Ένα διευρυμένο πακέτο οικονομικών και κοινωνικών παρεμβάσεων παρουσίασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, με το συνολικό δημοσιονομικό αποτύπωμα των μέτρων να ανέρχεται σε 2,2 δισ. ευρώ για το 2026 και να φτάνει τα 3,5 δισ. ευρώ όταν εφαρμοστούν πλήρως.
Το πακέτο περιλαμβάνει παρεμβάσεις στη φορολογία, στις ασφαλιστικές εισφορές, στους μισθούς και τις συντάξεις, αλλά και μέτρα για την επιχειρηματικότητα, τη νέα γενιά, την οικογένεια, τη στέγαση και την περιφέρεια.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι μισθωτοί του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, οι συνταξιούχοι, οι αγρότες, οι τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: Αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα
Από το φορολογικό έτος 2026 περιορίζεται δραστικά το τεκμαρτό εισόδημα για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες που πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια, τα οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία του οικονομικού επιτελείου, καλύπτουν περισσότερο από το 90% των επαγγελματιών.
Ως ελάχιστη βάση παραμένει ο κατώτατος μισθός με τις τριετίες, ώστε ένας επαγγελματίας να μην εμφανίζει ως ελάχιστο εισόδημα ποσό χαμηλότερο από αυτό που αντιστοιχεί σε εργαζόμενο που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό.
Παράλληλα, καταργούνται δύο προσαυξήσεις που μπορούσαν να αυξήσουν σημαντικά το τεκμαρτό εισόδημα. Πρόκειται για την προσαύξηση κατά 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας και για την προσαύξηση κατά 5% της διαφοράς του τζίρου σε σχέση με τον μέσο όρο του αντίστοιχου ΚΑΔ.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα καφέ με 15 χρόνια λειτουργίας και πέντε εργαζομένους, με ετήσια μισθοδοσία 105.000 ευρώ. Το τεκμαρτό εισόδημα από 27.244 ευρώ περιορίζεται στα 16.744 ευρώ, ενώ ο φόρος από 4.783 ευρώ μειώνεται στα 2.249 ευρώ.
Το ετήσιο όφελος ανέρχεται έτσι σε 2.534 ευρώ, δηλαδή μείωση φόρου περίπου 53%.
Παράλληλα, από το φορολογικό έτος 2027 η προκαταβολή φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις μειώνεται από 55% σε 50%.
Για οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, από 1.500 σήμερα, τα τεκμήρια μειώνονται κατά 50%.
Ειδική ρύθμιση για τους ιδιοκτήτες ταξί
Αλλαγές προβλέπονται και για τους εκμεταλλευτές ταξί, με το τεκμήριο να προσαρμόζεται στο πραγματικό ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος.
Έτσι, επαγγελματίας που διαθέτει το 50% ενός ταξί θα επιβαρύνεται με το 50% του αντίστοιχου τεκμηρίου και όχι με το σύνολο.
Παράλληλα, από το τεκμήριο εξαιρούνται ανήλικα τέκνα έως 18 ετών που διαθέτουν άδεια ταξί, περίπτωση που μπορεί να προκύψει, μεταξύ άλλων, από κληρονομική διαδοχή μετά τον θάνατο γονέα.
Επιχειρήσεις: Καταργείται σταδιακά το τέλος επιτηδεύματος
Ξεκινά η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα. Το 2027 καταργείται για τις επιχειρήσεις στην περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη, το 2028 μειώνεται κατά 50% στην Αττική και το 2029 καταργείται σε ολόκληρη τη χώρα.
Για παράδειγμα, επιχείρηση με έδρα και ένα υποκατάστημα στη Θεσσαλονίκη, η οποία σήμερα καταβάλλει 1.600 ευρώ, από το 2027 δεν θα έχει πλέον τη συγκεκριμένη επιβάρυνση.
Μειώνεται η προκαταβολή φόρου για τις επιχειρήσεις
Από το φορολογικό έτος 2028 ξεκινά η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου των νομικών προσώπων κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες κάθε χρόνο.
Έτσι, από το 80% που ισχύει σήμερα θα μειωθεί διαδοχικά στο 75%, 70%, 65%, 60%, 55% και τελικά στο 50%, εξισώνοντάς την με την προκαταβολή φόρου των ατομικών επιχειρήσεων.
Ταχύτερες αποσβέσεις για νέες επενδύσεις
Ισχυρότερο φορολογικό κίνητρο για νέες παραγωγικές επενδύσεις δημιουργείται μέσω της επιτάχυνσης των αποσβέσεων.
Για δαπάνες από την 1η Ιανουαρίου 2027, οι επενδύσεις σε νέο μηχανολογικό εξοπλισμό θα αποσβένονται σε έξι αντί για δέκα χρόνια, με τους συντελεστές να διαμορφώνονται σε 10%, 10%, 15%, 15%, 25% και 25%.
