Η συμφωνία που ανακοίνωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες με τη Σαουδική Αραβία, η οποία επιτρέπει στο Ριάντ να κατασκευάσει πυρηνικούς αντιδραστήρες με αμερικανική τεχνολογία και να εμπλουτίζει ουράνιο για ειρηνική χρήση, έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στο Ισραήλ.
Η συμφωνία, η οποία εξακολουθεί να απαιτεί την έγκριση του αμερικανικού Κογκρέσου, αποσκοπεί στην ανάπτυξη ενός πολιτικού πυρηνικού προγράμματος από τη Σαουδική Αραβία. Ωστόσο, στο Ισραήλ εκφράζονται φόβοι ότι θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια νέα κούρσα εξοπλισμών στην ευρύτερη περιοχή. Μέχρι στιγμής, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, καθώς και οι υπουργοί Άμυνας και Εξωτερικών του Ισραήλ, δεν έχουν τοποθετηθεί δημόσια για τη συμφωνία.
Σφοδρή κριτική από την αντιπολίτευση
Ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ χαρακτήρισε τη συμφωνία «σοβαρή στρατηγική αποτυχία», υποστηρίζοντας ότι υπονομεύει τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα ασφαλείας του Ισραήλ.
«Η πυρηνική συμφωνία που διαμορφώνεται με τη Σαουδική Αραβία, παρακάμπτοντας το Ισραήλ, είναι μια σοβαρή στρατηγική αποτυχία που θέτει σε κίνδυνο την ασφάλειά μας», δήλωσε, ενόψει και των βουλευτικών εκλογών της 27ης Οκτωβρίου. Όπως πρόσθεσε, η δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου σε σαουδαραβικό έδαφος θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια περιφερειακή πυρηνική αναμέτρηση και σε επικίνδυνη απώλεια ελέγχου.
«Θα οδηγήσει σε εξοπλιστική κούρσα»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο πρώην υπουργός Άμυνας Αβίγκντορ Λίμπερμαν, ο οποίος προειδοποίησε ότι ένα πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα στη Σαουδική Αραβία ενδέχεται να εξελιχθεί σε πρόγραμμα ανάπτυξης πυρηνικών όπλων. Όπως υποστήριξε, μια τέτοια εξέλιξη θα πυροδοτούσε μια «τρελή εξοπλιστική κούρσα» σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Ο Λίμπερμαν κάλεσε την ισραηλινή κυβέρνηση να αντιταχθεί στη συμφωνία και να ασκήσει πιέσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο, προκειμένου να μην εγκριθεί.
Το Ισραήλ, αν και δεν έχει επισήμως επιβεβαιώσει ότι διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο, θεωρείται ευρέως η μοναδική πυρηνική δύναμη στην περιοχή.
Μια συμφωνία που συζητείται εδώ και χρόνια
Η προοπτική συνεργασίας ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας βρίσκεται στο τραπέζι εδώ και αρκετά χρόνια, τόσο κατά την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ όσο και κατά τη διακυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν είχε επιτευχθεί συμφωνία, κυρίως λόγω των αντιδράσεων οργανώσεων που δραστηριοποιούνται κατά της διάδοσης των πυρηνικών όπλων. Οι οργανώσεις αυτές προειδοποιούν ότι η ανάπτυξη πυρηνικών υποδομών θα μπορούσε να προσφέρει στη Σαουδική Αραβία τη δυνατότητα να αποκτήσει στο μέλλον πυρηνικά όπλα.
Οι προσδοκίες του Ισραήλ
Παράλληλα, το Ισραήλ προσδοκούσε ότι μια τέτοια συμφωνία θα εντασσόταν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο εξομάλυνσης των σχέσεων με τη Σαουδική Αραβία, όπως προέβλεπε το σχέδιο της κυβέρνησης Μπάιντεν. Ο πρώην υπουργός Άμυνας Μπένι Γκαντς υποστήριξε ότι η εισαγωγή πυρηνικών δυνατοτήτων στη Σαουδική Αραβία, ακόμη και για ειρηνικούς σκοπούς, δεν ενισχύει την ασφάλεια του Ισραήλ εφόσον δεν συνοδεύεται από τη δημιουργία μιας ευρύτερης περιφερειακής συμμαχίας.
«Δεν υπάρχει αξιωματούχος ασφαλείας που θα πει ότι η εισαγωγή πυρηνικών δυνατοτήτων για ειρηνικούς σκοπούς στη Σαουδική Αραβία, χωρίς η κίνηση αυτή να εντάσσεται στην οικοδόμηση μιας μετριοπαθούς περιφερειακής συμμαχίας, είναι ένα βήμα που είναι καλό για την ασφάλεια του Ισραήλ», δήλωσε.
