Φιλόδοξα projects που έμειναν στα χαρτιά

Φιλόδοξα σχέδια και µεγάλες προσδοκίες για εκατοντάδες εκατοµµύρια ευρώ στα κρατικά ταµεία. Κι όµως, µια σειρά από εµβληµατικές επενδύσεις σε ακίνητα του Υπερταµείου όχι µόνο δεν προχώρησαν, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις κατέληξαν να παραµένουν εγκλωβισµένες σε χαρτιά, αντιπαραθέσεις και δικαστικές διαµάχες.

Από τη Φυλή µέχρι τον Ταύρο και από την Κέρκυρα έως το Σχιστό, οι υποσχέσεις για ανάπτυξη, θέσεις εργασίας και αστική αναγέννηση σκοντάφτουν σε διαφορετικά -αλλά επαναλαµβανόµενα- εµπόδια.

Φυλή. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελεί το εµπορευµατικό κέντρο της Φυλής, ένα έργο προϋπολογισµού 250 εκατ. ευρώ που θα µπορούσε να αλλάξει τον χάρτη των logistics στην Αττική. Η λήξη της προθεσµίας για την υποβολή δεσµευτικών προσφορών, χωρίς καµία συµµετοχή, έβαλε ουσιαστικά ταφόπλακα στο project.Η βασική αιτία του αδιεξόδου εντοπίζεται στη σύγκρουση µεταξύ Υπερταµείου και ∆ήµου Φυλής για την αποτίµηση του ακινήτου. Από τη µία πλευρά, το Υπερταµείο προέκρινε ένα µοντέλο µακροχρόνιας παραχώρησης µε συνολικό τίµηµα άνω των 100 εκατ. ευρώ, αλλά σαφώς χαµηλότερη παρούσα αξία. Από την άλλη, ο δήµος διεκδίκησε σηµαντικά υψηλότερες αποδόσεις, αποτιµώντας την αξία της γης στα 95 εκατ. ευρώ και ζητώντας αυξηµένο εγγυηµένο µίσθωµα και ποσοστό επί των εσόδων.
Το αποτέλεσµα ήταν ένα πλήρες αδιέξοδο. Ετσι, ένα έργο που θα αποσυµφόριζε το κέντρο της Αθήνας από τις δραστηριότητες logistics του Βοτανικού και θα δηµιουργούσε έναν σύγχρονο κόµβο εµπορίου, µπαίνει, τουλάχιστον προς το παρόν, στο ράφι.
Ταύρος. Αντίστοιχη εικόνα στασιµότητας καταγράφεται και στο ακίνητο του πρώην ΕΟΜΜΕΧ στον Ταύρο. Παρά την ανάδειξη επενδυτή -της MRP Tavros, θυγατρικής της ολλανδικής MRP- η επένδυση δεν προχώρησε ποτέ, µε την εταιρεία τελικά να αποχωρεί.Στο επίκεντρο βρέθηκε η έντονη διαφωνία µε τον ∆ήµο Μοσχάτου-Ταύρου, ο οποίος διεκδικεί τη δωρεάν παραχώρηση του χώρου για κοινωφελείς χρήσεις. Η δηµοτική αρχή, µάλιστα, επανήλθε µε νέο σχέδιο, σε συνεργασία µε άλλους τέσσερις δήµους, δίνοντας έµφαση στη δηµιουργία Ειδικού Σχολείου για Ατοµα
µε Αναπηρία.

Από την πλευρά του, το Υπερταµείο εξετάζει εναλλακτικά σενάρια, ακόµη και την ανάπτυξη κοινωνικής κατοικίας. Ωστόσο, η έλλειψη θεσµικού διαλόγου και η διαφορετική στόχευση των εµπλεκόµενων πλευρών διατηρούν το ακίνητο σε καθεστώς αβεβαιότητας, παρά τη στρατηγική του θέση και τη σηµαντική του ιστορική αξία.
Κέρκυρα – Κασσιόπη. Στη Βόρεια Κέρκυρα, το πολύκροτο Kassiopi Project, ύψους 120 εκατ. ευρώ, αποτελεί ακόµη µία χαρακτηριστική περίπτωση επένδυσης που κινείται µεταξύ επανεκκίνησης και εµπλοκών.Αν και το έργο, που ξεκίνησε µε την παραχώρηση της έκτασης στο αµερικανικό επενδυτικό σχήµα ΝCH Capital ήδη από το 2013, πέρασε από φάσεις αδράνειας, το τελευταίο διάστηµα παρατηρείται νέα κινητικότητα. Η εµπλοκή της Calamos Investments και η αναθεώρηση αδειών δείχνουν προσπάθεια επανεκκίνησης.
Ωστόσο, οι έντονες αντιδράσεις των τοπικών φορέων, οι συνεχείς προσφυγές και οι δικαστικές εκκρεµότητες εξακολουθούν να σκιάζουν την υλοποίηση. Το αρχικό σχέδιο για ένα πολυτελές τουριστικό συγκρότηµα µε ξενοδοχείο, µαρίνα και υψηλών προδιαγραφών κατοικίες παραµένει -µέχρι σήµερα- περισσότερο ένα σχέδιο επί χάρτου, παρά µια ώριµη επένδυση.
Σχιστό – Σκαραµαγκάς. Ανάµεσα στις πιο ηχηρές περιπτώσεις συγκαταλέγεται και το The Green Σχιστό, ένα mega project σε έκταση 3.000 στρεµµάτων στο Σχιστό – Σκαραµαγκά. Το σχέδιο προέβλεπε µικτή ανάπτυξη µε κατοικίες, εµπορικές χρήσεις, logistics, συνεδριακά κέντρα και εκτεταµένους χώρους πρασίνου.Οι προσδοκίες ήταν υψηλές: έως και 10.000 νέες θέσεις εργασίας και έντονο ενδιαφέρον από εγχώριους και διεθνείς επενδυτές. Το project είχε, µάλιστα, παρουσιαστεί µε κάθε επισηµότητα και πολιτική στήριξη.
Παρ’ όλ’ αυτά, δεν κατάφερε να περάσει στη φάση υλοποίησης. Παράγοντες, όπως η πολυπλοκότητα του σχεδιασµού, οι χρήσεις γης και οι απαιτήσεις ενός τόσο µεγάλου έργου, φαίνεται ότι λειτούργησαν ανασταλτικά, αφήνοντας το εγχείρηµα µετέωρο.

Κοινό µοτίβο

Αν κάτι ενώνει αυτές τις διαφορετικές περιπτώσεις, είναι ένα κοινό µοτίβο, ασυµφωνία µεταξύ εµπλεκόµενων φορέων, κοινωνικές αντιδράσεις, θεσµικές καθυστερήσεις και συχνά αντικρουόµενες εκτιµήσεις για την αξία και τη χρήση της γης.

Οι επενδύσεις αυτές δεν «πάγωσαν» τυχαία. Αντίθετα, αναδεικνύουν τις χρόνιες παθογένειες που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν την αξιοποίηση της δηµόσιας περιουσίας στην Ελλάδα. Και όσο αυτές παραµένουν, τα φιλόδοξα σχέδια θα συνεχίσουν να κινούνται µεταξύ εξαγγελιών και αδιεξόδων.