Σαφές μήνυμα ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας –Κύπρου θα προχωρήσει παρά τις τουρκικές αντιδράσεις έστειλαν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και Γιώργος Γεραπετρίτης, με τον υπουργό Εξωτερικών να αναφέρεται στην ύπαρξη επιχειρησιακού σχεδιασμού για την αντιμετώπιση ενδεχόμενης τουρκικής παρεμπόδισης. «Ενδεχόμενη παρεμπόδιση από την Τουρκία θα αντιμετωπιστεί επιχειρησιακά», τόνισε ο κ. Γεραπετρίτης, μιλώντας κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και Εθνικής Άμυνας της Βουλής. Σύμφωνα με πληροφορίες από την κεκλεισμένων των θυρών συνεδρίαση, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας διαβεβαίωσε τους βουλευτές ότι το έργο θα προχωρήσει, επισημαίνοντας ότι σε περίπτωση τουρκικής παρεμπόδισης υπάρχουν από την ελληνική πλευρά έτοιμα όλα τα αναγκαία σχέδια για την αντιμετώπισή της. Η αναφορά του Γιώργου Γεραπετρίτη αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της σχεδιαζόμενης επανέναρξης των εργασιών, καθώς η Άγκυρα έχει καταστήσει σαφές ότι επιδιώκει να έχει λόγο στις δραστηριότητες που πραγματοποιούνται σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες θεωρεί ότι εμπίπτουν στην τουρκική υφαλοκρηπίδα.
Ο Μητσοτάκης ξέκοψε το θέμα της άδειας – «Η ηλεκτρική διασύνδεση θα προχωρήσει»
Πάντως, ο υπουργός Εξωτερικών εμφανίστηκε να εκτιμά ότι η Τουρκία δεν θα επιλέξει τελικά να παρεμποδίσει την υλοποίηση του έργου, λαμβάνοντας υπόψη τόσο την εμπλοκή γαλλικών συμφερόντων όσο και την ευρωπαϊκή χρηματοδότησή του. Πρόκειται, ωστόσο, για εκτίμηση της ελληνικής πλευράς, η οποία μένει να επιβεβαιωθεί όταν επαναληφθούν οι εργασίες επί του πεδίου. Νωρίτερα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στον Alpha Radio 98,9, στους Τάκη Χατζή και Αθηναΐδα Νέγκα, επανέλαβε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση θα προχωρήσει, ξεκαθαρίζοντας πως η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί την ανάγκη τουρκικής αδειοδότησης. «Αυτά είναι πολύ σοβαρά θέματα για να τα υποβαθμίζουμε σε αυτό το επίπεδο», ανέφερε ο πρωθυπουργός, προσθέτοντας: «Το καλώδιο θα προχωρήσει. Άδεια για το καλώδιο θα δώσουν οι ελληνικές Αρχές και τα υπόλοιπα θα τα συζητήσουμε εν ευθέτω χρόνω». Ο κ. Μητσοτάκης απέφυγε να επεκταθεί στο ενδεχόμενο τουρκικής παρέμβασης και στον τρόπο με τον οποίο θα αντιδρούσε η ελληνική πλευρά, επισημαίνοντας ότι δεν πρόκειται να υπεισέλθει σε επιχειρησιακές λεπτομέρειες.
Οι τοποθετήσεις πρωθυπουργού και υπουργού Εξωτερικών αποτυπώνουν την κυβερνητική γραμμή ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αναγνωρίσει στην Τουρκία δικαίωμα έγκρισης των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση. Ιδιαίτερη σημασία ωστόσο, αποκτά η γαλλική συμμετοχή στο έργο, καθώς η Meridiam έχει εισέλθει στο μετοχικό σχήμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης, προσδίδοντας πρόσθετο οικονομικό και διπλωματικό βάρος στην υλοποίησή της. Στο επίκεντρο βρίσκεται και το γαλλικό πλοίο «Abeille Marengo», το οποίο βρίσκεται στο Ηράκλειο της Κρήτης, ενόψει των επόμενων ερευνητικών εργασιών. Ο σχεδιασμός προβλέπει την επανέναρξη των σχετικών δραστηριοτήτων εντός Νοεμβρίου, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί δημόσια συγκεκριμένη ημερομηνία.
Η παρουσία γαλλικών συμφερόντων αποτελεί έναν από τους παράγοντες στους οποίους στηρίζει η Αθήνα την εκτίμηση ότι η Άγκυρα θα αποφύγει μια νέα παρέμβαση. Αυτό, ωστόσο, δεν αναιρεί το γεγονός ότι η Τουρκία εξακολουθεί να προβάλλει τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο. Στο διπλωματικό επίπεδο, κρίσιμο παραμένει το ζήτημα της ενημέρωσης της Τουρκίας για τις εργασίες, καθώς η Αθήνα διαχωρίζει τη γνωστοποίηση για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας από οποιαδήποτε διαδικασία αδειοδότησης. Σε αυτό το πλαίσιο, το περιεχόμενο της γνωστοποίησης αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ελληνική πλευρά επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οποιαδήποτε ενημέρωση για λόγους ναυσιπλοΐας δεν θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αναγνώριση τουρκικών αρμοδιοτήτων.
