Κατάργηση ΦΠΑ στα προς λήξη τρόφιμα για φτηνότερες τιμές

Συμφωνία σε 3 άξονες υπουργείου Περιβάλλοντος - Ένωσης Σούπερ Μάρκετ με στόχο τη μείωση της σπατάλης κατά 30% - Από τον Σεπτέμβριο η εφαρμογή
09:31 - 22 Ιουλίου 2026

Με χρονικό ορίζοντα το φθινόπωρο και κεντρικό άξονα το υπουργείο Περιβάλλοντος, ο στόχος της μείωσης της σπατάλης τροφίμων κατά 30% σε όλα τα επίπεδα της αγοράς θα φτάσει και στο λιανικό εμπόριο, και κυρίως τις μεγάλες αλυσίδες. Η Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ) προχώρησε στην υπογραφή Εθελοντικού Συμφώνου Συνεργασίας με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο τίθεται σε εφαρμογή τον Σεπτέμβριο του 2026 και θα περιλαμβάνει τρεις άξονες: καταμέτρηση αποθεμάτων, τρόπους διαχείρισης και -όπου χρειαστεί- προσαρμογή του νομικού πλαισίου. Μάλιστα, από τις αρχές του φθινοπώρου στα υποκαταστήματα των ελληνικών αλυσίδων σουπερμάρκετ θα αναπτυχθούν και δράσεις ενημέρωσης του καταναλωτικού κοινού.

33% των παραγόμενων τροφίμων παγκοσμίως χάνεται ή καταλήγει στα σκουπίδια

132 κιλά/άτομο η μέση ετήσια σπατάλη τροφίμων στην ΕΕ (συνολικά >59.000.000 τόνοι)

 

Τι προβλέπεται

Αρχικά, οι αλυσίδες σουπερμάρκετ θα κάνουν καταμέτρηση των αποθεμάτων τροφίμων που πλησιάζουν στην ημερομηνία λήξης. Σε δεύτερο στάδιο, θα προτείνουν τους τρόπους διάθεσής τους, στους καταναλωτές ή σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, είτε με μειωμένη τιμή είτε ως δωρεά. Παράλληλα, θα διαμορφώσουν και το πλαίσιο του τρίτου άξονα: οι επιχειρηματίες του λιανικού εμπορίου τροφίμων θα εντοπίσουν και θα καταγράψουν όλες τις νομικές δικλείδες που δυσκολεύουν τη διαδικασία μείωσης της σπατάλης.
Ένα τέτοιο παράδειγμα έδωσε, μιλώντας στην «Α», ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Απόστολος Πεταλάς: Αν μία αλυσίδα έχει κοντόληκτα προϊόντα, για να τα χαρίσει σε έναν φορέα για κοινωφελή σκοπό, με βάση τον νόμο πληρώνει ΦΠΑ. Αν τα πετάξει, δεν πληρώνει ΦΠΑ. Θα πρέπει, λοιπόν, να υπάρξει συνεργασία όλων των συναρμόδιων υπουργείων -πάντα με άξονα το υπουργείο Περιβάλλοντος, ώστε να διαμορφωθεί το πλαίσιο με στόχο αποτελεσματικές μεθόδους περιορισμού της σπατάλης τροφίμων.
Στην ΕΕ, η ετήσια σπατάλη τροφίμων υπολογίζεται σε πάνω από 59.000.000 τόνους, που αντιστοιχούν σε 132 κιλά ανά άτομο. Σύμφωνα με τη Eurostat, στη χώρα μας τα νοικοκυριά ευθύνονται για μεγάλο μέρος του προβλήματος, πετώντας καθημερινά φαγητό που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί. Παγκοσμίως, περίπου το 33% των παραγόμενων τροφίμων χάνεται ή καταλήγει στα σκουπίδια. «Οι ευρωπαϊκές έρευνες έχουν δείξει ότι η μεγαλύτερη σπατάλη γίνεται από τα νοικοκυριά, αλλά συμβάλλει και ο τρόπος που λειτουργούν οι αλυσίδες και η βιομηχανία τροφίμων. Το Εθελοντικό Σύμφωνο μεταξύ της ΕΣΕ και του υπουργείου Περιβάλλοντος ενθαρρύνεται από την ΕΕ, αφού ο περιορισμός του food waste είναι δική της οδηγία», εξηγεί ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ.

Οδηγία για απόβλητα

Η οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα απόβλητα υποχρεώνει τα κράτη μέλη:
– να μειώσουν την ποσότητα τροφίμων που χάνεται κατά την παραγωγή και τη διανομή ,
– να μειώσουν τη σπατάλη τροφίμων στα νοικοκυριά,
– να ενθαρρύνουν τη δωρεά τροφίμων,
– να παρακολουθούν και να αξιολογούν την εφαρμογή των μέτρων της ΕΕ περί αποτροπής της σπατάλης τροφίμων.

Εφημερίδα Απογευματινή