Η Αγκυρα ανεβάζει εκ νέου τους τόνους, επιχειρώντας να δηµιουργήσει τετελεσµένα γύρω από την Κύπρο. Επέλεξε την ηµέρα της επετείου της κυπριακής ανεξαρτησίας για να προκαλέσει, εκδίδοντας NAVTEX για την έξοδο του -γνωστού από το ταραγµένο καλοκαίρι του 2020- «Oruc Reis» στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι καλά γνωρίζοντες εκτιµούν ότι δεν πρόκειται για µεµονωµένη κίνηση, αλλά για µέρος ενός ευρύτερου σχεδιασµού της Τουρκίας, ο οποίος συνδέει τη γεωπολιτική της θέση µε την ενέργεια, τις υποδοµές και την παρουσία στη θάλασσα.
Το σηµείο
Η νέα NAVTEX εξεδόθη για να σταλεί το ερευνητικό σκάφος ανοιχτά της κατεχόµενης Κύπρου, ώστε να κάνει εργασίες µέχρι τις 26 Οκτωβρίου. Οι έρευνες συνδέονται µε την πόντιση υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου περίπου 97 χιλιοµέτρων, αµφίδροµης λειτουργίας, από την Τουρκία προς τα Κατεχόµενα και συγκεκριµένα από το ακρωτήριο Ανεµούριο της Τουρκίας έως το Τεκνετζίκ, ανατολικά της Κερύνειας.
Μάλιστα, όπως αναφέρεται στην παράτυπη NAVTEX 0953/26, που εξεδόθη από τον υδρογραφικό σταθµό της Αττάλειας, το ερευνητικό σκάφος «Oruc Reis» θα συνοδεύεται από τα πλοία «Denar Pathfinder», «Denar Echo» και «Kirici». «Μονοµερείς ενέργειες για την ανάπτυξη ενεργειακών υποδοµών, χωρίς τη συναίνεση της Κυπριακής ∆ηµοκρατίας, στερούνται νοµικής βάσης και παραβιάζουν την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώµατα», σχολίαζαν ελληνικές διπλωµατικές πηγές.
Η Αγκυρα έχει ήδη δηµιουργήσει υποδοµή µεταφοράς νερού προς τα Κατεχόµενα και τώρα προωθεί αντίστοιχο σχεδιασµό στον τοµέα του φυσικού αερίου. Γενικώς, η εικόνα που διαµορφώνεται είναι αυτή µιας προσπάθειας σταδιακής ενεργειακής και οικονοµικής ενσωµάτωσης των Κατεχοµένων στην Τουρκία.
Η συγκυρία
Το timing, πάντως, έχει τη σηµασία του. Η τουρκική κίνηση έρχεται την ώρα που στην Αθήνα βρίσκεται σε εξέλιξη η προετοιµασία για την επανεκκίνηση των ερευνών που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου, για το λεγόµενο «καλώδιο» του Great Sea Interconnector (GSI).
Η ελληνική κυβέρνηση επιµένει στο ότι δεν υπάρχει απόφαση αλλαγής της όδευσης του καλωδίου, µε τον Γιώργο Γεραπετρίτη να δηλώνει ότι δεν συντρέχει λόγος επαναχάραξης και να τονίζει σε κάθε ευκαιρία ότι πρόκειται για ένα ευρωπαϊκό έργο, το οποίο έχει γαλλική «οµπρέλα» και το οποίο θα προχωρήσει χωρίς την άδεια τρίτων. Ητοι της Τουρκίας.
Παρ’ όλ’ αυτά, το τουρκικό υπουργείο Αµυνας απείλησε εκ νέου την Ελλάδα να µην προχωρήσει στην υλοποίηση του project χωρίς την άδεια της Τουρκίας. Υποστηρίζοντας, σε ανακοίνωσή του, ότι η Αγκυρα «δεν θα επιτρέψει καµία µη εξουσιοδοτηµένη δραστηριότητα στην υφαλοκρηπίδα µας, µε βάση τα δικαιώµατα που διαµορφώθηκαν από τις συµφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης της Τουρκικής ∆ηµοκρατίας µε τη Λιβύη στην Ανατολική Μεσόγειο». Η τουρκική πλευρά, δηλαδή, επικαλέστηκε το παράνοµο τουρκολιβυκό µνηµόνιο ως επιχείρηµα.
