Σε μία νέα δέσμη παρεμβάσεων για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους προχωρά το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με βασικό στόχο την ενίσχυση του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών και τη διεύρυνση των δυνατοτήτων ένταξης περισσότερων πολιτών σε καθεστώς προστασίας και ρύθμισης χρεών. Το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση μέσα στην εβδομάδα, περιλαμβάνοντας σημαντικές αλλαγές που αφορούν τόσο φυσικά πρόσωπα όσο και μικρούς οφειλέτες που μέχρι σήμερα έμεναν εκτός του πλαισίου.
Κεντρική αλλαγή αποτελεί η δυνατότητα προστασίας της πρώτης κατοικίας μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Εξωδικαστικού. Για πρώτη φορά, οι οφειλέτες θα μπορούν να διαχωρίζουν την κύρια κατοικία τους από τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία, επιτυγχάνοντας ευνοϊκότερους όρους ρύθμισης, μεγαλύτερο «κούρεμα» οφειλών και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις. Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι ο οφειλέτης θα μπορεί να επιλέγει τη διάσωση της πρώτης κατοικίας του, αποδεχόμενος παράλληλα τη ρευστοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων. Με αυτόν τον τρόπο, η τελική ρύθμιση θα βασίζεται κυρίως στην αξία της κύριας κατοικίας και στα πραγματικά εισοδηματικά δεδομένα του οφειλέτη.
Παράλληλα, μειώνεται σημαντικά το κατώτατο όριο οφειλών για ένταξη στον Μηχανισμό, καθώς πλέον θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση και όσοι έχουν συνολικά χρέη άνω των 5.000 ευρώ, αντί των 10.000 ευρώ που ίσχυαν μέχρι σήμερα. Η συγκεκριμένη παρέμβαση θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς εντάσσει για πρώτη φορά μικρότερους οφειλέτες στο προστατευτικό πλαίσιο του Εξωδικαστικού, δίνοντάς τους πρόσβαση σε ρυθμίσεις με έως και 240 δόσεις.
Το οικονομικό επιτελείο προχωρά και σε μία ακόμη σημαντική διευκόλυνση για όσους προσπαθούν να επανέλθουν σε κανονικότητα. Θεσπίζεται δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού υπό προϋποθέσεις, εφόσον έχει εξοφληθεί το 25% της συνολικής οφειλής και έχουν τακτοποιηθεί ή ρυθμιστεί οι υπόλοιπες φορολογικές υποχρεώσεις. Η ρύθμιση αποσκοπεί στην παροχή ουσιαστικής «ανάσας» σε οφειλέτες που τηρούν τις συμφωνίες αποπληρωμής και επιχειρούν να ανακτήσουν πρόσβαση στην οικονομική τους δραστηριότητα.
Στο ίδιο νομοσχέδιο περιλαμβάνεται και νέα δυνατότητα ρύθμισης παλαιών ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο σε έως 72 δόσεις. Η ρύθμιση αφορά χρέη που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμα έως το τέλος του 2023 και παρέμεναν αρρύθμιστα έως τις 21 Απριλίου 2026. Προϋπόθεση αποτελεί οι μεταγενέστερες οφειλές να έχουν εξοφληθεί ή ενταχθεί σε υφιστάμενη ρύθμιση. Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου, η επιλογή του χρονικού ορίου σχετίζεται με το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της πολυετούς οικονομικής κρίσης, ενώ από το 2024 και μετά εκτιμάται ότι η οικονομία έχει εισέλθει σε συνθήκες μεγαλύτερης σταθερότητας.
Τα στοιχεία που παρουσιάζει το υπουργείο δείχνουν ότι ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός έχει αποκτήσει πλέον κεντρικό ρόλο στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους. Μέχρι το τέλος Απριλίου είχαν ολοκληρωθεί περισσότερες από 60.000 επιτυχείς ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε συνολικές αρχικές οφειλές άνω των 18,6 δισ. ευρώ. Η αύξηση των εισοδηματικών κριτηρίων για τους ευάλωτους, η υποχρεωτική υποβολή πρότασης ρύθμισης από τους πιστωτές και η διεύρυνση της περιμέτρου ένταξης προς τη μεσαία τάξη οδήγησαν σε σημαντική άνοδο της εγκρισιμότητας των αιτήσεων, με ποσοστό που πλέον ξεπερνά το 80%.
