Στο Μπούργκενστοκ της Λουκέρνης στην Ελβετία είναι στραμμένη η προσοχή της διεθνούς κοινότητας, καθώς ξεκινούν οι συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, την εφαρμογή των συμφωνιών που έχουν επιτευχθεί μεταξύ των δύο πλευρών και τη διαχείριση κρίσιμων ζητημάτων που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και τις οικονομικές κυρώσεις.
Παρότι οι διαπραγματεύσεις αναμενόταν να επικεντρωθούν κυρίως στο πυρηνικό ζήτημα και στην επανεκκίνηση των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου, ο Λίβανος αναδείχθηκε σε κορυφαίο θέμα της ημερήσιας διάταξης. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται διεθνή μέσα ενημέρωσης, οι συνομιλίες ξεκινούν με έκτακτη συνεδρίαση αφιερωμένη στην κατάσταση στον Λίβανο, η οποία προστέθηκε εκ των υστέρων στο πρόγραμμα των επαφών.
Διμερείς επαφές το πρωί, τετραμερής συνάντηση το απόγευμα
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν επιβεβαίωσε ότι η διαδικασία θα εξελιχθεί σε δύο στάδια. Κατά τις πρωινές ώρες πραγματοποιούνται διμερείς συναντήσεις της ιρανικής αντιπροσωπείας με εκπροσώπους του Πακιστάν και του Κατάρ, οι οποίοι συμμετέχουν ως διαμεσολαβητές.
Το απόγευμα αναμένεται η κύρια τετραμερής συνάντηση με τη συμμετοχή αντιπροσωπειών του Ιράν, των Ηνωμένων Πολιτειών, του Κατάρ και του Πακιστάν. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάι, χαρακτήρισε τη διαδικασία «μονοήμερη συνάντηση», υπογραμμίζοντας ότι οι συνομιλίες αποτελούν συνέχεια της εφαρμογής του μνημονίου κατανόησης που έχει υπογραφεί μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.
Η κατάσταση στον Λίβανο κυριαρχεί στην ατζέντα
Η ιρανική πλευρά δηλώνει ότι η κατάσταση στον Λίβανο αποτελεί το σημαντικότερο ζήτημα των σημερινών επαφών. Η Τεχεράνη κατηγορεί το Ισραήλ για παραβίαση των δεσμεύσεων που αφορούν την κατάπαυση του πυρός, ενώ υποστηρίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν διασφαλίσει την εφαρμογή των συμφωνηθέντων.
Για το Ιράν, η εξέλιξη της κατάστασης στον Λίβανο συνδέεται άμεσα με την αξιοπιστία των αμερικανικών δεσμεύσεων και με την προοπτική συνέχισης της διπλωματικής διαδικασίας. Παράλληλα, στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και η διευκόλυνση των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου, ζητήματα που η Τεχεράνη θεωρεί απαραίτητα για την επίτευξη οποιασδήποτε ουσιαστικής συμφωνίας.
Ποιοι συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις
Στην Ελβετία βρίσκονται ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ και ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού στρατάρχης Σιέντ Ασίμ Μουνίρ, οι οποίοι αναμένεται να διαδραματίσουν διαμεσολαβητικό ρόλο στη διαδικασία.
Από αμερικανικής πλευράς συμμετέχουν ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ. Επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας είναι ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, συνοδευόμενος από τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί, καθώς και στελέχη της κεντρικής τράπεζας και του ενεργειακού τομέα.
Παρόντες είναι επίσης αξιωματούχοι του Κατάρ, το οποίο έχει αναλάβει σημαντικό διαμεσολαβητικό ρόλο στις επαφές μεταξύ των δύο πλευρών.
«Κλειστό το Ορμούζ μέχρι νεωτέρας»
Την ίδια ώρα, πρόσθετη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Fars, που επικαλείται στρατιωτικές πηγές, το στρατηγικής σημασίας πέρασμα παραμένει κλειστό, ενώ το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης δεν έχει εκδώσει άδειες διέλευσης για πλοία μέχρι νεωτέρας.
Η Τεχεράνη είχε ανακοινώσει το κλείσιμο του Ορμούζ, κατηγορώντας το Ισραήλ για συνέχιση των στρατιωτικών ενεργειών στον Λίβανο και τις Ηνωμένες Πολιτείες για αδυναμία επιβολής της εκεχειρίας. Η εξέλιξη αυτή αυξάνει την πίεση στις σημερινές συνομιλίες, καθώς το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες οδούς μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως.
Ιρανοί αξιωματούχοι διαμηνύουν ότι δεν πρόκειται να αποδεχθούν μια συμφωνία χωρίς ουσιαστική εφαρμογή των δεσμεύσεων από την αμερικανική πλευρά, υπογραμμίζοντας ότι η πλήρης αποκατάσταση των οικονομικών δικαιωμάτων της χώρας αποτελεί βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε πρόοδο στις διαπραγματεύσεις.
