Η διεθνής σκηνή εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένης αστάθειας, καθώς οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν, τον Λίβανο και τα Στενά του Ορμούζ διαμορφώνουν ένα σύνθετο πλέγμα διπλωματικών πιέσεων και στρατιωτικών σχεδιασμών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η αναμενόμενη αναθεωρημένη ιρανική πρόταση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία –σύμφωνα με αμερικανικά μέσα ενημέρωσης– ενδέχεται να κατατεθεί έως την Παρασκευή, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Την ίδια στιγμή, αποκαλύψεις για αμερικανικά στρατιωτικά σενάρια, που περιλαμβάνουν τόσο στοχευμένα πλήγματα όσο και ειδικές επιχειρήσεις με αντικείμενο τον έλεγχο κρίσιμων θαλάσσιων διαύλων, προσθέτουν νέα διάσταση στην ήδη τεταμένη κατάσταση. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Axios, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ έχει επεξεργαστεί δύο εναλλακτικά σχέδια: ένα ταχύ και ισχυρό κύμα στρατιωτικών πληγμάτων κατά ιρανικών στόχων και ένα δεύτερο, πιο σύνθετο, που αφορά επιχειρήσεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, με στόχο την επαναλειτουργία τους υπό αμερικανικό επιχειρησιακό έλεγχο, ενδεχομένως ακόμη και με συμμετοχή χερσαίων δυνάμεων.
Οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να τεθούν υπόψη του Αμερικανού προέδρου σε κρίσιμη ενημέρωση ασφαλείας, την ώρα που η Ουάσινγκτον επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη διπλωματική πίεση και στην προετοιμασία στρατιωτικών επιλογών υψηλού ρίσκου.
Στο παράλληλο μέτωπο, το Ισραήλ αυξάνει την πίεση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ζητώντας να τεθεί αυστηρό χρονικό όριο στις διαπραγματεύσεις με τον Λίβανο, οι οποίες διεξάγονται με αμερικανική διαμεσολάβηση. Σύμφωνα με ισραηλινές αποκαλύψεις, το Τελ Αβίβ ζητά η διαδικασία να μην υπερβεί τις δύο έως τρεις εβδομάδες και να ολοκληρωθεί έως τα μέσα Μαΐου, διαφορετικά αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής σε στρατιωτική κλιμάκωση στο βόρειο μέτωπο.
Η ισραηλινή πλευρά φέρεται να έχει μεταφέρει το αίτημα αυτό απευθείας στον Λευκό Οίκο, σε τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Μπενιαμίν Νετανιάχου και του Ντόναλντ Τραμπ. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η ανάγκη για ένα δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα, το οποίο –κατά το Ισραήλ– θα αποτρέψει τη στασιμότητα και θα ενισχύσει την αποτρεπτική ισχύ έναντι της Χεζμπολάχ.
Ισραηλινές πολιτικές και στρατιωτικές πηγές εκτιμούν ότι η παρατεταμένη διπλωματική διαδικασία χωρίς απτά αποτελέσματα δημιουργεί συνθήκες που επιτρέπουν στην οργάνωση να ανασυντάσσεται επιχειρησιακά στον νότιο Λίβανο. Παράλληλα, υποστηρίζουν ότι η στρατηγική των περιορισμένων αντιποίνων έχει μειώσει την αποτρεπτική ικανότητα του Ισραήλ και έχει ενισχύσει την κινητικότητα της Χεζμπολάχ σε κρίσιμες περιοχές.
Σύμφωνα με το ίδιο πλαίσιο εκτιμήσεων, εάν δεν υπάρξει πρόοδος εντός του τεθέντος χρονικού ορίου, το Ισραήλ εξετάζει την επιστροφή σε ένα ευρύτερο επιχειρησιακό σχέδιο, το οποίο –αν και δεν έχει δημοσιοποιηθεί– συνδέεται με πιθανή κλιμάκωση των επιχειρήσεων πέρα από τα σημερινά όρια εμπλοκής.
Στο πεδίο, ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει επιχειρήσεις στον νότιο Λίβανο, υπό αυστηρούς πολιτικούς περιορισμούς που απαγορεύουν πλήγματα σε βάθος της χώρας. Κάθε ενέργεια βόρεια του ποταμού Λιτανίου απαιτεί ειδική πολιτική έγκριση, γεγονός που, σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, περιορίζει την ευελιξία και δημιουργεί συνθήκες επιχειρησιακής φθοράς.
Την ίδια στιγμή, η ευρύτερη διπλωματική αρχιτεκτονική στην περιοχή παραμένει εύθραυστη, καθώς οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν συνεχίζουν να συναντούν σοβαρά εμπόδια. Το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης αποτελεί τον βασικό άξονα διαφωνίας, με την Ουάσινγκτον να απαιτεί πλήρη παύση και το Ιράν να επιμένει σε περιορισμούς χρονικά και τεχνικά ελεγχόμενους.
Εξίσου κρίσιμο ζήτημα αποτελεί ο έλεγχος των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, με τις ΗΠΑ να ζητούν αυστηρή εποπτεία και την Τεχεράνη να απορρίπτει κάθε μορφή εξωτερικού ελέγχου που θεωρείται πλήρης απώλεια κυριαρχίας. Παράλληλα, το καθεστώς λειτουργίας των Στενών του Ορμούζ εξελίσσεται σε σημείο αιχμής, καθώς το Ιράν συνδέει τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή με την άρση αμερικανικών κυρώσεων και περιορισμών.
Η οικονομική διάσταση της κρίσης είναι εξίσου σημαντική. Στο τραπέζι των συνομιλιών βρίσκονται αιτήματα για αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων, που εκτιμώνται σε δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς και ευρύτερες οικονομικές εγγυήσεις. Από την άλλη πλευρά, η Τεχεράνη θέτει και ζήτημα αποζημιώσεων για στρατιωτικές επιθέσεις, με τα ποσά που αναφέρονται να φτάνουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, ενισχύοντας το αδιέξοδο.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες συνδέουν την πρόοδο των διαπραγματεύσεων με τον περιορισμό της ιρανικής επιρροής σε περιφερειακούς δρώντες, όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς, καθώς και με την επιβολή περιορισμών στο βαλλιστικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, δημιουργώντας ένα πολυεπίπεδο πλαίσιο απαιτήσεων που δυσχεραίνει τη σύγκλιση.
Μέσα σε αυτό το ήδη περίπλοκο περιβάλλον, η ισραηλινή πίεση για χρονική συμπίεση των διαπραγματεύσεων με τον Λίβανο ερμηνεύεται ως προσπάθεια σύνδεσης των δύο κρίσιμων μετώπων –του λιβανικού και του ιρανικού– σε ένα ενιαίο στρατηγικό πεδίο πίεσης. Η Ουάσινγκτον καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα την αποτροπή μιας ευρύτερης στρατιωτικής ανάφλεξης και την ανάγκη διατήρησης της διπλωματικής διαδικασίας με την Τεχεράνη.