Η δήλωση δεν περιορίστηκε στο καλώδιο. Το τουρκικό υπουργείο Αµυνας σχολίασε και τη στρατιωτική παρέλαση στη Λευκωσία, εκφράζοντας την αντίθεσή του στην παρουσία αγηµάτων από τις Ηνωµένες Πολιτείες, τη Γαλλία και τη Βρετανία, αλλά και στα νέα οπλικά συστήµατα που παρουσιάστηκαν στη Μεγαλόνησο. Στο νησί, ανήµερα της επετείου, βρέθηκε και ο υπουργός Εθνικής Αµυνας, Νίκος ∆ένδιας, ο οποίος δήλωσε µε νόηµα πως η Ελλάδα θα στέκεται πάντα δίπλα στην Κύπρο, συµπληρώνοντας: «Είδατε τα ελληνικά φτερά, είδατε την παρέλαση της ΕΛ∆ΥΚ. Η Ελλάδα είναι και θα είναι εδώ. Η Ελλάδα είναι και θα παραµείνει πλησίον».
Μέσα σε αυτό το κλίµα, η Αθήνα ετοιµάζεται να υποδεχθεί έναν από τους σηµαντικότερους συνοµιλητές της Ουάσινγκτον, τον επικεφαλής του State Department. Ο Μάρκο Ρούµπιο θα έρθει στην Αθήνα στις 6 Οκτωβρίου, µετά το ταξίδι του στην Ισλανδία.
Την 7η Οκτωβρίου θα έχει πυκνές επαφές µε υπουργούς και κυβερνητικά στελέχη, καθώς θα ηγηθεί της αµερικανικής αντιπροσωπείας για τον 6ο Στρατηγικό ∆ιάλογο ΗΠΑ – Ελλάδας, µε στόχο την περαιτέρω εµβάθυνση της διµερούς εταιρικής σχέσης σε βασικές προτεραιότητες της αµερικανικής κυβέρνησης, µεταξύ των οποίων η αµυντική συνεργασία και η περιφερειακή και ενεργειακή ασφάλεια. ∆εν θα έρθει µόνος. Θα συνοδεύεται από αξιωµατούχους του State Department και δύο υφυπουργούς Εσωτερικής Ασφάλειας των Ηνωµένων Πολιτειών. Η ατζέντα των επαφών του µε τον πρωθυπουργό και µε άλλα µέλη της ελληνικής κυβέρνησης θα είναι ευρεία: διπλωµατία, άµυνα και ασφάλεια, ενέργεια, µεταναστευτικό, ναυτιλία, περιφερειακές εξελίξεις, καταπολέµηση της τροµοκρατίας και της διακίνησης ναρκωτικών, αλλά και ζητήµατα εσωτερικής ασφάλειας και ελέγχων. Στο ενεργειακό σκέλος, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, ενώ στα θέµατα ασφάλειας αναµένεται να εξεταστεί το σύνολο της συνεργασίας Αθήνας και Ουάσινγκτον.
Αξίζει να σηµειωθεί ότι η επίσκεψή του στην Ελλάδα δεν συνδυάζεται µε στάση στην Τουρκία, ως είθισται. Η περιοδεία του θα λήξει µε µια επίσκεψη στη Λισαβόνα. Επίσης, δεν αποκλείεται µετά τις ενδιάµεσες αµερικανικές εκλογές του Νοεµβρίου και τις γιορτές των Χριστουγέννων, δηλαδή από τις αρχές του νέου έτους και µετά, να έρθει στην Αθήνα και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, αν και προσώρας δεν έχει «κλειδώσει» η επίσκεψή του.
Κυριακάτικη Απογευματινή
