Σε ιδιαίτερα επικίνδυνη τροχιά εισέρχεται η αντιπαράθεση μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, με τη στρατιωτική ρητορική της Τεχεράνης να εντείνεται και τις διπλωματικές προσπάθειες για την αποτροπή μιας νέας σύγκρουσης να παραμένουν χωρίς απτό αποτέλεσμα.
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έδωσε εντολή στις ένοπλες δυνάμεις της χώρας να προχωρήσουν σε άμεση και αποτελεσματική απάντηση, χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς, σε περίπτωση νέας επίθεσης από τις ΗΠΑ, το Ισραήλ ή οποιονδήποτε άλλο αντίπαλο της Τεχεράνης.
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει προς το παρόν προγραμματισμένη συνάντηση με Αμερικανούς αξιωματούχους, επισημαίνοντας ότι η χώρα του δεν προτίθεται να διαπραγματευθεί υπό τις παρούσες συνθήκες.
Η εντολή Χαμενεΐ για αντίποινα
Κατά τη διάρκεια συνάντησης με ανώτατους στρατιωτικούς διοικητές, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ζήτησε την ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων. Όπως υπογράμμισε, η προετοιμασία για μια ισχυρή αντιπαράθεση αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επίτευξη της «μέγιστης αποτροπής».
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι, εάν οι αντίπαλοι του Ιράν εξαπολύσουν νέες στρατιωτικές ή τρομοκρατικές επιθέσεις, η Τεχεράνη και οι ένοπλες δυνάμεις της θα καθορίσουν τον χρόνο και τους όρους τερματισμού τους.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην εντολή για επικαιροποίηση και διεύρυνση της λεγόμενης «τράπεζας στόχων» του ιρανικού στρατού. Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων IRNA, ο κατάλογος αναμένεται να περιλαμβάνει ευρύτερο φάσμα αμερικανικών και ισραηλινών περιουσιακών στοιχείων, τόσο υλικών όσο και άυλων.
Η αναφορά σε αντίποινα «χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς» δείχνει ότι η Τεχεράνη δεν προτίθεται να δεσμευτεί εκ των προτέρων ως προς την έκταση ή τη γεωγραφική εμβέλεια μιας ενδεχόμενης στρατιωτικής απάντησης.
Αραγτσί: Δεν υπάρχει πρόθεση για διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ
Την ώρα που η στρατιωτική προετοιμασία βρίσκεται στο επίκεντρο των δηλώσεων της ιρανικής ηγεσίας, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί εμφανίζεται αρνητικός στο ενδεχόμενο άμεσων συνομιλιών με την Ουάσινγκτον.
Σε συνέντευξή του στο Al Jazeera, δήλωσε ότι το Ιράν δεν θεωρεί αναγκαία μια συνάντηση με Αμερικανούς αξιωματούχους στην παρούσα φάση, προσθέτοντας ότι οι όροι της Τεχεράνης είναι σαφείς και ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαβουλεύσεις με τους μεσολαβητές.
«Στο σημερινό πλαίσιο, το Ιράν δεν βλέπει ότι υπάρχει ανάγκη για συνάντηση με τους Αμερικανούς. Οι όροι του Ιράν είναι ξεκάθαροι και διεξάγονται διαβουλεύσεις με τους μεσολαβητές για το θέμα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Αραγτσί αποκάλυψε επίσης ότι η ιρανική πλευρά συζήτησε την επιστολή του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς σε συσκέψεις υψηλού επιπέδου, διευκρινίζοντας, ωστόσο, ότι δεν υπάρχουν σχέδια για απευθείας συνομιλίες με τις ΗΠΑ.
Η επιστολή Βανς
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ο Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος είχε ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας σε προηγούμενες ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, απέστειλε επιστολή στον γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Ασφαλείας του Ιράν, Μόχσεν Ρεζάι.
Οι New York Times και η Wall Street Journal μετέδωσαν ότι ο Αμερικανός αντιπρόεδρος πρότεινε την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, διέψευσε, ωστόσο, αυτή την εκδοχή, υποστηρίζοντας ότι η πρόταση αφορούσε αποκλειστικά την αποστολή ιατρικών προμηθειών.
Στο επίκεντρο το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής σύγκρουσης
Το βασικό ερώτημα που παραμένει είναι εάν οι απειλές και η αυξημένη στρατιωτική ετοιμότητα αποτελούν μέρος μιας στρατηγικής άσκησης πίεσης ενόψει πιθανών διαπραγματεύσεων ή εάν οι δύο πλευρές προετοιμάζονται για έναν νέο κύκλο πολεμικής αντιπαράθεσης.
Η Τεχεράνη επιχειρεί να διατηρήσει μια σκληρή αποτρεπτική στάση, χωρίς να αποκλείει πλήρως τις διπλωματικές επιλογές. Από την πλευρά της, η Ουάσινγκτον καλείται να αποφασίσει εάν θα επιδιώξει την επίτευξη συμφωνίας ή θα ακολουθήσει μια περισσότερο συγκρουσιακή πορεία.