Δεν θα υπάρξει ένταξη με όρους «α λα τούρκα»
Ρεπορτάζ: Γιάννης Πολίτης
Αιχμές κατά της Τουρκίας και μάλιστα… εκτός έδρας, άφησε ο Μανώλης Κεφαλογιάννης, κατά τη διάρκεια της 82ης συνεδρίασης της Μεικτής Επιτροπής ΕΕ-Τουρκίας στην Άγκυρα. Ο κ. Κεφαλογιάννης ο οποίος προήδρευσε συνεδρίασης στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση αφού καταδίκασε το τουρκολιβυκό μνημόνιο έστειλε το μήνυμα ότι «δεν πρόκειται να υπάρξει ποτέ ένταξη της Τουρκίας με όρους “α λα τούρκα” (!)».
Αναφερόμενος στο τουρκολιβυκό μνημόνιο ο «γαλάζιος» ευρωβουλευτής χαρακτήρισε το «τουρκολιβυκό μνημόνιο» ως αντίθετο με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας, τονίζοντας ότι δεν αποτελεί διμερή απόφαση αλλά ζήτημα που άπτεται διεθνών συμβάσεων, τις οποίες έχουν επικυρώσει περισσότερες από 160 χώρες. Μάλιστα παρέθεσε ανακοινώσεις ης ΕΕ αλλά και του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, που σημειώνουν πως το μνημόνιο αυξάνει τις εντάσεις στην περιοχή και χαρακτηρίζεται ως προκλητική εξέλιξη. Υπενθύμισε επίσης τις κοινές δηλώσεις διαφόρων χωρών στα Ηνωμένα Έθνη, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Κύπρος και η ΕΕ. Ταυτόχρονα έθεσε το ζήτημα της ένταξης της Τουρκίας στο SAFE, υπογραμμίζοντας ότι οι πράξεις της Άγκυρας είναι αντίθετες με το Δίκαιο της Θάλασσας και προκαλούν ανησυχία στους Ευρωπαίους. Κάλεσε δε την Τουρκία να ακυρώσει την απειλή πολέμου (casus belli) κατά της Ελλάδας.
Ο Μανώλης Κεφαλογιάννης απάντησε στα μέλη της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης που έκαναν λόγο για ειδική μεταχείριση της Ελλάδας κατά τη διαδικασία ένταξής της. «Λέτε ότι υπήρχαν “εξαιρέσεις” για την ένταξη της Ελλάδας. Αν υπήρχε εξαίρεση τη ζητήσαμε μόνο για έναν λόγο. Γιατί η Ευρώπη πήρε το όνομά της από την κόρη του Μίνωα από την Κνωσσό. Δεν υπάρχουν συμβιβασμοί στις ευρωπαϊκές Αρχές. Γι’ αυτό πρέπει να συμμορφωθείτε με όλα αυτά τα κριτήρια. Θα ήθελα επίσης να προσθέσω και αυτό χωρίς να θέλω να προβοκάρω τη συζήτηση. Από το 2016 και μετά 150 δήμαρχοι έχουν συλληφθεί και έχουν αντικατασταθεί. Η επίσκεψή μας στην Άγκυρα πέρυσι ματαιώθηκε εξαιτίας της σύλληψης Ιμάμογλου. Δεν μπορούμε λοιπόν να έχουμε ενταξιακή διαδικασία με μία χώρα που έχει δημοκρατία “α λα τούρκα”».
Προειδοποιήσεις από έμπειρο διπλωμάτη
Πληθαίνουν οι φωνές αμφισβήτησης στο εσωτερικό της Τουρκίας για τη διπλωματική βαρύτητα του τουρκολιβυκού μνημονίου και τους χειρισμούς της κυβέρνησης Ερντογάν στην Ανατολική Μεσόγειο, την ώρα που η Άγκυρα επιχειρεί να ενισχύσει τη διεθνή νομιμοποίηση της συμφωνίας με τη Λιβύη. Χαρακτηριστική είναι η παρέμβαση του Τούρκου πρώην πρέσβη Σελίμ Κουνεράλπ, ενός αναγνωρισμένου διπλωμάτη, ο οποίος αμφισβητεί τη δυνατότητα της Τουρκίας να παρακάμψει τη γεωγραφική πραγματικότητα και τα δικαιώματα της Κρήτης κατά την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Ο έμπειρος διπλωμάτης προειδοποιεί πως η Τουρκία δεν μπορεί να αντιμετωπίζει την Κρήτη σαν να μην υπάρχει στον χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου, επισημαίνοντας παράλληλα τους κινδύνους που εγκυμονεί μια ενδεχόμενη στρατιωτική αντιπαράθεση με την Ελλάδα, η οποία θα μπορούσε να έχει ιδιαίτερα υψηλό κόστος για την Άγκυρα. Ακόμη πιο αιχμηρός εμφανίζεται για τα σενάρια αποστολής τουρκικών ερευνητικών πλοίων σε αμφισβητούμενα ύδατα, καθώς προειδοποιεί για επανάληψη των κρίσεων του 1976 και του 2020 και αφήνει αιχμές εναντίον όσων ζητούν στρατιωτική αντιπαράθεση.
Η παρέμβασή του αποκτά πρόσθετη σημασία μετά την πρόσφατη επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, εξέλιξη την οποία η τουρκική κυβέρνηση παρουσιάζει ως διπλωματική επιτυχία.
Την ίδια ώρα, η Αθήνα επιμένει ότι η συμφωνία παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων κρατών, ενώ η Ελλάδα και η Αίγυπτος έχουν ήδη ανοίξει συζητήσεις για την επέκταση της μεταξύ τους οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών.
Εφημερίδα Απογευματινή
«Ενδεχόμενη παρεμπόδιση του καλωδίου από την Τουρκία θα αντιμετωπιστεί επιχειρησιακά», το μήνυμα της Αθήνας
Τρύφωνας Ιωαννίδης