Χρηματοδότηση 5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Δύο νέα χρηματοδοτικά εργαλεία μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας αναμένεται να κινητοποιήσουν συνολικά 5 δισ. ευρώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, 1,5 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, σε συνδυασμό με τη μόχλευση του τραπεζικού συστήματος, θα κατευθυνθούν σε επενδύσεις και ανάγκες ρευστότητας, με χαμηλότερο κόστος δανεισμού ή μέσω εγγυήσεων που διευκολύνουν την πρόσβαση των επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση.
Αγρότες: Μηδενικός φόρος έως τα 20.000 ευρώ
Από το φορολογικό έτος 2026 μηδενίζεται ο φορολογικός συντελεστής για τα πρώτα 20.000 ευρώ εισοδήματος των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών.
Μείωση φόρου αναμένεται να δουν 47.091 από τους συνολικά 245.907 αγρότες. Για αγρότη χωρίς παιδιά, το αφορολόγητο αυξάνεται από 8.633 σε 22.204 ευρώ, ενώ το μέγιστο όφελος φτάνει τα 2.900 ευρώ.
Για παράδειγμα, αγρότης χωρίς παιδιά με εισόδημα 15.000 ευρώ, ο οποίος μέχρι σήμερα κατέβαλλε φόρο 1.183 ευρώ, με τη νέα ρύθμιση δεν θα καταβάλλει φόρο.
Τρίτεκνοι: Μηδενικός φόρος για τα πρώτα 20.000 ευρώ
Μηδενίζεται επίσης ο φορολογικός συντελεστής για τα πρώτα 20.000 ευρώ εισοδήματος των τρίτεκνων.
Το αφορολόγητο αυξάνεται από 14.364 σε 25.364 ευρώ, ενώ συνολικά 86.927 τρίτεκνοι αναμένεται να δουν φορολογική ελάφρυνση. Από αυτούς, 33.894 είναι ελεύθεροι επαγγελματίες.
Τρίτεκνος μισθωτός με εισόδημα 20.000 ευρώ, ο οποίος σήμερα πληρώνει φόρο 620 ευρώ, πλέον δεν θα καταβάλλει φόρο.
Η ελάφρυνση επεκτείνεται και σε τρίτεκνους με υψηλότερα εισοδήματα, καθώς τα πρώτα 20.000 ευρώ δεν θα φορολογούνται. Έτσι, τρίτεκνος με ετήσιο εισόδημα 30.000 ευρώ θα έχει ετήσια μείωση φόρου 1.800 ευρώ.
Δημόσιοι υπάλληλοι: Επίδομα Χριστουγέννων και αυξήσεις
Από τον Δεκέμβριο του 2027 θεσπίζεται επίδομα Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά για τους δημοσίους υπαλλήλους.
Παράλληλα, ο βασικός μισθός στο Δημόσιο θα αυξηθεί τον Απρίλιο του 2027 και τον Ιανουάριο του 2028, ακολουθώντας τις αυξήσεις του κατώτατου μισθού.
Η συνολική αύξηση έως τον Ιανουάριο του 2028 υπολογίζεται σε 80 ευρώ μικτά τον μήνα.
Επιπλέον, οι τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι θα επωφεληθούν από τον μηδενισμό του φορολογικού συντελεστή έως τα 20.000 ευρώ, ενώ εκπαιδευτικοί, γιατροί και νοσηλευτές που υπηρετούν στην περιφέρεια θα λαμβάνουν επιστροφή δύο ενοικίων τον χρόνο.
Ιδιωτικός τομέας: Κατώτατος μισθός στα 1.000 ευρώ
Ο κατώτατος μισθός αυξάνεται από τα 920 ευρώ σήμερα στα 1.000 ευρώ έως τον Ιανουάριο του 2028, ενώ μαζί με τις τριετίες θα μπορεί να φτάνει τα 1.300 ευρώ.
Οι αυξήσεις θα πραγματοποιηθούν σε δύο στάδια, τον Απρίλιο του 2027 και τον Ιανουάριο του 2028.
Σε σχέση με τα 650 ευρώ του 2021, η συνολική αύξηση του κατώτατου μισθού θα φτάσει το 54%.
Νέα μείωση ασφαλιστικών εισφορών
Από τον Απρίλιο του 2027 οι ασφαλιστικές εισφορές στον ιδιωτικό τομέα μειώνονται κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα.
Η μείωση θα αφορά εξ ολοκλήρου την εισφορά του εργαζομένου και, συνεπώς, θα μεταφράζεται σε αύξηση του καθαρού διαθέσιμου εισοδήματος.
Συνταξιούχοι: Στα 400 ευρώ η μόνιμη ενίσχυση
Η μόνιμη ενίσχυση που καταβάλλεται τον Νοέμβριο αυξάνεται από τα 300 στα 400 ευρώ καθαρά και επεκτείνεται στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών.
Με τη διεύρυνση των δικαιούχων, προστίθενται περίπου 270.000 συνταξιούχοι και συνολικά η ενίσχυση θα αφορά 2,2 εκατομμύρια δικαιούχους.
Τα 400 ευρώ θα λαμβάνουν επίσης άτομα άνω των 60 ετών που λαμβάνουν μόνο σύνταξη χηρείας, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστοι υπερήλικες.
