυηθεί πάντοτε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Αντίθετα, οι επιστημονικοφανείς πρακτικές προσφέρουν συχνά ακριβώς αυτό που ο άνθρωπος θέλει να ακούσει: βεβαιότητα, ελπίδα και μια εντυπωσιακά απλή εξήγηση».
Από τη δική του πλευρά ο διακεκριμένος, ομότιμος καθηγητής Ψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Παύλος Σακκάς, δηλώνει στην «Α» ότι «εάν συνδυάσουμε τις υπέρμετρες επιδιώξεις ορισμένων ασθενών με την οικονομική δυνατότητα, αντιλαμβανόμαστε γιατί αρκετοί άνθρωποι, που διαθέτουν οικονομική άνεση, είναι διατεθειμένοι να ξοδέψουν υπερβολικά χρηματικά ποσά προκειμένου να επιδιώξουν στόχους που η καθημερινή ιατρική πρακτική δεν μπορεί να ικανοποιήσει. Αυτό το εξωπραγματικό κενό έρχεται δυστυχώς να καλυφθεί από κάθε είδους απατεώνες οι οποίοι υπόσχονται “θεραπείες” σε προβλήματα που αδυνατεί να επιλύσει η καθιερωμένη Ιατρική».
ΨΕΥΔΟΘΕΡΑΠΕΙΕΣ
Πρόκειται για κέντρα που, εκμεταλλευόμενα την ανθρώπινη αφέλεια και -πολλές φορές- τον φόβο, πουλάνε ακριβά την ελπίδα της αιώνιας νεότητας σε ανθρώπους οι οποίοι παρασύρονται από τη μόδα του «longevity» (μακροζωία). Οι εποχές του «νερού του Καματερού» και της Αθανασίας του Αιγάλεω που υπόσχονταν θαύματα σε ανθρώπους κυριευμένους από τον φόβο της ασθένειας μπορεί να μοιάζουν μακρινές, φαίνεται όμως πως σήμερα έχουν αντικατασταθεί από πτυχιούχους… τσαρλατάνους που βρίσκουν τον τρόπο να θησαυρίζουν, ξεφεύγοντας από κάθε έλεγχο.
Το κοινό οφείλει να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικό απέναντι σε θεραπείες που μοσχοπουλιούνται σαν φυσικές και εναλλακτικές, τόνισε στην «Α» ο ψυχίατρος Δημήτρης Παπαδημητριάδης MD MSc: «Ο φόβος, η επιφύλαξη και η καχυποψία που υπάρχει στον κόσμο απέναντι στην κλασική ιατρική είναι κάτι που επιτάθηκε στα χρόνια της πανδημίας και κατόπιν από το αντιεμβολιαστικό κίνημα. Πολλές φορές, οι άνθρωποι φοβούνται ότι θα τους χορηγήσουμε φάρμακα. Επίσης, δεν καταλαβαίνουν εύκολα τις περίπλοκες απαντήσεις που δίνει πολλές φορές η σοβαρή επιστήμη κι έτσι νιώθουν ασφάλεια ή οικειότητα στις απλές απαντήσεις που θα δώσει μία, δυστυχώς, απατηλή εναλλακτική θεραπεία. Και το λέω απατηλή, διότι όλες αυτές οι προσεγγίσεις είναι τεκμηριωμένα ψευδοθεραπείες και ψευδοεπιστήμη. Σε αυτού του είδους τις θεραπείες δεν υπάρχει καμία επιστημονική τεκμηρίωση, τουναντίον υπάρχουν πολλά δεδομένα για την επικινδυνότητά τους».
Μιλώντας για την πλασμαφαίρεση ανέφερε ότι είναι παραπλάνηση αυτό που αφήνεται να εννοηθεί αυτές τις μέρες, ότι δηλαδή κακώς γινόταν στο ιδιωτικό ιατρείο κι ότι έπρεπε να γίνεται σε δημόσιο ή ιδιωτικό νοσοκομείο: «Η πλασμαφαίρεση (με αυτή την ένδειξη αναζωογόνησης ή κάθαρσης του οργανισμού από ουσίες, φάρμακα κ.λπ.) δεν έχει ένδειξη στην πραγματικότητα. Γίνεται μόνο για σκοπούς ιδιαίτερους, απειλητικούς για τη ζωή, για πολύ σοβαρά αιματολογικά και αυτοάνοσα νοσήματα».
