Του Δημήτρη Λυκούδη
Για τους µόνιµους κατοίκους στην ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδα τα κενά στις θέσεις των ιερέων δεν αποτελούν είδηση, αλλά καθηµερινό πλέον φαινόµενο, που καλούνται να συνηθίσουν και να αντιµετωπίσουν µε υποµονή. Μικρά χωριά περιµένουν µία φορά τον µήνα να χτυπήσει η καµπάνα στον κεντρικό ναό.
Οσον αφορά τα Μυστήρια, γάµους και βαφτίσεις, καλούνται να µεταβούν σε µεγάλους ναούς σε κεντρικότερα σηµεία, µια και οι ποιµαντικές ανάγκες στην περιοχή τους εξυπηρετούνται από ιερείς άλλων κοντινών σε αυτούς χωριών, µε όσες δυσκολίες αυτό επιφέρει για όλους, κλήρο και λαό.
Ο µητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως, Ανθιµος, µίλησε στην «Κυριακάτικη Απογευµατινή» για τα κενά των ιερέων στην επαρχία, σηµειώνοντας ότι πρόκειται για ένα καίριο ζήτηµα που η Εκκλησία καλείται συνολικά να αντιµετωπίσει.
«Εµείς στην Περιφέρειά µας δεν έχουµε πολλά κενά, δυο-τρία. Υπάρχουν όµως άλλες περιοχές που αντιµετωπίζουν πολύ µεγάλο πρόβληµα. Ο κόσµος, για να παραµείνει στον τόπο του και µην εγκαταλείψει τις πατρογονικές εστίες του, µεταξύ άλλων, έχει ανάγκη να ακούει την καµπάνα του χωριού του να χτυπάει, να βλέπει τον ιερέα συχνότατα, όχι όταν προκύψει µια κηδεία ή µια Λειτουργία και ο ιερέας έρχεται από άλλη περιοχή», τονίζει ο Ανθιµος.
Χειροτονίες
Εως σήµερα, όπως σηµειώνει ο ποιµενάρχης της Αλεξανδρούπολης, κάθε Μητρόπολη, στο τέλος του έτους, συγκεντρώνει όσα κενά έχει, όσες συνταξιοδοτήσεις ή θανάτους κληρικών έχει και αποστέλλει συνολικά τον αριθµό στο υπουργείο Παιδείας και Θρησκευµάτων. Αυτό, αναλογικά µε κάθε Μητρόπολη, παρέχει και τη δυνατότητα κάλυψης αυτών των θέσεων, οι οποίες, σχεδόν πάντοτε, είναι λιγότερες κατά πολύ σε σχέση µε τις υπάρχουσες ανάγκες κάθε τόπου.
«Οι θέσεις που µας δίδει το υπουργείο είναι ελάχιστες. Εποµένως, κάθε µητροπολίτης προχωρά στη χειροτονία διακόνων άµισθων, που δεν ασφαλίζονται ή πληρώνονται από το κράτος και αναλαµβάνει η τοπική εκκλησία να παρέχει ένα οικονοµικό βοήθηµα αξιοπρεπές, ώστε ο νέος διάκονος, άγαµος ή έγγαµος, να προχωρήσει τη ζωή και ποιµαντική διακονία του», σηµειώνει ο Ανθιµος.
Σήµερα, οι ιερείς, ανάλογα µε το επίπεδο τίτλων και σπουδών τους, χωρίζονται σε κατηγορίες: Α΄, Β΄, Γ΄, ∆΄. Η πρώτη αφορά ιερείς µε πανεπιστηµιακούς τίτλους σπουδών και απόφοιτους των Ανωτάτων Εκκλησιαστικών Ακαδηµιών, πέραν δηλαδή των ΑΕΙ. Οι ιερείς Β΄ είναι απόφοιτοι Λυκειακής Εκπαίδευσης ή της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής, οι Γ΄ κατηγορίας του Γυµνασίου και οι ιερείς ∆΄ κατηγορίας, οι γηραιοί πλέον, απόφοιτοι ∆ηµοτικού. Σήµερα, στα µεγάλα αστικά κέντρα δεν υπάρχουν ιερείς των δύο τελευταίων κατηγοριών, ενώ της Β κατηγορίας είναι ελάχιστοι.
