Μια αιφνιδιαστική διπλωματική παρέμβαση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, φαίνεται να απέτρεψε –τουλάχιστον προσωρινά– μια νέα επικίνδυνη κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο τον Λίβανο. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι επιτεύχθηκε συμφωνία αμοιβαίας παύσης των εχθροπραξιών μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, ύστερα από απευθείας επαφές που είχε τόσο με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου όσο και με εκπροσώπους της σιιτικής οργάνωσης.
Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ, όπου οι ανταλλαγές πυρών και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις είχαν ενισχύσει τους φόβους για γενικευμένη σύρραξη στον Λίβανο.
Σύμφωνα με όσα γνωστοποίησε ο ίδιος ο Τραμπ μέσω της πλατφόρμας Truth Social, κατάφερε να πείσει τον Νετανιάχου να μην προχωρήσει σε μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επιδρομή στη Βηρυτό.
«Είχα σήμερα μια συνομιλία με τον Μπίμπι Νετανιάχου, ζητώντας του να μην προχωρήσει σε μια μεγάλη επιδρομή στη Βηρυτό του Λιβάνου. Γύρισε πίσω τα στρατεύματά του. Ευχαριστώ, Μπίμπι!», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε παράλληλα ότι είχε συνομιλίες και με εκπροσώπους της ηγεσίας της Χεζμπολάχ, οι οποίοι, όπως υποστήριξε, συμφώνησαν να σταματήσουν τις επιθέσεις κατά ισραηλινών στόχων.
«Είχα επίσης μια συνομιλία με εκπροσώπους της ηγεσίας της Χεζμπολάχ και συμφώνησαν να σταματήσουν να πυροβολούν εναντίον του Ισραήλ και των στρατιωτών του. Αντίστοιχα, το Ισραήλ συμφώνησε να σταματήσει να πυροβολεί εναντίον τους. Ας δούμε πόσο θα διαρκέσει αυτό – ελπίζω για την αιωνιότητα», σημείωσε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η συμφωνία παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
Το παρασκήνιο της έντασης
Πίσω από τη δημόσια εικόνα της αποκλιμάκωσης, φαίνεται πως προηγήθηκε ένα ιδιαίτερα τεταμένο παρασκήνιο. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, η τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου μόνο ήρεμη δεν ήταν.
Αμερικανοί αξιωματούχοι που επικαλείται το δημοσίευμα υποστηρίζουν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξέφρασε έντονη οργή για την κλιμάκωση των ισραηλινών επιχειρήσεων στον Λίβανο, θεωρώντας ότι απειλούν να τινάξουν στον αέρα τις ευρύτερες διπλωματικές πρωτοβουλίες της Ουάσιγκτον στην περιοχή.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο Τραμπ φέρεται να κατηγόρησε τον Νετανιάχου ότι απομονώνει διεθνώς το Ισραήλ και υπονομεύει τις παράλληλες συνομιλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.
Οι αποκαλύψεις αυτές καταδεικνύουν το μέγεθος της αμερικανικής ανησυχίας για το ενδεχόμενο ενός νέου πολέμου στον Λίβανο, ο οποίος θα μπορούσε να συμπαρασύρει ολόκληρη την περιοχή σε μια ανεξέλεγκτη κρίση.
Η Χεζμπολάχ αφήνει ανοικτό παράθυρο
Την ίδια ώρα, η Χεζμπολάχ εμφανίστηκε για πρώτη φορά δημόσια θετική σε μια ευρύτερη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.
Ο βουλευτής της οργάνωσης Χασάν Φαντλάλα δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο Al Manar ότι η Χεζμπολάχ υποστηρίζει μια πλήρη εκεχειρία σε ολόκληρο τον Λίβανο, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα για την αποκλιμάκωση της κρίσης.
Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδόθηκαν μέσω λιβανικών διπλωματικών πηγών, η οργάνωση φέρεται να διαμήνυσε προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι είναι διατεθειμένη να σταματήσει τις επιθέσεις στο βόρειο Ισραήλ, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν νέοι βομβαρδισμοί στη Βηρυτό και τα νότια προάστιά της.
Παρά τις ανακοινώσεις περί εκεχειρίας, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου εμφανίστηκε ιδιαίτερα προσεκτικός στις δημόσιες τοποθετήσεις του. Επιβεβαίωσε την επικοινωνία με τον Αμερικανό πρόεδρο, ωστόσο ξεκαθάρισε ότι το Ισραήλ διατηρεί το δικαίωμα στρατιωτικής δράσης εφόσον συνεχιστούν οι επιθέσεις της Χεζμπολάχ.
«Εάν η Χεζμπολάχ δεν σταματήσει να επιτίθεται στις πόλεις και τους πολίτες μας, το Ισραήλ θα επιτεθεί σε τρομοκρατικούς στόχους στη Βηρυτό», διεμήνυσε, προσθέτοντας ότι οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις θα συνεχίσουν να επιχειρούν στον νότιο Λίβανο σύμφωνα με τον σχεδιασμό τους.
Παρά τη θετική εξέλιξη, διπλωματικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή. Η συμφωνία που ανακοίνωσε ο Τραμπ δεν συνοδεύεται μέχρι στιγμής από κάποιο επίσημο, γραπτό πλαίσιο εφαρμογής, ενώ τόσο το Ισραήλ όσο και η Χεζμπολάχ αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των επιχειρήσεων εάν θεωρήσουν ότι παραβιάζονται οι όροι της.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αποτρέψει ένα νέο μέτωπο πολέμου στη Μέση Ανατολή, σε μια περίοδο όπου οι ισορροπίες στην περιοχή παραμένουν εύθραυστες και κάθε στρατιωτική κίνηση μπορεί να πυροδοτήσει αλυσιδωτές εξελίξεις. Οι επόμενες ημέρες θα δείξουν αν η εκεχειρία που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί την αρχή μιας πραγματικής αποκλιμάκωσης ή απλώς μια προσωρινή ανάπαυλα πριν από τον επόμενο γύρο έντασης.