ΚΒΑΝΤΙΚΗ
Για τις εναλλακτικές θεραπείες ο ψυχίατρος έκανε λόγο για εξαπάτηση του κόσμου: «Έχω κατά καιρούς ασθενείς που είχαν προσπαθήσει προηγουμένως να αποφύγουν τους ψυχιάτρους, πηγαίνοντας στους εναλλακτικούς και κάνοντας τις περίεργες διαδικασίες κβαντικής ιατρικής. Κατέληξαν, όμως, σε εμάς επειδή δεν βρήκαν απάντηση στο πρόβλημά τους, έχοντας όμως ξοδέψει ήδη πολλά χρήματα. Το κόστος ευκαιρίας που πληρώνεται σε αυτές τις εναλλακτικές, δηλαδή του να χάσει κανείς πολύτιμο χρόνο σε πιο σοβαρά νοσήματα όπως είναι ο καρκίνος, είναι ολέθριο καμιά φορά».
Ο ίδιος είπε πως είναι εύκολο μέσα στην απελπισία του και στην ανάγκη του να βοηθηθεί κάποιος να βρει αλήθειες που δεν υπάρχουν: «Τα παλιότερα χρόνια είχαμε επιτήδειους άσχετους, όπως π.χ. η Αθανασία του Αιγάλεω ή το νερό του Καματερού, τώρα όμως έχουμε γιατρούς που το κάνουν. Αυτό κάνει τα πράγματα πιο σοβαρά. Πρόκειται για γιατρούς ημιεκπαιδευμένους, οι οποίοι ξεπουλάνε τη λευκή ποδιά τους κερδοσκοπικά, για να εμπορευθούν αυτού του είδους τις υπηρεσίες».
«ΦΩΝΑΖΩ ΧΡΟΝΙΑ»
Από την πλευρά του ο δερματολόγος, Γιώργος Δαράβαλης, ξεσπάει λέγοντας ότι φωνάζει εδώ και χρόνια δημόσια για τους κινδύνους που διατρέχουν όσοι πάνε να υποβληθούν σε επέμβαση οπουδήποτε και από οποιονδήποτε.
«Γιατί αν δεν ήταν ο Μαζωνάκης, δεν θα είχε ανοίξει ρουθούνι, δεν θα είχε ασχοληθεί κανείς, θα ήταν ένας θάνατος που απλώς συνέβη. Το λέω 10 χρόνια τώρα, ότι μόνο όταν θα έχουμε τον πρώτο θάνατο επωνύμου θα ανοίξει ο ασκός του Αιόλου… έτσι κι έγινε».
Αναφορικά με το τι πρέπει να γίνει για να σταματήσει όλο αυτό, ο Πατρινός δερματολόγος ήταν κάθετος: «Όταν γίνεται καταγγελία από εμάς τους γιατρούς είναι απαραίτητοι οι άμεσοι εξονυχιστικοί έλεγχοι». Ο ίδιος ανέφερε ότι σπάνια πελάτης που θα δυσαρεστηθεί ή θα κινδυνεύσει, θα προχωρήσει σε καταγγελία, αλλά τόνισε πως ο κόσμος πρέπει να πηγαίνει μόνο σε νόμιμα ιατρεία που έχουν πιστοποίηση από τον Ιατρικό Σύλλογο και να κάνει ερωτήσεις. Και τόνισε: «Έχει αυτό το δικαίωμα αφού πληρώνει: μπορεί να κοιτάξει το σκεύασμα, τι του ανοίγει ο γιατρός, τι υλικό είναι, αν είναι επώνυμης εταιρείας».
Εφημερίδα Απογευματινή
