Ρεπορτάζ: Γιώργος Μάλτης
Αλλαγές με ορίζοντα το επόμενο επτάμηνο στο Ασφαλιστικό για 1.250.000 συνταξιούχους δρομολογεί η κυβέρνηση, με στόχο την άρση των αδικιών και την ενίσχυση των συντάξεων, ακόμη και αυτών που εργάζονται. Οι αλλαγές χωρίζονται σε άμεσες, αλλά και έμμεσες που έχουν μπει στο τραπέζι με στόχο τη σταδιακή άρση αδικιών που δημιουργεί ο νόμος Κατρούγκαλου, ο οποίος σταδιακά οδηγείται σε «ξήλωμα». Η αρχή έγινε με δύο σημαντικές παρεμβάσεις, αφενός στον νόμο Βρούτση που ενισχύει τις συντάξεις όσων έχουν πάνω από 30 χρόνια ασφάλισης και συνεχίστηκε με την τιμαριθμοποίηση της κράτησης στην ΕΑΣ (επίδομα αλληλεγγύης), αφετέρου στη σταδιακή κατάργηση της προσωπικής διαφοράς.
Αναλυτικότερα, οι παρεμβάσεις που έρχονται έχουν ως εξής:
1.
Πλήρης κατάργηση της προσωπικής διαφοράς: Από το 2027 καταργείται η προσωπική διαφορά, με αποτέλεσμα 600.000 συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά, να λάβουν ολόκληρη την αύξηση συντάξεων (2,7%). Οι συνταξιούχοι με υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς θα πάρουν ολόκληρη την αύξηση στη σύνταξη, ενώ η προσωπική διαφορά δεν θα αυξηθεί ούτε θα μειωθεί, αλλά θα μείνει σταθερή στο ποσό που είναι σήμερα και θα συνεχίσει να καταβάλλεται ως ξεχωριστό ποσό από τη σύνταξη.
Στο ποσό της προσωπικής διαφοράς δεν θα επιβάλλονται οι ασφαλιστικές κρατήσεις (ασθένειας και ΕΑΣ) αλλά μόνον ο φόρος, καθώς θεωρείται εισόδημα εκτός σύνταξης που υπόκειται σε φόρο, μαζί με τη σύνταξη. Οι ασφαλιστικές κρατήσεις θα υπολογίζονται στο άθροισμα εθνικής και ανταποδοτικής σύνταξης. Με την κατάργηση του συμψηφισμού αυξήσεων και προσωπικής διαφοράς οι συνταξιούχοι που έχουν μεγάλη προσωπική διαφορά (150 ευρώ και άνω) θα παίρνουν αυξήσεις κάθε χρόνο, ενώ αν παρέμενε ο συμψηφισμός θα έβλεπαν αυξήσεις ύστερα από 5 ή και 10 χρόνια.
2.
Κατάργηση της προσωρινής σύνταξης σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα: Η άμεση έκδοση συντάξεων από το ερχόμενο φθινόπωρο (εντός μηνός), οδηγεί σε κατάργηση του προσυνταξιοδοτικού καθεστώτος και στον ιδιωτικό τομέα. Οι ασφαλισμένοι θα παίρνουν απευθείας την οριστική κύρια σύνταξη, εφόσον έχουν διανύσει όλα τα έτη ασφάλισης χρόνια στο Δημόσιο, δηλαδή χωρίς διαδοχική ή παράλληλη ασφάλιση. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του δημόσιου τομέα, όπου σχεδόν οι 8 στις 10 αποφάσεις συνταξιοδότησης με χρόνο ασφάλισης εξ ολοκλήρου εντός του Δημοσίου (εκτός των περιπτώσεων διαδοχικής ασφάλισης) εκδίδονται με την αυτοματοποιημένη διαδικασία σε λιγότερο από δύο μήνες.
Στις συντάξεις θανάτου, μάλιστα, η μεταβίβαση γίνεται ήδη αυθημερόν με την υποβολή της αίτησης. Ύστερα από αυτή την εξέλιξη, ο e-ΕΦΚΑ εξετάζει τον τερματισμό των προσωρινών συντάξεων -σε πρώτη φάση- στον δημόσιο τομέα. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις, όπως η διαδοχική ασφάλιση και η παράλληλη ασφάλιση, αλλά και σε ασφαλισμένους με ελλιπή δικαιολογητικά ή με χρέη στα Ταμεία. Σε αυτές τις κατηγορίες, ο χρόνος αναμονής μπορεί να φτάσει και να ξεπεράσει τον ένα χρόνο. Για τις περιπτώσεις αυτές, ενδέχεται να συνεχίσει να χορηγείται η προσωρινή σύνταξη.
3.
Μείωση στο ποσοστό κράτησης ασθενειών: Το θέμα συνδέεται με τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών από τη μία πλευρά, αλλά και τις αδικίες που δημιουργούν οι τριπλές κρατήσεις ασθένειας, καθώς το 6% επιβάλλεται στην κύρια σύνταξη, στην επικουρική και -στην περίπτωση που ο συνταξιούχος συνεχίζει να εργάζεται- η εισφορά ξαναπληρώνεται με τις κρατήσεις λόγω απασχόλησης. Ενώ οι ασφαλισμένοι πριν να βγουν στη σύνταξη καταβάλλουν μια εισφορά ασθένειας μόνον για την κύρια ασφάλιση με ποσοστό 2,55% επί των μεικτών αποδοχών τους, αν είναι μισθωτοί, και ποσοτική εισφορά 65,68 ευρώ και 78,81 ευρώ τον μήνα, αν είναι ελεύθεροι επαγγελματίες, δηλαδή πληρώνουν τριπλά τη συγκεκριμένη ασφάλιση.
4.
Μεγαλύτερα κίνητρα για την απασχόληση συνταξιούχων: Η μικρή ανταπόδοση που δίνουν στη σύνταξη οι εισφορές που πληρώνουν οι συνταξιούχοι, οι οποίοι συνεχίζουν να απασχολούνται (ετήσια προσαύξηση 0,77% του μισθού ως έξτρα ποσό στη σύνταξη). Με μισθό 1.500 ευρώ και δύο έτη απασχόλησης, ένας εργαζόμενος συνταξιούχος θα πάρει μια προσαύξηση 23 ευρώ στη σύνταξη. Εξετάζεται το ενδεχόμενο το ποσοστό αναπλήρωσης να φτάσει έως το 0,90%.
Εφημερίδα Απογευματινή
