Ένα επενδυτικό πακέτο ύψους 2,3 δισ. ευρώ, που φιλοδοξεί να αλλάξει τον ενεργειακό χάρτη των ελληνικών νησιών, πήρε το «πράσινο φως» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Το πρόγραμμα του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νήσων περιλαμβάνει από νέες ηλεκτρικές διασυνδέσεις και έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας με αποθήκευση έως φράγματα και υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νήσων δημιουργήθηκε αποκλειστικά για την Ελλάδα, αποτελώντας ένα ενιαίο χρηματοδοτικό πλαίσιο για την πράσινη μετάβαση της νησιωτικής χώρας. Κεντρικός στόχος είναι ο συνδυασμός των ηλεκτρικών διασυνδέσεων με την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας, την αποθήκευση και την ηλεκτροκίνηση.
Πού κατευθύνονται τα 2,3 δισ. ευρώ
Το μεγαλύτερο μέρος του επενδυτικού προγράμματος αφορά τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και τις ενεργειακές υποδομές των νησιών.
Ειδικότερα, προβλέπονται:
- 1,1 δισ. ευρώ για ηλεκτρικές διασυνδέσεις και συναφείς ενεργειακές υποδομές στα Δωδεκάνησα, τις Κυκλάδες και τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου.
- 977 εκατ. ευρώ για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας σε συνδυασμό με αποθήκευση ενέργειας. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων αυτοκατανάλωσης σε κατοικίες, ξενοδοχεία, επιχειρήσεις, νοσοκομεία, σχολεία, δημόσια κτίρια και αγροτικές εγκαταστάσεις.
- 200 εκατ. ευρώ για την κατασκευή φραγμάτων και ταμιευτήρων πολλαπλού σκοπού.
- 56 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Οι παρεμβάσεις αποσκοπούν στη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος των νησιών, στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και στην επιτάχυνση της μετάβασης σε ένα καθαρότερο ενεργειακό μοντέλο.
Τι αλλάζουν οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις
Κομβικό ρόλο στο πρόγραμμα έχουν οι νέες ηλεκτρικές διασυνδέσεις, μέσω των οποίων τα νησιωτικά ηλεκτρικά συστήματα θα ενσωματωθούν σταδιακά στο ηπειρωτικό δίκτυο.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να περιορίσει την ανάγκη λειτουργίας πετρελαϊκών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής στα νησιά και παράλληλα να επιτρέψει την αξιοποίηση μεγαλύτερων ποσοτήτων ενέργειας από ΑΠΕ.
Στόχος είναι, επίσης, η ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, η συγκράτηση του ενεργειακού κόστους και η δημιουργία καλύτερων προϋποθέσεων για την οικονομική και τουριστική ανάπτυξη των νησιωτικών περιοχών.
Τα έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης έρχονται να συμπληρώσουν τις διασυνδέσεις, ενισχύοντας τόσο την ενεργειακή αυτονομία των νησιών όσο και την ευελιξία του ηλεκτρικού συστήματος.
Περίπου 2 δισ. ευρώ οι εκτιμώμενοι πόροι του Ταμείου
Οι διαθέσιμοι πόροι του Ταμείου υπολογίζονται σήμερα σε περίπου 2 δισ. ευρώ, βάσει των τρεχουσών τιμών των δικαιωμάτων εκπομπών στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών.
Το τελικό ύψος της χρηματοδότησης θα διαμορφωθεί ανάλογα με την πορεία των τιμών των δικαιωμάτων εκπομπών κατά τη διάρκεια λειτουργίας του Ταμείου.
Μετά την έγκριση του επενδυτικού προγράμματος, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, περνά στην εξειδίκευση και υλοποίηση των επιμέρους έργων.
Χόεκστρα: Ώρα να περάσει το πρόγραμμα στην πράξη
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για το Κλίμα, το Μηδενικό Ισοζύγιο Εκπομπών και την Καθαρή Ανάπτυξη, Βόπκε Χόεκστρα, χαρακτήρισε το Ταμείο χαρακτηριστικό παράδειγμα αξιοποίησης των εσόδων από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών.
Όπως επισήμανε, η χρηματοδότηση καθαρής ενέργειας μπορεί να έχει άμεσο όφελος για τους κατοίκους των ελληνικών νησιών, μέσα από ασφαλέστερη και λιγότερο ευμετάβλητη ηλεκτροδότηση, καλύτερες διασυνδέσεις και περισσότερες υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι, μετά την ολοκλήρωση του σχεδιασμού και την έγκρισή του, το επόμενο βήμα είναι η εφαρμογή του προγράμματος στην πράξη.
Παπασταύρου: «Κανένα νησί να μη μένει πίσω»
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε την έγκριση σημαντικό βήμα για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας, σημειώνοντας ότι το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο μετατρέπει τον ενεργειακό σχεδιασμό σε συγκεκριμένες επενδύσεις για τους πολίτες.
Έθεσε ως βασική επιδίωξη οι κάτοικοι των νησιών να διαθέτουν τις ίδιες δυνατότητες και το ίδιο επίπεδο ενεργειακής ασφάλειας με τους κατοίκους της ηπειρωτικής Ελλάδας.
Όπως ανέφερε, το πρόγραμμα ανοίγει τον δρόμο για περισσότερο ενεργειακά αυτόνομα και ασφαλή νησιά, με μεγαλύτερη αξιοποίηση της ηλιακής και αιολικής ενέργειας και καλύτερες αναπτυξιακές προοπτικές.
«Κανένας πολίτης και κανένα νησί της Πατρίδας μας να μη μένει πίσω στην ενεργειακή μετάβαση», τόνισε, μεταξύ άλλων, ο υπουργός.
