Βαρύ είναι το αποτύπωμα της ενεργειακής ακρίβειας στην καθημερινότητα των ελληνικών νοικοκυριών, καθώς οι αυξήσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, στο φυσικό αέριο και στα καύσιμα έχουν μετατραπεί σε βασικό παράγοντα συρρίκνωσης της αγοραστικής δύναμης. Σχεδόν οκτώ στους δέκα Έλληνες δηλώνουν ότι το αυξημένο ενεργειακό κόστος έχει περιορίσει σημαντικά τα χρήματα που διαθέτουν για τις καθημερινές τους ανάγκες, ενώ περισσότεροι από τους μισούς αναγκάζονται να κάνουν περικοπές ακόμη και σε τρόφιμα και υγεία. Την ίδια στιγμή, ένας στους τρεις απαντά ότι έχει αναγκαστεί να δανειστεί, να ζητήσει οικονομική βοήθεια ή έχει καθυστερήσει την πληρωμή του λογαριασμού ηλεκτρικού ρεύματος.
Η εικόνα προκύπτει από την 8η Έρευνα για το Κλίμα και την Ενέργεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), η οποία πραγματοποιήθηκε από την Ipsos bva σε δείγμα 23.000 ατόμων και στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ. Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 78% των Ελλήνων αναφέρει ότι οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας κατά τους τελευταίους 12 μήνες έχουν μειώσει σημαντικά την αγοραστική του δύναμη, έναντι 60% στην ΕΕ. Πρόκειται για ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη, με το 32% να δηλώνει ότι έχει επηρεαστεί σε πολύ μεγάλο βαθμό, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώνεται στο 20%.
Χοντρό «ψαλίδι»
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι η ενεργειακή ακρίβεια δεν περιορίζεται στην αύξηση των πάγιων εξόδων, αλλά οδηγεί σε περικοπές βασικών αναγκών. Το 52% των Ελλήνων δηλώνει ότι έχει περιορίσει τις καθημερινές δαπάνες για τρόφιμα ή υγεία, έναντι 38% στην ΕΕ. Παράλληλα, το 41% έχει μειώσει τη θέρμανση, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 34%. Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ότι το 33% των πολιτών έχει χρεωθεί, έχει αναζητήσει οικονομική βοήθεια ή έχει καθυστερήσει να πληρώσει λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος εξαιτίας των ανατιμήσεων. Το ποσοστό είναι υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου, που ανέρχεται σε 16%, και το υψηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών.
Μετακινήσεις
Οι αυξήσεις στα καύσιμα έχουν αλλάξει και τον τρόπο μετακίνησης των Ελλήνων. Το 74% δηλώνει ότι έχει προσαρμόσει τη χρήση του αυτοκινήτου του εξαιτίας του αυξημένου κόστους, έναντι 60% στην ΕΕ, καταγράφοντας επίσης το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη. Ειδικότερα, το 45% έχει περιορίσει μετακινήσεις για βασικές ανάγκες, όπως ψώνια, ιατρικά ραντεβού και διοικητικές υποθέσεις, έναντι 31% στην ΕΕ. Παράλληλα, το 34% έχει στερηθεί μια εκδρομή το Σαββατοκύριακο, διακοπές ή επίσκεψη σε συγγενείς και φίλους. Το 25% οδηγεί πλέον πιο αργά για να εξοικονομεί καύσιμα, ενώ το 31% έχει αντικαταστήσει τις μεμονωμένες μετακινήσεις με αυτοκίνητο με την κοινή χρήση οχήματος, τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς ή το ποδήλατο, έναντι 22% στην Ευρώπη.
Πράσινη μετάβαση
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι Έλληνες αντιμετωπίζουν την ενεργειακή μετάβαση ως οικονομική και στρατηγική ανάγκη. Το 72% θεωρεί ότι αποτελεί πλέον επιτακτική ανάγκη για τη χώρα προκειμένου να μειωθούν οι τιμές. Σχετικά με τα προσδοκώμενα οφέλη, το 82% θεωρεί ότι θα μειωθεί η εξάρτηση από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, το 81% αναμένει σταθερότερες ή χαμηλότερες τιμές ενέργειας και το 78% επιδιώκει την επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής.
Η μετατόπιση των προτεραιοτήτων είναι χαρακτηριστική. Το 2022 η επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής αποτελούσε το συχνότερα αναφερόμενο όφελος στην Ελλάδα και σε άλλα 18 κράτη-μέλη. Σήμερα, οι σταθερότερες ή χαμηλότερες τιμές ενέργειας βρίσκονται στην πρώτη θέση στην Ελλάδα και σε επτά ακόμη χώρες, ενώ η μείωση της ενεργειακής εξάρτησης αναδεικνύεται ως βασική προτεραιότητα σε 16 κράτη-μέλη. Παράλληλα, το 81% των Ελλήνων θεωρεί επικίνδυνη τη μακροπρόθεσμη αύξηση των τιμών ενέργειας και του κόστους ζωής, σε περίπτωση που η ΕΕ καθυστερήσει σημαντικά την ενεργειακή μετάβαση, έναντι 79% στην Ευρώπη.
Το 80% ανησυχεί για την αύξηση της εξάρτησης από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, έναντι 78% στην ΕΕ. Ενδεικτικό της σημασίας που αποδίδουν οι πολίτες στην ενεργειακή ανεξαρτησία είναι ότι το 69% δηλώνει πως θα αισθανόταν ακόμη μεγαλύτερη υπερηφάνεια που είναι Ευρωπαίος εάν η ΕΕ αποκτούσε ενεργειακή ανεξαρτησία, έναντι 62% στην Ευρώπη.
Βαρύ πλήγμα
Σχολιάζοντας τα ευρήματα, ο αντιπρόεδρος της ΕΤΕπ, Γιάννης Τσακίρης, επισήμανε ότι τα ελληνικά νοικοκυριά συγκαταλέγονται μεταξύ εκείνων που έχουν πληγεί περισσότερο από τις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας στην Ευρώπη. Όπως τόνισε, η αξιοποίηση του άφθονου ηλιακού δυναμικού της Ελλάδας αποτελεί στρατηγική ευκαιρία για τη μείωση της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και την προστασία από τις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών. Οι επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια, πρόσθεσε, μπορούν να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια και να δημιουργήσουν προϋποθέσεις για πιο προσιτό ηλεκτρικό ρεύμα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Εφημερίδα Απογευματινή
