Μια νέα σελίδα στη μάχη κατά του καρκίνου ενδέχεται να ανοίγει μετά την ανακοίνωση των Moderna και Merck (MSD εκτός ΗΠΑ και Καναδά) ότι ένα εξατομικευμένο αντικαρκινικό εμβόλιο τεχνολογίας mRNA, το intismeran, σε συνδυασμό με την ανοσοθεραπεία Keytruda, μείωσε κατά 42% τον κίνδυνο θανάτου ή υποτροπής του μελανώματος σε μεγάλη κλινική δοκιμή Φάσης 3.
Τα αναλυτικά και λεπτομερή δεδομένα αναμένεται να παρουσιαστούν σήμερα το απόγευμα, στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ESMO), το οποίο πραγματοποιείται στη Μαδρίτη της Ισπανίας, ενώ η επιστημονική κοινότητα θα εξετάσει προσεκτικά τόσο το μέγεθος όσο και τη διάρκεια του θεραπευτικού οφέλους.
- 1.100 ασθενείς συμμετείχαν στη μελέτη για το αντικαρκινικό εμβόλιο
- 42% των ασθενών παρουσίασε μείωση του κινδύνου θανάτου
- 38% εμφάνισε μείωση του κινδύνου εξάπλωσης της νόσου
- 82,2% των ασθενών που έλαβαν τον συνδυασμό παρέμενε χωρίς υποτροπή
Τα ευρήματα ενισχύουν τις προσδοκίες ότι η επιστήμη μπορεί να περάσει σε μια νέα εποχή, στην οποία η θεραπεία δεν θα αντιμετωπίζει απλώς τον καρκίνο γενικά, αλλά θα σχεδιάζεται με βάση τα ιδιαίτερα βιολογικά χαρακτηριστικά του όγκου κάθε ασθενούς. Την πολύ ευχάριστη είδηση μετέδωσε πρώτο το διεθνές ειδησεογραφικό πρακτορείο, Reuters. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Moderna και η Merck ήδη δοκιμάζουν το ίδιο εξατομικευμένο mRNA εμβόλιο, το intismeran autogene (V940), και σε άλλους καρκίνους.
Συγκεκριμένα:
– Μη μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα (NSCLC): είναι ο σημαντικότερος επόμενος στόχος. Υπάρχουν ήδη μελέτες Φάσης 3, μεταξύ άλλων σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε πλήρη χειρουργική αφαίρεση του όγκου.
– Καρκίνος της ουροδόχου κύστης: βρίσκεται σε μελέτες Φάσης 2.
– Καρκίνος του νεφρού (νεφροκυτταρικό καρκίνωμα): επίσης σε Φάση 2.
Απαιτείται ωστόσο μια κρίσιμη διευκρίνιση: το intismeran δεν αποτελεί ακόμη εγκεκριμένο αντικαρκινικό εμβόλιο. Πρόκειται για υπό διερεύνηση θεραπεία, τα αποτελέσματα της οποίας δημιουργούν ισχυρές προσδοκίες χωρίς να σημαίνουν ότι έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία αξιολόγησης και αδειοδότησης από τις αρμόδιες ρυθμιστικές Αρχές.
ΕΛΠΙΔΑ
Στη μελέτη συμμετείχαν περισσότεροι από 1.100 ασθενείς. Τα δεδομένα έδειξαν ότι ο συνδυασμός του εξατομικευμένου εμβολίου με το Keytruda μείωσε κατά 42% τον κίνδυνο θανάτου ή υποτροπής και κατά 38% τον κίνδυνο εξάπλωσης της νόσου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ένα ακόμη εύρημα: δύο χρόνια μετά τη θεραπεία, το 82,2% των ασθενών που έλαβαν τον συνδυασμό παρέμενε χωρίς υποτροπή, έναντι 70% εκείνων που έλαβαν μόνο Keytruda. Η διαφορά αυτή ενισχύει την επιστημονική σημασία των αποτελεσμάτων και στρέφει το ενδιαφέρον της διεθνούς ογκολογικής κοινότητας σε μια προσέγγιση που επιχειρεί να αξιοποιήσει με μεγαλύτερη ακρίβεια τις δυνατότητες του ίδιου του ανοσοποιητικού συστήματος.
«Η στατιστική σημαντικότητα είναι πολύ υψηλή. Δεν πρόκειται για αποτέλεσμα που προέκυψε τυχαία», δήλωσε ο δρ. Χουσεΐν Ταουμπί, ειδικός στο μελάνωμα και ερευνητής της δοκιμής στο Κέντρο Καρκίνου MD Anderson του Πανεπιστημίου του Τέξας.
