Σε ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά και γεωστρατηγικά projects της επόμενης δεκαετίας εξελίσσεται ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου, σύμφωνα με τον επικεφαλής της AKTOR και CEO της Atlantic SEE LNG Trade, Αλέξανδρος Εξάρχου, ο οποίος περιγράφει ένα φιλόδοξο σχέδιο ενεργειακής διασύνδεσης και προμήθειας LNG για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ο κ. Εξάρχου εκτιμά ότι οι συμφωνίες που έχουν ήδη συναφθεί, αλλά και όσες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο διαπραγμάτευσης, δημιουργούν ένα νέο ενεργειακό τοπίο για την περιοχή, με σημαντικά οικονομικά οφέλη για την Ελλάδα και τον Όμιλο μετά το 2030. Όπως αναφέρει, οι μακροπρόθεσμες συμφωνίες προμήθειας LNG, σε συνδυασμό με τις απαραίτητες ενεργειακές υποδομές που θα απαιτηθούν, θα μπορούσαν να αποφέρουν έσοδα έως και 2,5 δισ. ευρώ, με ετήσια EBITDA που εκτιμώνται μεταξύ 80 και 130 εκατ. ευρώ.
Κεντρικός πυλώνας του σχεδιασμού είναι οι πολυετείς συμφωνίες προμήθειας LNG που έχουν ήδη «κλειδώσει» για αγορές της ΝΑ Ευρώπης. Ήδη έχουν υπογραφεί δύο 20ετείς συμφωνίες, οι οποίες τίθενται σε ισχύ από το 2030, για την προμήθεια 1 bcm ετησίως στην Αλβανία και 0,5 bcm στη Βοσνία – Ερζεγοβίνη. Σύμφωνα με τον ίδιο, η επόμενη μεγάλη συμφωνία βρίσκεται πολύ κοντά στην ολοκλήρωσή της και αφορά τη Ρουμανία, με προβλεπόμενες ποσότητες περίπου 2 bcm ετησίως.
Το γεγονός ότι οι ήδη υπογεγραμμένες συμφωνίες και τα μνημόνια συνεργασίας συγκεντρώνουν συνολικές ποσότητες LNG της τάξης των 4,5 bcm, δημιουργεί –όπως επισημαίνει– νέες ανάγκες σε επίπεδο ενεργειακών υποδομών. Σε αυτό το πλαίσιο, ο επικεφαλής της AKTOR αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο δημιουργίας δεύτερου FSRU στην Ελλάδα, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί ακόμη τελική επενδυτική απόφαση.
Ο ίδιος διευκρινίζει πάντως ότι δεν υπάρχει δέσμευση για ανάπτυξη FSRU στην Αλβανία, εξηγώντας ότι το LNG θα μεταφέρεται μέσω νέου αγωγού που θα συνδέει τον Trans Adriatic Pipeline με την περιοχή κατανάλωσης φυσικού αερίου στη γειτονική χώρα, εξυπηρετώντας βιομηχανικές και άλλες ενεργειακές ανάγκες.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει και στη συμφωνία μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Φυσικού Αερίου των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου και της Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τις χρεώσεις διαμετακόμισης. Όπως σημειώνει, η συμφωνία αυτή ενισχύει σημαντικά την αξιοπιστία του project για την αγορά, καθώς δημιουργεί ένα ενιαίο και προβλέψιμο μοντέλο τιμολόγησης, περιορίζοντας τις στρεβλώσεις και την αβεβαιότητα.
Αναφερόμενος στις διεθνείς αγορές ενέργειας, ο Αλέξανδρος Εξάρχου προειδοποιεί ότι η Ευρώπη ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με νέα ενεργειακή πίεση τον επόμενο χειμώνα. Όπως τονίζει, η μεγάλη απόκλιση τιμών μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης παραμένει κρίσιμο ζήτημα, ενώ εκτιμά ότι η τιμή του LNG στον ολλανδικό κόμβο TTF μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 85 ευρώ ανά MWh, από επίπεδα κάτω των 50 ευρώ σήμερα.
Παράλληλα, προειδοποιεί ότι η εξασφάλιση ποσοτήτων LNG θα γίνει ιδιαίτερα δύσκολη, ακόμη και σε περίπτωση αποκλιμάκωσης των γεωπολιτικών εντάσεων και λήξης του πολέμου. Για τον λόγο αυτό, όπως αναφέρει, η στρατηγική της εταιρείας επικεντρώνεται στην εξασφάλιση ενός είδους «προνομιακής διαθεσιμότητας» LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια ζήτηση αναμένεται να ξεπερνά σημαντικά την προσφορά.