Παράλληλα, οι συντάξεις θα αυξάνονται με βάση την εξέλιξη του ΑΕΠ και του πληθωρισμού, χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς.
Νέος «κουμπαράς» για τα παιδιά
Για τη στήριξη της νέας γενιάς δημιουργείται ειδικός επενδυτικός λογαριασμός, τον οποίο οι γονείς θα μπορούν να ανοίγουν μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού.
Για κάθε ευρώ που καταθέτει ο γονέας, το κράτος θα καταθέτει επίσης ένα ευρώ, έως το ποσό των 1.200 ευρώ ετησίως, μέχρι την ενηλικίωση.
Το ανώτατο ποσό της κρατικής και γονικής συνεισφοράς θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πέντε χρόνια.
Με τις μέγιστες καταβολές, σε βάθος 18 ετών θα έχουν συγκεντρωθεί 49.304 ευρώ, από τα οποία τα 24.652 ευρώ θα προέρχονται από το κράτος.
Με απόδοση 3%, το κεφάλαιο εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τα 64.109 ευρώ, ενώ με απόδοση 5% μπορεί να ανέλθει στα 77.062 ευρώ.
Αναπηρικά επιδόματα και βρεφονηπιακοί σταθμοί
Τα αναπηρικά επιδόματα που σήμερα δεν αναπροσαρμόζονται θα τιμαριθμοποιηθούν, με το μέτρο να αφορά περίπου 218.000 πολίτες με αναπηρία.
Παράλληλα, αυξάνεται κατά 10% η αποζημίωση των voucher για βρεφονηπιακούς σταθμούς, ενώ τα εισοδηματικά όρια αυξάνονται κατά 2.000 ευρώ.
Για τις τρίτεκνες οικογένειες καταργούνται τα εισοδηματικά κριτήρια, ενώ το επίδομα γέννησης για τις πολύτεκνες οικογένειες αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ επιπλέον για κάθε παιδί.
Αύξηση προβλέπεται και για το ημερήσιο φοιτητικό σιτηρέσιο, το οποίο αυξάνεται από τα 2 στα 3 ευρώ. Στις ακριτικές και νησιωτικές περιοχές αυξάνεται από τα 2,45 στα 3,50 ευρώ.
Νέο «Σπίτι μου ΙΙΙ» ύψους 2 δισ. ευρώ
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στη στεγαστική πολιτική, με τη δημιουργία του νέου προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙΙ», συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ, για τη χρηματοδότηση αγοράς πρώτης κατοικίας.
Τα ηλικιακά και οικονομικά κριτήρια διευρύνονται. Το ανώτατο όριο ηλικίας αυξάνεται στα 55 από τα 50 έτη, ενώ η μέγιστη αξία του ακινήτου αυξάνεται στα 300.000 ευρώ από 250.000 ευρώ.
Το μέγιστο ποσό δανείου διαμορφώνεται στα 230.000 ευρώ, από 190.000 ευρώ, ενώ η χρηματοδότηση μπορεί να καλύπτει έως και το 90% της αξίας του ακινήτου.
Παράλληλα, η προσαύξηση του οικογενειακού εισοδηματικού ορίου αυξάνεται στα 7.000 ευρώ ανά παιδί, από 5.000 ευρώ, ενώ διευρύνονται και τα επιτρεπόμενα τετραγωνικά μέτρα για οικογένειες με περισσότερα από τέσσερα παιδιά.
Κίνητρα για περισσότερα ακίνητα στη μακροχρόνια μίσθωση
Παρατείνεται η τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για ιδιοκτήτες κενών ακινήτων που τα διαθέτουν στη μακροχρόνια μίσθωση.
Παράλληλα, συνεχίζεται η φορολογική έκπτωση για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων, καθώς και η απαλλαγή από τον ΦΠΑ στις νέες οικοδομές.
Για το 2027 παρατείνεται επίσης ο περιορισμός της δημιουργίας νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στα τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και στο Α’ Δημοτικό Διαμέρισμα Θεσσαλονίκης.
Κατάργηση ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς
Από το 2027 διευρύνεται η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς. Το όριο αυξάνεται από τους 1.500 στους 2.000 κατοίκους, ενώ στη Δυτική Μακεδονία το όριο διαμορφώνεται στους 2.200 κατοίκους.
Η επέκταση αφορά 131 επιπλέον οικισμούς και περίπου 62.000 ακόμη ιδιοκτήτες. Συνολικά, η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ θα καλύπτει 12.855 οικισμούς.
Φόρος 15% για αγορές κατοικιών από πολίτες τρίτων χωρών
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 αυξάνεται από 3% σε 15% ο φόρος μεταβίβασης για την αγορά κατοικίας από πολίτες χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ρύθμιση αφορά αποκλειστικά κατοικίες και όχι επαγγελματικούς χώρους, οικόπεδα ή άλλα ακίνητα.
Στόχος του μέτρου, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, είναι να περιοριστεί η πρόσθετη εξωτερική ζήτηση στην αγορά κατοικίας, η οποία εκτιμάται ότι συμβάλλει στις πιέσεις που δέχονται οι τιμές των ακινήτων.