Σύμφωνα μάλιστα με όσα αναφέρει σήμερα στην «Απογευματινή» ο καθηγητής Ογκολογίας, Αιματολογίας και Θεραπευτικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθανάσιος Δημόπουλος, «οι σχετικές ανακοινώσεις για το εν λόγω mRNA εμβόλιο κατά του καρκίνου, συγκεκριμένα κατά του μελανώματος του πιο επιθετικού καρκίνου του δέρματος, είναι πάρα πολύ θετικές. Να σημειώσουμε επίσης ότι πάνω από εκατό χρόνια καταβάλλεται προσπάθεια από την επιστημονική ιατρική κοινότητα να καταστήσουμε τα εμβόλια ως έναν κρίσιμο αντινεοπλασματικό παράγοντα, αλλά σήμερα είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της Ιατρικής, που κάτι τέτοιο φαίνεται ότι επιτυγχάνεται».
Αξίζει, μάλιστα, να σημειωθεί ότι μία από τους συντάκτες της σπουδαίας αυτής μελέτης είναι η καθηγήτρια Παθολογίας-Ογκολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Έλενα Γκόγκα, η οποία είχε δηλώσει, μεταξύ άλλων, πρόσφατα στην «Α» για το θέμα: «Παραμένουν, βεβαίως, πολλά ερωτήματα: πόσους εμβολιασμούς θα πρέπει να κάνουμε; Σε ποιους όγκους είναι περισσότερο αποτελεσματικά; Χρειάζονται συνδυαστικές θεραπείες με ανοσοθεραπεία; Σε περίπτωση που τα εξατομικευμένα εμβόλια εγκριθούν, θα μπει στο μικροσκόπιο και το οικονομικό ζήτημα κόστους-οφέλους, καθώς η διαδικασία παρασκευής συνειδητοποιούμε όλοι ότι πρόκειται για μια αρκετά δαπανηρή επιλογή. Η δύσκολη αυτή και δαπανηρή διαδικασία δημιουργεί για πρώτη φορά στον ιατρικό χάρτη μια πλήρως εξατομικευμένη και μοναδική θεραπεία για τον κάθε ασθενή, ένα μοναδικό εμβόλιο».
ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ
Το μελάνωμα είναι ένας ιδιαίτερα επιθετικός τύπος καρκίνου του δέρματος, ο οποίος αναπτύσσεται από τα μελανοκύτταρα. Η αντιμετώπισή του αποτελεί διαρκή πρόκληση για την ιατρική επιστήμη, ιδίως όταν υπάρχει κίνδυνος επανεμφάνισης ή εξάπλωσης της νόσου.
Εδώ βρίσκεται η ιδιαιτερότητα της νέας θεραπείας. Σε αντίθεση με τα προληπτικά εμβόλια που γνωρίζει το ευρύ κοινό, το συγκεκριμένο σκεύασμα σχεδιάζεται με βάση τις μοναδικές μεταλλάξεις του όγκου κάθε ασθενούς. Στόχος είναι να εκπαιδεύσει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να αναγνωρίζει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά των καρκινικών κυττάρων και να στρέφει εναντίον τους την άμυνά του.
Το Keytruda, από την πλευρά του, παρεμβαίνει σε έναν μηχανισμό που επιτρέπει στα καρκινικά κύτταρα να αποφεύγουν την επίθεση του ανοσοποιητικού. Ο συνδυασμός των δύο θεραπειών επιχειρεί, επομένως, να δώσει στο ανοσοποιητικό σύστημα τόσο τη δυνατότητα να αναγνωρίζει καλύτερα τον στόχο όσο και μεγαλύτερη ελευθερία να επιτεθεί.
Η τεχνολογία mRNA, η οποία βρέθηκε στο επίκεντρο της παγκόσμιας προσοχής κατά την πανδημία της COVID-19, συνδέεται με την επιστημονική πρόοδο που τιμήθηκε με το Νόμπελ Ιατρικής και Φυσιολογίας του 2023, το οποίο απονεμήθηκε στους Καταλίν Καρικό και Ντρου Βάισμαν για τις ανακαλύψεις τους που επέτρεψαν την ανάπτυξη αποτελεσματικών εμβολίων mRNA κατά της COVID-19.
ΣΤΟΙΧΗΜΑ
Ο διευθύνων σύμβουλος της Moderna, Στεφάν Μπανσέλ, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα σημείο καμπής για τη θεραπεία του καρκίνου, υπογραμμίζοντας τη δυνατότητα δημιουργίας νέων Τ-λεμφοκυττάρων ειδικά για τον όγκο κάθε ασθενούς. Οι δύο εταιρείες προετοιμάζουν την υποβολή αίτησης έγκρισης στις Ηνωμένες Πολιτείες με στόχο, σύμφωνα με τον ίδιο, η θεραπεία να μπορέσει να κυκλοφορήσει το 2027.
Η επόμενη πρόκληση δεν είναι μόνο η επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων, αλλά και η μετατροπή αυτής της τεχνολογικής δυνατότητας σε μια ασφαλή, αποτελεσματική και προσβάσιμη θεραπεία για τους ασθενείς που τη χρειάζονται.
