Δέκα εμβληματικές παραθαλάσσιες εκκλησίες της Ελλάδας

Από την Άνδρο έως τη Μύκονο, τη Σκόπελο, τη Χίο και τη Λέρο, μέχρι το Γύθειο, το Σκουτάρι και την Αττική
12:40 - 2 Αυγούστου 2026

Πόσοι παραθαλάσσιοι ναοί της χώρας είναι εμβληματικοί; Δεν μιλάμε για όσους στέκουν επιβλητικοί με θέα στο νερό, αλλά για αυτούς που βρίσκονται κυριολεκτικά ένα «κλικ» μακριά από το υγρό στοιχείο. Ο καθένας από τους δέκα που περιλαμβάνονται στη σημερινή έρευνα της «Απογευματινής» αποτελεί τοπόσημο που έχει να μας «αφηγηθεί» τη δική του ιστορία.

01 – Παναγία Θαλασσινή, Άνδρος:

Από τα χαρακτηριστικότερα αξιοθέατα, μαζί με τον Φάρο Τουρλίτη, στη Χώρα, προστατεύει τους ναυτικούς όπως και ο Άγιος Νικόλαος. Καθώς ένα καράβι ταξίδευε στη φουρτουνιασμένη θάλασσα, οι ναύτες είδαν από μακριά την εικόνα της Παναγιάς να εκπέμπει φως. Το ακολούθησαν, φτάνοντας σε σπηλιά όπου η θάλασσα ήταν ήρεμη. Προσκύνησαν την εικόνα και τη μετέφεραν στο εκκλησάκι του Αγίου Αθανασίου. Την επομένη η εικόνα… επέστρεψε στη σπηλιά και έτσι έχτισαν εκεί εκκλησία. Λόγω έλλειψης ξυλείας, δεν ολοκλήρωναν τη σκεπή. Μέχρι που άλλο καράβι με ξύλα κινδύνευσε να βυθιστεί, το πλήρωμα τα ξεφορτώθηκε για να ελαφρύνει, ξεβράστηκαν στην ακτή και ολοκληρώθηκε!

02 – Παναγία Παραπορτιανή, Μύκονος:

Μοναδικό αρχιτεκτονικό σύμπλεγμα πέντε εκκλησιών, που ξεκίνησε να χτίζεται τον 14ο αιώνα και βεβαίως αποτελεί τοπόσημο του νησιού δίπλα στο κύμα. Δεσπόζει, δωρικό, στην είσοδο του παλαιού κάστρου και γίνεται κορυφαίο «κάδρο» για τους επαγγελματίες του φακού.

03 – Άγιος Ιωάννης, Σκόπελος:

Έγινε παγκοσμίως διάσημος από το «Mamma Mia» με τους Μέριλ Στριπ και Πιρς Μπρόσναν. Χτισμένος στην κορυφή απόκρημνου βράχου στο Καστρί, μέσα στη θάλασσα, η πρόσβαση γίνεται μέσω 106 σκαλοπατιών. Η παράδοση λέει ότι ψαράς από τη Γλώσσα, καθώς επέστρεφε ένα βράδυ στο σπίτι του, διέκρινε στην κορυφή του βράχου ένα φως. Το έβλεπε κάθε νύχτα, ώσπου εμφανίστηκε στον ύπνο του μια γυναίκα που του αποκάλυψε ότι στην κορυφή του βράχου υπήρχε μια εικόνα. Ανέβηκε και βρήκε την εικόνα του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου.

04 – 05 – Άγιος Ισίδωρος, Χίος και Λέρος:

Άγιος Ισίδωρος, Λέρος

Στη Χίο το εκκλησάκι του Αγίου -που ήταν ναύτης του βασιλικού στόλου στα χρόνια του αυτοκράτορα Δεκίου και καταγόταν από την Αλεξάνδρεια, ενώ μαρτύρησε στο νησί- δεσπόζει σε μια νησίδα λίγα μέτρα από την ακτή του χωριού Παντουκιός. Αντίστοιχα στη Λέρο ο ομώνυμος ναός του 14ου αιώνα είναι χτισμένος σε βράχο στον κόλπο της Κοκκάλης, πάνω σε αρχαία ερείπια. Αμφότερα είναι αξιοθέατα των νησιών. Όποιος περνάει από εκεί φωτογραφίζεται με φόντο τους ναούς.

06 – Αγία Βαρβάρα, Σκουτάρι:

Επιβλητικό κτίσμα του 12ου αιώνα, ο ναός είναι δικίονος, σταυροειδής, εγγεγραμμένος μετά τρούλου. Εσωτερικά διατηρεί πανέμορφες τοιχογραφίες που χρονολογούνται από το 1882. Η παραλία έχει πάρει το όνομά της από την ίδια τη βυζαντινή εκκλησία και εντυπωσιάζει κάθε επισκέπτη, που πρώτα προσκυνά τη χάρη της και έπειτα κάνει βουτιά στα κρυστάλλινα νερά της περιοχής.

07 – Άγιος Πέτρος, νήσος Κρανάη – Γύθειο:

Στην Κρανάη πέρασαν την πρώτη τους νύχτα, σύμφωνα με το ομηρικό έπος «Ιλιάδα», ο Πάρης και η Ωραία Ελένη. Επειδή, κατά την παράδοση, εκεί άφησε το κράνος του ο Τρώας, το νησί έλαβε τη συγκεκριμένη ονομασία. Στην είσοδό του βρίσκεται το γραφικό εκκλησάκι του Αγίου Πέτρου, σε μια παραλία με κρυστάλλινα νερά.

08 – Άγιος Σπυρίδων, Πόρτο Ράφτη:

Χτισμένος πάνω στα ερείπια παλαιοχριστιανικού ναού, καταστράφηκε «από πειρατές ή από Τούρκους», θα πουν οι γέροντες της περιοχής. Λόγω της θέσης του, ήταν ευάλωτος στις επιδρομές των εισβολέων. Πρόκειται για ανακαινισμένη μονόκλιτη βασιλική των μεταβυζαντινών χρόνων, με εσωτερική καμάρα που εξωτερικά διαμορφώνεται σε αμφικλινή κεραμοσκέπαστη στέγη. Στην κορυφή, πάνω από την είσοδο, υπάρχει το γραφικό μικρό iconic καμπαναριό με τον σταυρό.

09 – Άγιος Παντελεήμων, Κακιά Θάλασσα – Κερατέα:

Χτισμένος πάνω στην προϋπάρχουσα εκκλησία της Παναγίας των Βράχων, έχει δική του ιστορία. Η εκκλησία κάηκε από τον αποκαλούμενο Πασά του Νεγρεπόντε στον μεγάλο ξεσηκωμό του 1821. Τότε οι παππούδες σηκώθηκαν να διώξουν τον Τούρκο στην Κόκκινη Μηλιά. Και τελικά έμεινε η Παναγία των Βράχων, που τώρα πια αποκαλείται «Άγιος Παντελεήμων».

10 – Παναγία Καταφυγιώτισσα, Παλαιά Φώκαια:

Δεν υπήρχε περίπτωση να μη συμπεριλάβουμε τον συγκεκριμένο εμβληματικό ναό. Κρύβει το πιο εντυπωσιακό εσωτερικό ναού που έχουμε δει ποτέ, αφού είναι απ’ άκρη σ’ άκρη ζωγραφισμένο με υπέροχες τοιχογραφίες του Δημήτρη Μυταρά.

Εφημερίδα Απογευματινή