«Εχει σηµασία ο τίτλος σπουδών, αναµφίβολα, αλλά αυτό που µας ενδιαφέρει πρώτα είναι το εκκλησιαστικό ήθος, η ευγένεια, η καλλιέργεια του ανθρώπου και η ευσέβεια. Πρώτα τέτοιους διακόνους και κληρικούς θέλουµε. Και αν ακόµη είναι µικρότερης µόρφωσης, σιγά σιγά σπουδάζουν µε το ράσο, πηγαίνουν και εγγράφονται σε κάποιο ΑΕΙ ή Ανώτατη Εκκλησιαστική Σχολή, προκειµένου να έχουν και την απαραίτητη θεολογική κατάρτιση στα λειτουργικά και ποιµαντικά τους καθήκοντα», συµπληρώνει ο µητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως.
Εκπαιδευτική εµβάθυνση
Σε πολλές Μητροπόλεις σήµερα, στην προσπάθεια να αντιµετωπιστεί αυτή η ανάγκη περαιτέρω κατάρτισης και εµβάθυνσης των κληρικών σε ζητήµατα πνευµατικά, λειτουργικά και αντιαιρετικά, λειτουργούν σεµινάρια και συνάξεις κληρικών που έχουν αυτόν τον σκοπό: να ενηµερώσουν και να πληροφορήσουν τους κληρικούς σε θέµατα που άπτονται της ποιµαντικής διακονίας τους.
Αυτά τα σεµινάρια προγραµµατίζονται από τις κατά τόπους Μητροπόλεις σε όλη την Ελλάδα, διδάσκουν επιστήµονες και καθηγητές, κυρίως θεολόγοι, και απευθύνονται σε όλες τις βαθµίδες των κληρικών, ώστε να δίδεται η δυνατότητα της καλλιέργειας των θεολογικών γνώσεων µε την καθηµερινή ορθοπραξία του κλήρου.
«Οι ιερείς σήµερα είναι ανώτατης πανεπιστηµιακής εκπαίδευσης. Μάλιστα, πολλοί από αυτούς έχουν και περισσότερα από ένα ή και δύο πτυχία, καθώς και µεταπτυχιακούς αλλά και διδακτορικούς τίτλους σπουδών, όχι απαραίτητα πάντα στη Θεολογία. Οι ιερείς µας Γ΄ και ∆΄ κατηγορίας τείνουν να εκλείψουν, καθώς πρόκειται για όσους χειροτονήθηκαν πριν από σαράντα και πενήντα χρόνια και σήµερα οι περισσότεροι, αν όχι όλοι, είναι συνταξιούχοι. Εχουµε όµως τον ίδιο σεβασµό προς όλους, καθώς το Μυστήριο της Ιεροσύνης είναι αυτό που ξεχωρίζει, όχι οι τίτλοι σπουδών», αναφέρει ο µητροπολίτης της Αλεξανδρούπολης.
Στις µεγάλες πόλεις συναντάµε σήµερα ενορίες οι οποίες έχουν τρεις, τέσσερις, ακόµη και πέντε ιερείς. Οµως, είναι µεγάλος και ο αριθµός των ανθρώπων οι οποίοι συναπαρτίζουν την ενορία, δηλαδή πολλαπλασιάζονται οι ποιµαντικές και λειτουργικές ανάγκες των πιστών. Στην επαρχία όµως, και ιδιαίτερα σε ακριτικές περιοχές, ιερείς κατώτερης βαθµίδας ή και άµισθοι, ενδεχοµένως και κάποιοι που συνταξιοδοτήθηκαν από άλλο επάγγελµα εκτός εκκλησίας και είχαν ευσεβή χρόνιο πόθο να ιερωθούν, αποτελούν ιδανική και σωτήρια λύση για µικρά χωριά που περιµένουν και προσµένουν να δουν παπά στον τόπο τους.
«Ο σκοπός δεν είναι απλά και µόνο να χειροτονήσουµε ιερείς, αλλά να τους δώσουµε και τα κίνητρα ώστε να παραµείνουν στον τόπο διακονίας που θα τους στείλουµε, ειδικά όταν πρόκειται για νέους ανθρώπους. Είµαι, όµως, αισιόδοξος, θα βελτιωθεί η κατάσταση, γιατί βλέπω και συναντώ πολλούς νέους που ποθούν αληθινά το ράσο και την ιερατική αφιέρωση», καταλήγει ο Ανθιµος, ευχόµενος η Εκκλησία, σύντοµα και Συνοδικά, να εξετάσει και αυτό το ζήτηµα.
Κυριακάτικη Απογευματινή