Εάν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν και από τα επόμενα στάδια αξιολόγησης, το intismeran θα μπορούσε να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα προς μια διαφορετική αντίληψη της ογκολογίας: μια ιατρική που δεν αντιμετωπίζει όλους τους όγκους με τον ίδιο τρόπο, αλλά επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει τη μοναδικότητα του καθενός.
Η επανάσταση, εφόσον επιβεβαιωθεί, δεν θα βρίσκεται απλώς στην ανακάλυψη ενός ακόμη φαρμάκου. Θα βρίσκεται στην προοπτική μιας θεραπείας που σχεδιάζεται για τον συγκεκριμένο ασθενή, με βάση τον συγκεκριμένο καρκίνο του. Και αυτή είναι μια προοπτική που αξίζει να παρακολουθήσουμε με ελπίδα, αλλά και με την επιστημονική νηφαλιότητα που απαιτεί κάθε μεγάλη υπόσχεση της ιατρικής.
Ίαση τεσσάρων μορφών της νόσου χωρίς χημειοθεραπείες
Ρεπορτάζ: Αντώνης Τριανταφύλλου
Ελπιδοφόρα αποτελέσματα για την ίαση τεσσάρων μορφών καρκίνου χωρίς την ανάγκη χημειοθεραπείας ή ακτινοθεραπείας παρέχουν οι κλινικές δοκιμές ενός νέου πρωτοποριακού αλλά πειραματικού εμβολίου κατά του καρκίνου, με την ονομασια «UCPVax», που αναπτύχθηκε στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Μπεζανσόν στη Γαλλία. Το UCP Vax αποδίδει πολλά και υποσχόμενα αποτελέσματα, καθώς έχει επιτρέψει την επανεκκίνηση του ανοσοποιητικού συστήματος στο 80% των ασθενών.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Ολιβιέ Αντοτεβί, ανοσοογκολόγο στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Μπεζανσόν, ο οποίος ηγείται του προγράμματος, το πειραματικό αυτό εμβόλιο διεγείρει τα λεμφοκύτταρα, τα οποία είναι οι επικεφαλής του ανοσοποιητικού και τρόπον τινά διατάσσει το αμυντικό σύστημα του ανθρώπινου οργανισμού να καταστρέψει τα καρκινικά κύτταρα, επιτρέποντας παράλληλα στον ασθενή να παράγει αντισώματα. Αυτό είναι που κάνει το UCP Vax μοναδικό.
ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ
Το UCP Vax είναι ένα πρωτοποριακό, καθολικό θεραπευτικό εμβόλιο κατά του καρκίνου. Οι δραστικές ουσίες του έχουν σκοπό να κινητοποιήσουν το ανοσοποιητικό σύστημα των ασθενών που το λαμβάνουν ώστε να καταστρέψει τα καρκινικά κύτταρα.
Το εμβόλιο στοχεύει την τελομεράση, ένα ένζυμο που υπερεκφράζεται στο 85%-90% όλων των ειδών καρκίνου και είναι απαραίτητο για τον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό των όγκων. Επειδή βρίσκεται σχεδόν σε κάθε μορφή καρκίνου, το εμβόλιο χαρακτηρίζεται ως «καθολικό».
ΠΟΙΕΣ ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ ΑΦΟΡΑ
Τέσσερις είναι οι βασικοί τύπου καρκίνου υπό μελέτη με το UCP Vax. Tο γλοιοβλάστωμα (καρκίνος του εγκεφάλου). Σε κλινική δοκιμή φάσης ΙΙ το 90% των ασθενών εμφάνισε ανθεκτική T-κυτταρική απόκριση, με αρκετούς ασθενείς να επιτυγχάνουν επιβίωση άνω των δύο ετών. Σε καρκίνους σχετιζόμενους με τον ιό HPV δοκιμάζεται σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία (atezolizumab), καταγράφοντας πλήρεις υφέσεις (remissions). Στον προχωρημένο καρκίνο του πνεύμονα έχει παρατηρηθεί βελτίωση στη συνολική επιβίωση των ασθενών που ανταποκρίθηκαν στο εμβόλιο. Τέλος, υπό κλινική αξιολόγηση βρίσκεται η απόδοσή του για το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα.
Το εμβόλιο έχει ήδη περάσει από τέσσερις κλινικές δοκιμές σε περισσότερα από 20 νοσοκομεία στη Γαλλία. Σε 8 στους 10 ασθενείς η ανοσολογική άμυνα επανενεργοποιείται.
Δεν έχουν αναφερθεί σοβαρές παρενέργειες μέχρι σήμερα, εκτός από ήπιες τοπικές αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης. Θα πρέπει να γίνουν και άλλες κλινικές δοκιμές. Αν όλα πάνε καλά, το πειραματικό εμβόλιο θα λάβει άδεια κυκλοφορίας το 2032.
Εφημερίδα Απογευματινή
